Inductief en deductief redeneren in 4 stappen

Het belangrijkste verschil tussen inductief en deductief redeneren is dat je bij inductief redeneren een nieuwe theorie probeert te creëren, terwijl je bij deductief redeneren een bestaande theorie probeert te toetsen.

  • Inductief onderzoek heeft meestal betrekking op de toekomst en wordt vaak gekozen als er weinig literatuur over je onderzoeksonderwerp te vinden is.
  • Deductief onderzoek heeft meestal betrekking op het heden of verleden en wordt vaak gekozen als er al veel bestaande theorieën zijn die je met je onderzoek kunt toetsen.

Je kunt inductief en deductief onderzoek in je scriptie ook met elkaar combineren.

Wat is inductief redeneren?

Inductief redeneren is een bottom-up onderzoeksmethode. Hierbij onderzoek je of je op basis van een specifieke observatie resultaten kunt generaliseren. Het proces bestaat over het algemeen uit vier stappen: een observatie doen, data verzamelen, een patroon ontdekken en een hypothese of theorie formuleren (generalisatie).

Inductief redeneren voorbeeld

1. Begin met een observatie
De 7-jarige Elijah en Lisa kunnen lezen.
2. Verzamel de data
Onderzoek bij 10.000 7-jarigen of ze kunnen lezen.
3. Ontdek een patroon
De 10.000 7-jarigen blijken allemaal te kunnen lezen.
4. Formuleer een theorie of hypothese
Alle 7-jarigen kunnen lezen.

Wanneer kies je voor inductief onderzoek?

Meestal is inductief onderzoek gericht op de toekomst. Met dit onderzoek voorspel je wat je in de toekomst zult aantreffen. Bovendien gebruik je inductief onderzoek al snel als er weinig literatuur over een onderwerp bestaat. Er zijn dan nog geen theorieën die je kunt toetsen.

Beperkingen van inductief redeneren

Op basis van deze inductieve methode lijkt de theorie “alle 7-jarigen kunnen lezen” logisch te zijn. Toch hoeft de conclusie niet waar te zijn, want als de volgende 7-jarige die je onderzoekt niet kan lezen, is de conclusie al ontkracht. Het is dus geen onweerlegbare conclusie dat alle 7-jarigen kunnen lezen.

Als iemand zou zeggen “sommige 7-jarigen kunnen lezen, maar ik geloof niet dat alle 7-jarigen kunnen lezen”, dan kun je niet bewijzen dat het tegendeel waar is. De logische zekerheid van de conclusie hangt volledig af van de correcte interpretatie van het bewijs en de consistentie van het bewijs met eventuele volgende observaties.

Misschien volgen alle onderzochte kinderen wel hetzelfde leerprogramma, terwijl bij andere leerprogramma’s pas later wordt begonnen met leesonderwijs.

Een conclusie die is getrokken op basis van een inductieve methode kan zelden worden bewezen, maar wel worden ontkracht. De conclusie blijft een gefundeerde schatting. In ieder geval geldt: hoe groter je onderzoek, hoe representatiever je resultaten en conclusie zijn.

Wat is deductief redeneren?

Deductief redeneren is een top-down onderzoeksmethode. Je zoekt op basis van een generalisatie naar specifieke gevallen. Met behulp van deductief onderzoek toets je theorieën en hypothesen. Het proces bestaat over het algemeen uit vier stappen: er is een theorie (generalisering), je formuleert een hypothese, je observeert of analyseert, je bevestigt of verwerpt de hypothese.

Deductief redeneren voorbeeld

1. Begin met een theorie
Alle 7-jarigen kunnen lezen.
2. Stel een hypothese op
Als alle 7-jarigen kunnen lezen, dan kunnen jouw drie 7-jarige nichtjes ook lezen.
3. Observeer, onderzoek en analyseer om de hypothese te toetsen
Je onderzoekt of je drie 7-jarige nichtjes ook kunnen lezen.
4. Bevestig of ontkracht de hypothese die je hebt opgesteld
Twee van je 7-jarige nichtjes kunnen niet lezen, dus niet alle 7-jarige kinderen kunnen lezen. Je verwerpt de hypothese.

Wanneer gebruik je deductief onderzoek?

Deductief onderzoek is meestal gericht op het verleden of op het heden. Er bestaat al een theorie en deze wil je toetsen. Daarom gebruik je deductief onderzoek als er al veel literatuur over je onderwerp bestaat. Je hoeft het wiel dan immers niet opnieuw uit te vinden, omdat je kunt voortbouwen op eerdere onderzoeken.

Beperkingen van deductief redeneren

Als je een deductief onderzoek uitvoert, begin je altijd met een theorie. Als deze nog niet bestaat, kun je ook geen deductief onderzoek doen.

Bovendien mag je geen nieuwe elementen of nieuwe voorwaarden introduceren. Dit betekent dat je niet het volgende mag stellen:

A. Alle 7-jarigen kunnen lezen.

B. Soraya is een 4-jarige en gaat naar school, net als 7-jarigen, dus Soraya kan lezen.

Dit is geen goede deductieve redenering. De groep waarover de redenering gaat moet duidelijk zijn gedefinieerd en alleen op de juiste definitie van 7-jarige kan een deductieve redenering geïnitieerd worden. Soraya is 4 in plaats van 7 jaar oud en daarom houdt de redenering geen stand.

Een juiste deductieve redenering is dus afhankelijk van de waarden die worden gebruikt. Het is erg belangrijk dat de definities en concepten die gebruikt worden duidelijk en valide zijn.

Ontvang feedback op taal, structuur, lay-out en bronvermelding

Professionele Scribbr-editors kijken je scriptie na op:

  • Academisch taalgebruik
  • Onduidelijke zinnen
  • Grammaticale fouten
  • Interpunctie
  • Verboden woorden

Bekijk het voorbeeld

Inductief en deductief onderzoek combineren

Zoals je ziet in het voorbeeld met de 7-jarigen kunnen conclusies uit een inductief onderzoek worden gebruikt in een deductief onderzoek. Dit zijn dan twee kleinere deelonderzoeken in een groter geheel, zoals je scriptie.

Veel wetenschappers beginnen met een inductieve conclusie en gebruiken dan deductief onderzoek om de conclusie te bevestigen of te verwerpen.

Vaak zijn al meerdere theorieën beschikbaar over een onderwerp, waarna de informatie wordt aangevuld op basis van empirisch onderzoek, zoals een experiment of quasi-experiment.

Onderzoeksvragen en onderzoeksmethoden bij inductief en deductief onderzoek

Bij inductie ga je van empirie naar theorie en bij deductie van theorie naar empirie. Beide soorten kunnen goed gecombineerd worden en hoeven niet los van elkaar te worden gezien.

Inductief of deductief onderzoek per type onderzoeksvraag

Inductief onderzoek Deductief onderzoek
Voorspellende vragen Beschrijvende vragen
Ontwerpende vragen Vergelijkende vragen
Probleemoplossende vragen Toetsende vragen
Adviserende onderzoeksvragen Definiërende vragen
Evaluerende en/of normatieve vragen
Waarom-vragen (verklarende vragen)

Kiezen tussen inductief en deductief onderzoek

Als je onderzoeksmethode of onderzoeksvraag niet duidelijk maakt of je inductief of deductief onderzoek doet, kun je gebruikmaken van onderstaande tabel.

Vraag Inductief redeneren Deductief redeneren
Waar gaat je onderzoek over? Over de toekomst Over het heden of verleden
Hoeveel literatuur is er? Weinig literatuur beschikbaar Veel literatuur beschikbaar
Wat wil je bereiken? Een nieuwe theorie opzetten Een bestaande theorie toetsen

Veelgestelde vragen

Wat is inductief redeneren?

Inductief redeneren is een bottom-up onderzoeksmethode, waarbij je onderzoekt of je op basis van een specifieke observatie resultaten kunt generaliseren. Het proces bestaat over het algemeen uit dezelfde vier stappen: een observatie doen, data verzamelen, een patroon ontdekken en een hypothese of theorie formuleren (generalisatie).

Wat is deductief redeneren?

Deductief redeneren is een top-down onderzoeksmethode, waarbij je op basis van een generalisatie naar specifieke gevallen zoekt. Met behulp van deductief onderzoek toets je theorieën en hypothesen. Het proces bestaat over het algemeen uit dezelfde vier stappen: er is een theorie (generalisatie), je formuleert een hypothese, je observeert of analyseert, je bevestigt of ontkracht de hypothese.

Wat is het verschil tussen inductief en deductief redeneren?

Het belangrijkste verschil tussen inductief en deductief redeneren is dat je bij inductief redeneren een nieuwe theorie probeert te creëren, terwijl je bij deductief redeneren een bestaande theorie probeert te toetsen.

Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze op afstand aan Scribbrs diensten en aan handige artikelen over academische teksten.

1 reactie

Lou Benders
Lou Benders (Scribbr Team)
19 april 2017 om 12:10

Ik hoop dat dit artikel je heeft geholpen. Is er nog iets onduidelijk? Ik doe mijn best om vragen en opmerkingen te beantwoorden. :)

Is er iets nog niet helemaal duidelijk of ontbreekt er wat? Laat een opmerking achter.

Please click the checkbox on the left to verify that you are a not a bot.