Je scriptie laten nakijken op taal en structuur

Scriptie nakijken »

Literatuurlijst genereren volgens de APA-stijl

APA Generator »
Plagiaatcontrole voor studenten

Plagiaatcontrole voor studenten

Doe de check »

Formuleren van onderzoeksvragen voor je scriptie

Gepubliceerd op door Laatste update op: 24 februari 2017

Onderzoeksvragen zijn de vragen die je in je scriptie beantwoordt terwijl je onderzoek doet en structuur geeft aan de scriptie.

De belangrijkste onderzoeksvraag is de hoofdvraag. Hierop geef je antwoord in je scriptie door onderzoek te doen. De deelvragen zijn de onderzoeksvragen die je helpen de hoofdvraag te beantwoorden.

Soorten onderzoeksvragen

Je hebt veel verschillende soorten onderzoeksvragen. Door voor een bepaald soort onderzoeksvraag te kiezen bepaal je ook meteen welk type onderzoek je gaat doen.

Uit de onderzoeksvraag rolt ook een methode van onderzoek (bijvoorbeeld een interview).

Hou je niet te veel vast aan het type onderzoeksvraag. De typen lopen vaak door elkaar heen en het is bij een bepaalde vraag goed mogelijk dat het meerdere typen betreft.

Onderzoeksvraag/typeFormulering
Beschrijvend onderzoekWat zijn de kenmerken? Wie moet dit uitvoeren? Hoe ziet het eruit?
Vergelijkend onderzoekWat zijn de verschillen? Wat zijn de overeenkomsten? In welke opzichten zijn ze anders? Op welke punten lijken ze op elkaar?
Definiërend onderzoekIn welke stadium zit de ontwikkeling? Hoe kan het getypeerd worden? Waar is het een voorbeeld van? Hoort het hierin thuis?
Evaluerend, normatief onderzoekWat zijn de positieve punten? Wat is de waarde ervan? Hoe goed werkt het? Hoe geschikt is het? Hoe wenselijk is…? Wat zijn voordelen of nadelen?
Verklarend, explorerend onderzoekWaar is dit een gevolg van? Hoe komt dat? Wat zijn de oorzaken?
Voorspellend onderzoekIn welke mate zal? Waar zal dat toe leiden? Zal in de toekomst? Waar moet organisatie X op zijn voorbereid?
Ontwerpend, probleemoplossend en adviserend onderzoekHoe kan ervoor gezorgd worden dat…? Hoe moet…? Wat kan er gedaan worden om dit op te lossen?
Toetsend onderzoekZijn jongens sneller dan meisjes? Welk effect heeft….op….?

Welke onderzoeksvragen moet je kiezen?

Bij je scriptie kun je gebruikmaken van al deze onderzoeksvragen. Het is afhankelijk van het soort onderzoek dat je wilt gaan doen voor welk type onderzoeksvraag je moet kiezen. Je moet daarnaast in je achterhoofd houden dat niet ieder type onderzoeksvraag handig is om als hoofdvraag te gebruiken. Zo kun je bijvoorbeeld beter geen evaluerende vraag gebruiken als hoofdvraag.

Je kunt de type vragen combineren in één vraag maar ook per deelvraag een type vraag opstellen.

De onderzoeksvragen worden in je scriptie ingedeeld in een hoofdvraag en deelvragen:

  • Hoofdvraag
  • Deelvraag 1
  • Deelvraag 2
  • Deelvraag 3 etc.

Hoofdvraag

De hoofdvraag is de belangrijkste onderzoeksvraag van je scriptie. De hoofdvraag bestaat dan ook vaak uit meerdere delen.

Deelvragen

De deelvragen zijn kortere vragen die vaak uit één type onderzoeksvraag bestaat.

Beschrijvende vragen

Beschrijvende vragen zijn handig om het onderwerp van het onderzoek te verkennen. Deze vragen zijn meestal het startpunt van je onderzoek, en helpen je om het onderwerp van de scriptie overzichtelijk te krijgen.

Beschrijvende vragen gaan altijd over het hier en nu. Het antwoord op een beschrijvende vraag beschrijft bijvoorbeeld een situatie, een begrip of een persoon op basis van eigen of verzamelde waarnemingen.

Voorbeelden van beschrijvende vragen
Wat is de populatie van de wereld?
Welke maatregelen neemt de overheid komend jaar om de belastingdruk te verlagen?
Welke maatregelen worden er getroffen in Nederland voor kinderen met autisme op de basisschool?

Vergelijkende vragen

Als je verschillen en overeenkomsten wilt aantonen dan doe je dit met een vergelijkende vraag.

Voorbeelden van vergelijkende vragen
Wat is het verschil tussen gebarentaal en lichaamstaal?
Wat zijn de overeenkomsten in het politiek systeem tussen Nederland en Rusland?

Definiërende vragen

Met definiërende vragen kun je uitzoeken hoe datgene wat je onderzoekt zich verhoudt tot het grotere geheel. Je kunt hiermee een verschijnsel typeren en indelen.

Voorbeelden van definiërende vragen
Hoe kan de nieuwe onderklasse die is ontstaan in Nederland typeren?
Bij welke stroming socialisten kun je deze nieuwe opkomende beweging indelen?

Evaluerende/normatieve vragen

Bij evaluerende vragen wil je de waarde ergens van vaststellen. Je wilt bekijken of het wenselijk, goed, normaal of bruikbaar is. Met evaluerende vragen kun je een mening of oordeel geven. Daarom worden het ook wel meningvragen en ethische vragen genoemd.

Voorbeelden van evaluerende vragen
Is het wenselijk dat de werknemers extra worden gecontroleerd?
Wat is de waarde van het hebben van een gezonde werkomgeving voor werknemers?

Geen evaluerende vragen voor je hoofdvraag

Je kunt beter geen evaluerende vraag verzinnen voor je hoofdvraag. Je moet als onderzoeker namelijk objectief blijven en dit is lastig om te doen bij een evaluerende vraag.

Verklarende vragen

Verklarende vragen zijn er om de oorzaak van het probleem te achterhalen. Hierdoor worden ze ook wel de ‘waarom’-vragen genoemd. Toch kun je ook verklarende vragen verzinnen met woorden als ‘wat’ en ‘hoe’.

Voorbeelden van verklarende vragen
Waarom is er veel ziekteverzuim bij Rabobank Nederland?
Hoe komt het dat elke stof smelt bij een bepaalde temperatuur?
Wat is de oorzaak van het verkleuren van bladeren in de herfst?

Liever geen ‘waarom’-vraag voor de hoofdvraag

Je kunt beter geen ‘waarom’-vraag opstellen voor de hoofdvraag van je scriptie, omdat deze vragen vaak niet specifiek genoeg zijn. Je kunt dan beter nog meer vooronderzoek doen en de vraag anders formuleren.

Voorspellende vragen

Met voorspellende vragen kun je een voorspelling doen voor iets dat in de toekomst mogelijk zal plaatsvinden. Je kunt een uitspraak doen over een te verwachten gevolg in de toekomst.

Voorbeelden van voorspellende vragen
Hoeveel hypotheken zullen onder water staan als de economische crisis tot 2020 voortduurt?
Welke mogelijk gevolgen heeft het vernieuwde belastingplan voor alleenstaande ouderen?
Zal in de toekomst openbaar vervoer betaalbaar blijven?

Ontwerpende/ Probleemoplossende/Adviserende vragen

Ontwerpende vragen stel je omdat je nieuwe oplossingen voor bestaande problemen wilt vinden. Deze vragen beginnen vaak met ‘Hoe kunnen we…’. Ontwerpende vragen richten zich op de nabije toekomst.

Voordat ontwerpende vragen gesteld worden, moeten vaak eerst verklarende vragen beantwoord worden. Deze verklarende vragen kunnen bijvoorbeeld deelvragen zijn. De ontwerpende vraag is dan je hoofdvraag.

Voorbeelden van ontwerpende/probleemoplossende/adviserende vragen
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat Nederland over drie jaar 50% minder analfabeten telt?
Hoe kunnen we de jongerenwerkloosheid terugdringen?

Een risico van een ontwerpende vraag is dat je hiermee een advies gaat geven aan je opdrachtgever over hoe een bepaald probleem moet worden opgelost. Dit is niet jouw taak als onderzoeker. Je opdrachtgever zal uiteindelijk met behulp van je onderzoek zelf een oplossing moeten bedenken.

Adviesplan

Adviserende vragen stel je omdat je onderzoek moet uitmonden in een advies. Dit is vaak het geval wanneer je een apart adviesrapport voor je opdrachtgever moet schrijven. De adviserende vraag kan een van de deelvragen zijn die je opstelt.

Toetsende vragen

Je gebruikt een toetsende vraag als je een bepaald effect wilt meten. Een toetsende vraag mag een gesloten vraag zijn en mond vaak uit in een of meerdere hypothese(n). Deze vragen kun je met ja of nee beantwoorden.

Omdat je een effect wilt meten, maak je hierbij vaak gebruik van experimenten. Toetsende vragen komen vaak voor bij wetenschappelijk onderzoek.

Voorbeelden van toetsende vragen
Scoren studenten beter op het tentamen bij het volgen van online colleges in plaats van offline colleges?
Welk effect heeft het afnemen van preventieve alcoholcontroles op het aantal mensen die dronken achter het stuur gaan zitten?

Wat vind jij van dit artikel? (je stem is anoniem)
Bezig met het verwerken van je stem...
Je stem is doorgevoerd :-)
Je hebt al gestemd op dit artikel. Bedankt :-)
266 lezers vinden dit artikel handig. 306 stemmen in totaal.
Scribbr prof

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen » Trustpilot score van 9.7

Geschreven door Bas Swaen

Bas is mede-oprichter van Scribbr. Bas komt uit een echt onderwijsgezin en is een ervaren scriptieschrijver. Met heldere uitleg over moeilijke materie probeert Bas studenten op weg te helpen.

115 reacties

  1. Charlotte:

    Is dit een beschrijvende vraag: ” In hoeverre is het wenselijk dat ….?”

    • Michelle Mertens (Scribbr-team):

      Hoi Charlotte,

      Het is een beetje lastig om zo aan te geven wat voor vraag dit is. Als ik alleen het begin lees zou ik eerder gaan voor ontwerpende vraag.

      Je kunt ons altijd via de chat aanspreken, dan kunnen we even met je sparren.

  2. Johan:

    Hi, ik moet onderzoeken wat het beleid van de EU op bepaalde gebieden voor invloed heeft op een werkgroep. Hoe kan ik zoiets als het beleid van de EU meetbaar maken of omzetten in een deelvraag? Is dit een goede zin: ”Wat voor invloed heeft het beleid van de EU op de resultaten van de groep?”

    • Michelle Mertens (Scribbr-team):

      Hoi Johan,

      Het is belangrijk om duidelijk voor ogen te hebben wat je wil gaan onderzoeken en dit ook goed af te bakenen. De deelvraag die jij nu hebt is te vaag, de vragen die mij nu te binnen schieten zijn: Invloed op wat? Welk beleid? Welke resultaten? Welke groep? Dit moet dus duidelijker. Check het voorbeeld in dit artikel over het theoretisch kader. Dit voorbeeld geeft aan hoe je van het probleem een probleemstelling en onderzoeksvraag kunt opstellen.

      Hopelijk gaat het zo lukken, succes!

  3. Henk:

    Waarom moet een Nederlandstalig onderzoeksrapport volgens de APA stijl en is dat eigenlijk wel gewenst?

  4. Stefan de Koning:

    Wat vinden jullie hiervan?

    Wat is het verschil tussen de Nederlandse en Engelse aanpak van resocialisatie van jihadistische ex-gedetineerde, met het oogpunt op recidive?

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Stefan, de onderzoeksvraag ziet er prima uit. De vraag is concreet en ik kan me voorstellen dat je deze vraag met goed onderzoek ook kunt gaan beantwoorden. Wel is het zo dat ik nooit kan beoordelen of dit een goede vraag is. Dit hangt af van de vereisten waaraan jij moet voldoen. Beste is dus altijd om je onderzoeksvraag voor te leggen aan je begeleider. Succes!

  5. Ariantie:

    kan een beschrijvende onderzoek een centrale vraag hebben die begint met -> ” In hoeverre…?”

  6. Sammy Jo:

    Hoi!

    Ik moet voor mijn stage onderzoek een nieuw concept bedenken. Het gaat om een nieuw uitje dat verkocht gaat worden op een nieuwe website. Denk aan uitjes als vaararrangementen, moorddiners, speurtochten, rondleidingen enzovoorts..

    Nu heb ik stiekem al wel het concept in mijn hoofd, alleen kom ik echt niet uit een goede hoofdvraag. Moet een hoofdvraag perse een vraag zijn? (Misschien een super stomme vraag hoor haha) Of mag het ook zo zijn:

    Creëer een realistisch concept/uitje voor de nieuwe website Arnhem Excursies dat aantrekkelijk is voor bedrijven, maar ook particulieren om te boeken.

    Ik hoop dat jullie mij kunnen helpen!

    Groetjes en alvast bedankt.

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Sammy Jo, de probleemstelling hoeft niet per se een vraag te zijn. De zin die je nu opgeeft noemen we een doelstelling. Als je een scriptie moet schrijven tijdens je stage dan zal je onderzoek moeten gaan doen. Met dit onderzoek wil je antwoord geven op de probleemstelling en met dat antwoord zou het bedrijf de doelstelling kunnen behalen. Ik raad je aan om meer te denken aan valkuilen en beren op de weg die er voor het bedrijf zijn. Dan kun je daar een onderdeel uit kiezen en daar onderzoek naar doen. Succes!

      • Sammy Jo:

        Hoi Bas,

        Bedankt voor je snelle antwoord. Ik vind het erg lastig om het een probleemstelling te noemen, omdat het niet echt een probleem is. Het is meer een kans voor het bedrijf om het arrangementen-aanbod te vergroten.

        Een hoofdvraag als deze:

        Wat is een realistisch nieuw concept/uitje voor de nieuwe website van Arnhem Excursies, dat aantrekkelijk is voor bedrijven, maar ook voor particulieren om te boeken?

        Dat is denk ik te breed..? Kom er echt niet uit, wat vervelend is want het hele onderzoek draait tenslotte om de hoofdvraag haha.

        Bedankt voor de hulp!

  7. Clementine:

    Hallo Bas,
    Ik wil onderzoek doen naar de effecten van een leerafdeling. De leerafdeling bestaat al 9 jaar maar er is verder nooit onderzoek gedaan naar de effecten hiervan.
    Wat zou mijn onderzoeksvraag kunnen zijn?
    de doelstellingen waren;
    Doelstelling project

    1. Het creëren van kwalitatief hoogwaardige stageplaatsen door het verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en beroepspraktijk.
    Het stagelopen op de leerafdeling verhoogt het leerrendement van de stagiaire. De instelling heeft een grotere betrokkenheid bij op de opleidingsinhoud en de school krijgt op haar beurt beter inzicht in de dagelijkse beroepspraktijk door de structurele begeleidingsafspraken met de afdeling zorg van het ROC-.
    2. Het creëren van meer stageplaatsen
    Er zijn landelijk en in de regio een tekort aan stageplaatsen, wat een bedreiging is voor de personeelsvoorziening. Stagiaires leren steeds minder in praktijksituaties en steeds meer in skillslab’s. Door dag en avonddiensten te creëren verhogen we het volume van stageplaatsen.
    Daarnaast wordt ook de continuïteit en kwaliteit van stageplaatsen gewaarborgd.
    3. Motivatieverhogende werking
    Het zal voor de stagiaire motivatie verhogend werken, doordat gewerkt wordt als team. Hierdoor komt men met alle aspecten van het werken in de zorg in aanraking; er wordt een groter beroep gedaan op de eigen verantwoordelijkheid en de praktijksituaties zijn uitgangspunt voor het leren. Kortom, er is een sterkere confrontatie met de beroepspraktijk doordat stagiaires nadrukkelijker in aanraking komen met de gehele bedrijfsvoering. Van planning en overleg tot uitvoering en evaluatie.
    4. Aansluiting bij onderwijsvernieuwing
    De komende jaren wordt in het middelbaar beroepsonderwijs het competentie gericht onderwijs ingevoerd. Daarin wordt minder een beroep gedaan op het leren van deelhandelingen maar meer op kernopgaven en kernopdrachten van beroepen. De leerafdeling sluit aan bij deze onderwijsvernieuwing.
    5. Verbetering van het imago van de zorg voor toekomstige studenten
    In de toekomst worden tekorten voorzien door lagere instroom van leerlingen bij een aantrekkende economie en door demografische factoren zoals vergrijzing. Stages op leerafdelingen kan bijdragen aan een imagoverbetering van de zorg en zorgopleidingen.

    Een leerafdeling heeft dus alle ingrediënten in zich om het opleiden van aankomende beroepskrachten realistischer en aantrekkelijker te maken. Het levert meer en betere stageplaatsen op en dicht de kloof tussen theorie en praktijk.

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Clementine, ik kan onmogelijk je vraag beantwoorden. Ik zou dan veel meer moeten weten van je onderzoek, aan welke eisen je moet voldoen, wat de wensen zijn van je opdrachtgever enz. Omdat dit het belangrijkste onderdeel is van je scriptie raad ik je met klem aan om hierover in overleg te gaan met je stagebegeleider en begeleider op school. Samen met hen moet je tot een geschikte onderzoeksvraag komen. Veel succes!

  8. Wout:

    Hey bas,

    Ik zit in het zesde jaar en moet een eindwerk maken. Mijn onderwerp is het stroomtekort van België in de winter van 2014. Ik vroeg me af of; ‘Welke invloed had het energietekort in de winter van 2014 op de Belgen?’ In dit onderzoek ga ik namelijk opzoek naar de oorzaken en gevolgen van het voormalige energietekort. Ik heb het gevoel dat deze nog wat te ruim is? Ik hoop dat jij mij kan helpen!

    Groetjes en alvast bedankt.

    • Lou Benders (Scribbr-team):

      Hoi Wout,

      Goede vraag! En je vermoeden is juist. De vraag is nog niet voldoende afgebakend. Ik vraag me bijvoorbeeld af of je het over financiële, psychologische of andersoortige gevolgen hebt. Heb je het over de invloed op hun levensstijl? Op hun koopkracht? En over welke Belgen wil je dit weten? Als je het hebt over alle Belgen, dan heb je het ook over een baby van 6 maanden. En onderzoek je particulieren of bedrijven?
      Misschien kun je dus A. specificeren over wat voor oorzaken en gevolgen je het hebt, en kun je B. de bevolkingsgroep waar je onderzoek naar doet specificeren. Dit zijn allemaal slechts ideeën. Het is een goed idee om hierover in gesprek te gaan met je scriptiebegeleider.
      Succes nog!

      Groetjes,

      Lou

      • Wout:

        Lou,

        Bedankt voor het snelle antwoord. Dus ik kan niet zeggen dat ik het in mijn deelvragen het ga hebben over zowel bedrijven als particulieren? Ik zou graag onderzoeken hoe er een energietekort is gekomen, wat de overheid, particulieren en bedrijven er aan deden, hoe het zit met de toekomst,…? Kortom het energietekort in België in het algemeen bespreken?

        • Lou Benders (Scribbr-team):

          Je kunt het zeker wel hebben over zowel bedrijven als particulieren. Maar nu ben je al veel specifieker door te zeggen dat je wilt weten hoe het is veroorzaakt en wat voor implicaties dit heeft voor de toekomst (en wat eraan gedaan werd). Ik zou dan eerder een vraag schrijven als: Wat zijn de oorzaken en gevolgen van het energietekort in de winter van 2014 in België? Ook dit moet je even checken met je begeleider!
          Dit in het ‘algemeen’ bespreken, lijkt mij leiden tot een te breed onderzoek. Misschien dat je je tot bepaalde oorzaken en gevolgen kunt beperken. Bijvoorbeeld alleen financiële gevolgen. Snap je wat ik bedoel?

  9. Raymond:

    Ik ben bezig met mijn afstudeeropdracht, echter ik worstel nogal met de vraag omdat ik verschillende dingen wil onderzoeken en bang ben dat hij te lang is. In feite zijn dit drie verschillende vragen, maar ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

    Welke financiële en administratieve effecten heeft de invoering van de WKR tot en met 2014 gehad voor midden en klein bedrijven bij (bedrijf) en welke effecten heeft de verplichte invoering per 1 januari 2015, in hoeverre zijn hierbij de doelstellingen van de overheid met de WKR behaald.

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Raymond, de eerste twee vragen zijn nog goed te combineren. De vraag over de overheid vind ik minder goed te combineren. Let ook goed op de schrijfwijze van midden- en kleinbedrijf. Je kunt beter een hoofdvraag maken en dan de kleinere onderdelen opschrijven in aparte deelvragen. Succes!

  10. Happy:

    Hoi,

    Als eerstejaarsstudent in hogeschool heb ik de opdracht gekregen om een onderzoeksvraag te formuleren en hierop een antwoord te vinden. Mijn thema gaat over ‘Openbare ruimte’ en als onderwerp heb ik ‘Samenlevingsproblemen’ gekozen. Nu twijfel ik of mijn onderzoeksvraag goed is.

    • Hoe kunnen we de jonge en minder jonge bewoners in Antwerpen met elkaar verbinden om samenlevingsproblemen in onze buurten te doen stoppen?
    • Hoe komt het dat we samenlevingsproblemen in Antwerpen hebben?

    Ik hoop dat u mij kan hepen.
    Mvg,

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Happy, het is lastig om iets te kunnen zeggen over je onderzoeksvraag. Daarvoor heb ik eigenlijk veel meer informatie nodig. Wat zijn bijvoorbeeld de eisen van je opleiding? Moet je een literatuuronderzoek doen of moet je ook enquêtes en interviews gaan houden? Eigenlijk zit je nu nog in de eerste fase van je onderzoek. Dit wordt ook wel de probleemoriëntatie genoemd. Zo zijn beide vragen heel verschillend van elkaar en kun er heel veel over schrijven als je dat wilt. Ik hoop dat je wat aan het artikel hebt!

  11. sinem:

    Hoi Bas!
    Ik moet een scriptie maken en als onderwerp had ik nieuwe wetswijziging die ingevoerd werd op 1/1/2015 participatiewet . Nu is het zo dat er kostendelersnorm geldt voor mensen die bijstandkrijgen die worden gekort op hun uitkering door inwonenden die 21+ zijn en geen studiefinanciering meer ontvangen. Maar ik kan niet komen op een hoofdvraag ? Kan je mij hierbij helpen. eisen van opleiding is dat het juridisch, actueel, onderzoekbaar relevant moeten zijn

    Ik hoop dat je mij hierbij kan helpen

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Sinem, Je zit nu nog in de probleemoriëntatie van je onderzoek. En dat is nu vaak het lastigste onderdeel. In het artikel over probleemoriëntatie hebben we een stappenplan gemaakt die je hierbij zou moeten helpen. Ik hoop dat je met dit artikel verder komt.

  12. Staelens:

    Hallo,

    Mijn scriptiebegeleider is heel vaag over dat ik een juridische onderzoeksmethode moet toepassen. Daarmee bedoelt hij toch gewoon te zeggen dat ik moet aangeven of ik een beschrijvend, explorerend, toetsend of constructief onderzoek zal verrichten. Daarnaast heeft hij het over welke type kwalitatief onderzoek ik zal toepassen. Ik pas literatuuronderzoek toe. Dit is toch een vorm van kwalitatief onderzoek?

    Alvast bedankt voor jullie antwoord.

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi! Literatuuronderzoek is inderdaad een vorm van kwalitatief onderzoek. Ik vermoed dat je begeleider met juridische onderzoeksmethodes manieren bedoelt om onderzoek te doen in een juridische context. Bijvoorbeeld welke vorm van literatuuronderzoek ga je doen? Ga je twee juridische ‘systemen’ met elkaar vergelijken? Ik zou het ook nog even navragen bij je begeleider! Succes

      • Staelens:

        Hoi Bas,

        Bedankt voor de snelle reactie. Dat bedoelt hij inderdaad. Maar jij hebt het dus over vergelijkend onderzoeksmethode. De andere zijn toch bijvoorbeeld, beschrijvend, verklarend etc. Ik kwam namelijk ook iets tegen over rechtsfilosofisch, praktijkgericht en rechtspolitiek onderzoek.

  13. Stef:

    Hoi Bas,

    Mag je meerdere onderzoeksvragen in je scriptie gebruiken? Ik heb namelijk verschillende dingen die ik wil onderzoeken, maar ik kan dit niet allemaal kwijt in één onderzoeksvraag.

    Alvast bedankt.

  14. Donny:

    Hoi bas,

    Ik zit in me laatste leerjaar van mijn opleiding,
    Ik loop nu stage in het buitenland bij een makelaarsbedrijf
    Moet een marktonderzoek over de makelaardij in spanje.
    Maar zit een beetje te worstelen met wat voor onderzoeksvraag ik nou indruk maak.
    Heeft u misschien ideeen

    alsvast bedankt,

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Donny, ik denk dat ‘indruk’ niet het juiste woord is. Je kunt beter gaan voor een onderzoeksvraag waar én je opleiding én je stagebedrijf tevreden mee is. Het moet dus iets zijn waarmee je je onderzoekvaardigheden aantoont maar ook iets waar het bedrijf uiteindelijk iets aan heeft. Is er misschien een aspect van de markt die tot nu toe weinig onder de aandacht komt of waar het bedrijf nog weinig vanaf weet? Misschien een niche binnen de makelaardij? Succes!

  15. Douwe:

    Hi Bas,

    Ik ben net begonnen met mijn scriptie en moet mijn PVA volgende week inleveren. Ik heb al het een en ander op papier staan maar kom niet verder met mijn hoofdvraag. Ik heb een aantal opties opgeschreven maar heb geen idee wat een juiste en goed te onderzoeken hoofdvraag zou kunnen zijn.
    Mijn probleemstelling heb ik in grove lijnen als volgt geformuleerd: Bedrijf X ligt sinds 9 maanden in de AH alleen vallen de verkoopcijfers tegen. Dit kan komen door de naamsbekendheid van het product. Als ik met mensen praat kent 75% het niet. ik citeer dit even uit mijn PVA :

    “Deze willen zij vergroten door middel van: tijdelijke prijsverlagingen, Demo’s, couponacties voor de retailer, adverteren in de media en merchandising. Hier zijn zij al een langere tijd mee bezig en ook de afgelopen maanden zijn deze acties uitgevoerd. Op de demo-acties reageerde mensen erg enthousiast, ze kende het product voorheen niet en voor sommige mensen was het een ware ontdekking. Prijsacties werden vaak gekoppeld aan de demo’s en deze leverde een grote toename van de verkoop op. De uitkomsten van de advertenties in de media zijn lastig traceerbaar maar hiermee zijn wel grote aantallen mensen bereikt. Als enige vielen de cashbackacties binnen de NVV tegen. Ondanks dat deze groep uit een groot aantal bestaat werd er in verhouding maar een klein aantal cashbackacties daadwerkelijke uitgevoerd. ”

    Nu is dit hetgeen wat onderzocht moet gaan worden maar ik heb twijfels over de cashbackacties omdat die weinig respondenten hebben opgeleverd en daarom lijkt naamsbekendheid mij misschien beter. Vanochtend is mij verteld dat imago eventueel ook een goed onderwerp voor de hoofdvraag zou kunnen zijn. Ik heb, omdat ik totaal geen idee heb wat in dit geval nou een juist hoofdvraag zou kunnen zijn, maar een aantal dingen opgeschreven:
    Op welke manier kan bedrijf X haar naamsbekendheid/imago? vergoten waardoor de afname van producten toeneemt?
    Hoe kan bedrijf X ervoor zorgen dat haar naamsbekendheid onder de potentiele doelgroep met (20%??) verhoogd wordt in de aankomende (3) jaar?
    Op welke manier kan bedrijf X ervoor zorgen dat de huidige penetratie van diverse relevante doelgroepen vergroot wordt?

    Ik begrijp dat het een lap tekst is maar hoop toch stiekem dat je misschien verder kan helpen bij het formuleren van mijn hoofdvraag!

    Alvast hartelijk bedankt!

    Met vriendelijke groet,

    Douwe

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Douwe, ik denk dat je al heel ver bent! Als ik zo je verhaal lees zit je nog op twee gedachtes. Of theoretisch onderzoek of praktijkonderzoek. Je kunt heel veel wetenschappelijke literatuur vinden over imago, naamsbekendheid, doelgroepen, productintroducties etc. In dat gebied kun je helemaal los gaan. Als je meer praktisch onderzoek wil doen en ook een advies wil gaan geven aan je opdrachtgever dan mag je de probleemstelling nog veel meer toespitsen. Je kunt dan wel alle mogelijke promotiemiddelen onderzoeken maar waarom pak je niet er eentje uit? Als ik je toch een idee mag geven, heb je al aan guerrilla marketing gedacht? Daar zou je onderzoek naar kunnen doen, zelfs met beperkt budget iets kunnen proberen en je opdrachtgever kan hierdoor veel leren. Succes!

  16. Florentine:

    Hallo Bas,

    Ik ben bezig met het formuleren van mijn onderzoeksvraag voor mijn afstudeerstage. Ik loop stage bij een bank waar op dit moment een proefimplementatie van een nieuw raamwerk loopt. Het definitieve raamwerk zal in juni geimplementeerd worden.
    Bij het nieuwe raamwerk komt een nieuwe functie en een bijbehorend functieprofiel. Op dit moment zijn een aantal medewerkers in de proefimplementatie aan het werk volgens deze nieuwe functie.
    Ik wil mijn onderzoek richten op de ervaringen van deze medewerkers met de nieuwe functie, en dan specifiek gericht op de begeleiding die ze hebben gekregen bij het ontwikkelen van nieuwe competenties (dit is gebleken uit een vergelijking van hun oude functieprofiel en het functieprofiel van de nieuwe functie).

    Zelf zat ik te denken aan de volgende onderzoeksvraag:
    “Hoe hebben de medewerkers de begeleiding bij het ontwikkelen van nieuwe competenties gedurende de proefimplementatie van het raamwerk ervaren?”

    ‘medewerkers’ is in mijn echte vraagstelling vervangen door de functienaam, maar deze kan ik hier niet prijsgeven ;)

    Ben ik met deze vraag in de goede richting van een evaluatie onderzoek? Het onderzoek moet leiden tot aanbevelingen voor het verbeteren van de begeleiding van de medewerkers die bij de definitieve implementatie de nieuwe functie gaan bekleden.

    Alvast bedankt!

    • Lou Benders (Scribbr-team):

      Hoi Florentine,

      Ik denk dat de onderzoeksvraag zeker een stap is in de juiste richting, een evaluatieonderzoek. Echter, denk ik eerder dat dit een deelvraag moet zijn en niet de hoofdvraag van je onderzoek. Ik neem aan dat je niet alleen iets wilt weten over de ervaringen van de medewerkers, maar ook iets over de begeleiding zelf.

      Misschien zou je de vraag als volgt kunnen stellen: “Hoe draagt de huidige begeleiding bij aan de ontwikkeling van nieuwe competenties onder medewerkers gedurende de proefimplementatie van het raamwerk?” of “Welke invloed heeft de huidige begeleiding op de ontwikkeling van nieuwe competenties van medewerkers gedurende de proefimplementatie van het raamwerk?”
      Dit zijn twee beschrijvende (mogelijke) onderzoeksvragen die je kunt ondersteunen met een evaluerende deelvraag zoals:
      “Hoe hebben de medewerkers de begeleiding bij het ontwikkelen van nieuwe competenties gedurende de proefimplementatie van het raamwerk ervaren?”

      Je beschrijft dan de invloed van de huidige begeleiding en neemt daarin mee wat de medewerkers vinden van die begeleiding, zo doe je op een objectieve wijze onderzoek en neem je de (subjectieve) mening van de medewerkers mee in het antwoord op de vraag. Dit biedt je ook de ruimte om de vergelijkende vraag te stellen naar het verschil tussen prestaties van medewerkers met de nieuwe begeleiding en die zonder begeleiding.

      Dit zijn slechts suggesties! Hopelijk heb ik je hier een beetje mee aan het denken gezet. Heel veel succes met je onderzoek! Het klinkt hartstikke interessant en je hebt er duidelijk al goed over nagedacht :).

      Groetjes,

      Lou

  17. Mark:

    Goedemorgen,

    Zou het volgende een goede hoofdvraag zijn voor een onderzoeksstage/scriptie?

    “Hoe kan het dealerbedrijf middels IT inspelen op de klantenwensen van 2020?”

    Ik hoor het graag.

    Mvg,

    Mark

    • Mark:

      Toevoeging: het gaat om het automotive dealerbedrijf.

      • Bas Swaen (Scribbr-team):

        Hoi Mark, de vraag lijkt mij veel te breed en te vaag. Zo zijn IT en klanten veelomvattende termen. Wat bedoel je met IT? Welke klanten bedoel je? Om IT te koppelen met 2020 is een groot risico. In 4 jaar kan er ontzettend veel gebeuren op IT-gebied dat je nu niet kunt voorzien. Is het misschien niet beter om te kijken naar huidige technologische ontwikkelen die een bijdrage kunnen leveren aan de klanttevredenheid van huidige klanten die ouder zijn dan 60 jaar? Zoals je misschien merkt is dit al een vraag die een stuk meer is toegespitst. Succes!

        • Mark:

          Hoi Bas,

          Allereerst bedankt voor uw antwoord. De door u voorgestelde vraag is inderdaad al een stuk beter. Bent u in de gelegenheid mij wellicht nog 1 of meerdere voorbeelden te geven? Dan zou ik een vraag over kunnen nemen of meerdere vragen combineren om tot een goede onderzoeksvraag te komen. Ik hoor graag weer van u.

          Mark

          • Bas Swaen (Scribbr-team):

            Hoi Mark, nee ik laat het liever bij dit ene voorbeeld. Ik raad je aan om het artikel over de probleemoriëntatie nog eens te lezen een een afspraak in te plannen met je begeleider bij het bedrijf. Diegene zou je verder op weg moeten kunnen helpen.

  18. Eli:

    Hallo,

    Ik moet een onderzoeksverslag schrijven over een wijk in Nederland. Ik moet daarvoor ook 3 deelvragen hebben. Mijn hoofdvraag is: Hoe is het voor kinderen van de middelbare school om op te groeien in de wijk *naam van wijk* ?

    De deelvragen die ik op dit moment heb zijn: : Hoe ervaren kinderen van de middelbare school *naam van wijk* als wijk? 
    Deelvraag 2 : Zijn er voldoende voorzieningen voor kinderen van de middelbare school in *naam van wijk* ? 
     
    Nou weet ik dus niet of ik goed op weg ben en daarnaast heb ik nog 1 deelvraag nodig. Ik loop hier erg op vast en vraag me daarom af of ik op weg geholpen zou kunnen worden met een deelvraag?

    Mvg,
    Eli

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Eli, Ik vind je hoofdvraag nog te open. Je kunt de vraag namelijk vanuit heel veel vakgebieden nu nog beantwoorden. Bedoel je bijvoorbeeld levensgeluk? Veiligheid? Heb je al wat vooronderzoek gedaan naar hoe je kunt meten hoe het is voor kinderen om op te groeien? Welke begrippen spelen daarbij een rol? Als je dat al weet dan wordt het makkelijker om je vragen aan te scherpen, succes!

  19. Kimberly:

    Hallo , Ik moet voor mijn bachelorproef een onderzoeksvraag formuleren en hierbij al hypothesen moeten bedenken maar loop wat vast. 

    Mijn onderzoeksvraag is momenteel : ” Op welke manier kan de intakeprocedure van WZC Huize Nazareth een aanzet geven tot de uitwerking van het zorgleefplan, om op zo de levenskwaliteit van de bewoners te behouden of te verhogen?” 

    Het lijkt mij lang maar de elementen zorgleefplan , intake en kwaliteit van leven spelen een centrale rol. 

    Als hypothesen: 1 De intake heeft dezelfde structuur/opbouw van een zorgleefplan. 2 Het intakegesprek wordt gevoerd door de persoon die ook het zorgleefplan gaat samenstellen. 3 De minimumtijd van zo’n intake bedraagt 1 uur. Al dan niet opgesplitst in meerdere delen. … 
     
    Ik heb totaal geen idee of ik in de goede richting zit of niet. 
    Zouden jullie mij misschien wat tips kunnen geven of op weg helpen? 

    Alvast bedankt :) 

    Groetjes Kimberly

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Kimberly, waarom moet je hypothesen opstellen? De hypothesen die je nu opstelt zijn namelijk niet echt hypothesen maar meer “kleine vragen” die je met een klein beetje onderzoek al kunt beantwoorden. Daarnaast vraag ik me af hoe je levenskwaliteit gaat meten? Heb je daar al een bepaalde methode voor gevonden?

      • Kimberly:

        Dag Bas, Ik moet deze opstellen om een vragenlijst te kunnen voorleggen aan ervaringsdeskundigen zodat ik deze hypothesen kan toetsen bij hen. Levenskwaliteit is enkel onderdeel van mijn literatuurstudie op dit moment. Dan weet ik niet wat eigenlijke hypothesen wel moeten zijn :) 

        • Bas Swaen (Scribbr-team):

          Hoi Kimberly, in het artikel over hypothesen probeer ik uit te leggen wat hypothesen zijn. De stellingen die je nu hebt opgeschreven zou je wel hypothesen kunnen noemen hoor. Het zijn alleen mini-hypothesen die je met een simpele vraag in de vragenlijst kunt toetsen. Succes!

  20. Simon:

    Beste,

    Ik doe een usability  onderzoek van een website voor bedrijf A.

    Bedrijf A doet al lange tijd de online marketing van bedrijf B. Nu gaat bedrijf B binnen een jaar een nieuwe website ontwikkelen. Bedrijf A ziet op het gebied van usability een kans om mee te helpen met deze website. 

    Mijn hoofdvraag is op dit moment. Wat is de staat van usability van de huidige website van bedrijf B en welke usability-verbeterpunten kan bedrijf A gebruiken om de usability van de nieuwe website van bedrijf B aan te passen?

    Is dit een juist opgestelde hoofdvraag?

    Alvast bedankt.

    Groeten,

    Simon

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Simon, het is voor mij lastig om je vraag te beantwoorden omdat ik niet bekend ben met de eisen van je opleiding en de vragen van je opdrachtgever. Als ik je vraag zo bekijk dan zou je die een stuk kunnen inkorten: Wat is de staat van usability van de huidige website van bedrijf B en welke usability-verbeterpunten zijn er?
      Dat je uiteindelijk de resultaten van je hoofdvraag gaat gebruiken om een advies te geven doet er voor je hoofdvraag niet heel veel toe. Heb je al nagedacht of je naast je scriptie ook een (klein) adviesplan gaat schrijven? Je zou dan in je scriptie echt de focus kunnen houden op usability, hoe meet je dit?, wat zegt de theorie hierover?, wat is de huidige staat van usability van bedrijf B?. En dan in je adviesplan ga je in op wat Bedrijf A voor Bedrijf B zou kunnen doen. Succes!

      • Simon:

        Beste Bas,

        Dank voor je reactie. Mijn stagebegeleider van mijn opleiding refereerde juist dit artikel aan mij om te gebruiken bij het opstellen van mijn onderzoeksvragen. Voor de opdrachtgever (bedrijf A) is het doel om verbeterpunten te krijgen van de huidige website zodat ze deze kunnen gebruiken bij de nieuwe website van bedrijf B (dat deze usability-fouten niet nogmaals herhaalt worden)

        Is het nu mogelijk om de hoofdvraag nog meer in te korten en er: Welke usability verbeterpunten van de huidige website van bedrijf B zijn er? van te maken. 

        Ik kijk uit naar je reactie en in ieder geval al bedankt voor je hulp. 

        Met vriendelijke groet,

        Simon

        • Bas Swaen (Scribbr-team):

          Hoi Simon, ik denk dat je dan iets te veel versimpeld. Ik mis dan namelijk het theoretische aspect in je hoofdvraag. Als het doel van je onderzoek is een adviesplan te schrijven dan is deze hoofdvraag prima. Maar ik vermoed dat er vanuit je opleiding ook wordt verwacht dat je theorie bestudeerd in bijvoorbeeld de vorm van een literatuurstudie.

          • Simon:

            Bedankt voor je reactie. Het is niet mijn doel om een adviesplan te schrijven, maar om een beschrijvend onderzoek uit te voeren welke usability- verbeterpunten tot conclusie heeft die Bedrijf A kan gebruiken om de usability van de nieuwe website van bedrijf B aan te passen. 

            Is de originele hoofdvraag juist wanneer ik een beschrijvend onderzoek wil uitvoeren zonder adviesplan, maar met een usability-richtlijnen in de conclusie?

            Nogmaals bedankt voor je reactie. En ik kijk uit naar je antwoord.

            Met vriendelijke groet,
            Simon

          • Bas Swaen (Scribbr-team):

            Hoi Simon, ik kan niet beoordelen of je hoofdvraag juist is. Ik adviseer je alleen om de hoofdvraag aan te passen wanneer je geen adviesplan gaat schrijven. Het is dan niet relevant wat bedrijf A zou moeten doen. Het gaat dan om de theorie achter usability en niet over wat bedrijf A bedrijf B kan adviseren. Succes!

  21. Viënca:

    Hallo Bas,

    Ik ben bezig met het formuleren van mijn onderzoeksvraag voor mijn afstudeerstage. Ik loop stage bij een advocatenkantoor waar op dit moment onderzoek  wordt gedaan over de uitspraken van uitlevering. Ik heb zelf twee zaak gekozen en aan elkaar verbonden.Ik zal in het kort uitleggen waar het over gaat. De casus behelst het volgende: De Verenigde Staten(VS) verzocht middels het Amerikaanse drugsbestrijdingsteam (DEA) namens de autoriteiten van het Southern District New York de aanhouding ter fine van uitlevering de opgeëiste personen in verband met vervoer van verdovende middelen naar de Verenigde Staten.

    Blijkbaar ontvingen de infiltrerende agenten het telefoonnummer van een persoon die verondersteld werd lid te zijn van een Colombiaanse drugshandelorganisatie die drugkoeriers gebruikt om cocaine te vervoeren via commerciële luchtvaartvluchten van ……naar plaatsen in de Verenigde Staten. Na ontvangst van genoemd telefoonnummer werd contact opgenomen met één van de opgeëiste personen die zich voordeden als zijnde leden van een drugshandelorganisatie die koeriers konden leveren om bijstand te verlenen bij het vervoer van verdovende middelen naar de Verenigde Staten. Op de luchthaven van……… werd de cocaine  aan deze infiltrerende agenten drugkoeriers overhandigd die vervolgens met de cocaine naar de Verenigde Staten zouden vliegen. Op basis van deze casus wil ik mij centrale vraag opstellen die luidt het volgende: Kun je op basis van uitlokking, strafbare feit plegen en door middel daarvan een uitleveringsverzoek indienen?

    In afwachting van uw antwoordt verblijf ik.

    Mvg,

    Viënca

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Viënca, let op, in je centrale vraag zit een taalfout. Het is ‘strafbare feiten’. Ik ben geen jurist maar je centrale vraag lijkt me prima opgesteld. Succes!

  22. Erik:

    Dag Bas,

    Ik ben bezig met mijn scriptie en vraag me af waar ik in mijn scriptie terug mag komen op mijn deelvragen. Nu geef ik onder elk nieuw hoofdstuk een korte inleiding en benoem daar alleen welke deelvraag er behandeld wordt bv; en wordt ondersteund door deelvraag 3. Mijn begeleider zegt dat ik hier meer inhoud aan moet geven en andere personen zeggen dat je het helemaal niet moet benoemen en alleen terug moet laten komen in de conclusie. Kan jij mij vertellen welke regels er zijn of wat er gehanteerd dient te worden?

    Alvast bedankt voor je reactie.

    Met vriendelijke groeten,

    Erik Brakenhoff

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Erik, het is gebruikelijk om ieder hoofdstuk kort in te leiden. Als je begeleider graag wil dat je dit uitvoeriger doet dan zou ik dat zeker doen. Je begeleider is uiteindelijk diegene die je scriptie gaat beoordelen. Succes!

  23. Julia:

    Hoi Bas,

    Ik studeer Sociaal Juridische Dienstverlening en ik ben bezig met mijn scriptie. Ik moet een inventariserend onderzoek doen naar de juridische problemen in bepaalde Utrechtse wijken. Dit naar aanleiding van het lectoraat Toegang tot Recht dat is opgezet door de Hogeschool Utrecht. Dit omdat er weinig innovatie is in de juridische sector wat er voor zorgt dat de toegang tot het recht vaak moeilijk is. Het lectoraat staat nog in de kinderschoenen vandaar dat er eerst een inventariserende/verkennende onderzoeken moeten komen waar later diepgang in aangebracht kan worden. Ik doe dit onderzoek bij een van de buurtteams in Utrecht. Ondertussen heb ik de volgende hoofd- en deelvragen geformuleerd. Zou u hier commentaar op kunnen geven?

    HV: Wat zijn de juridische problemen van de clienten van het buurtteam Overvecht met betrekking tot de WMO?
    (Ik vind hem zelf niet zo mooi geformuleerd wellicht kunt u mij hierbij helpen?)

    DV1: Hoeveel cliënten in Overvecht hebben te maken met de WMO en welke juridische problemen vloeien hieruit voort?
    DV2: Wat betekent dit voor de rechtspositie van deze cliënten?
    DV3: Welke instrumenten moet het buurtteam in Overvecht aanreiken om de huidige juridische dienstverlening te verbeteren?

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Julia, het is voor mij heel moeilijk om op je vraag te reageren. Ik ben niet bekend met de eisen van je opleiding en de wensen van je opdrachtgever. Als ik je hoofdvraag nu lees dan komt daar niks in terug dat terugslaat op deelvraag 2 en 3. Je zou kunnen proberen om deelvraag 3 gedeeltelijk in de hoofdvraag te stoppen. Bijvoorbeeld: Welke juridische problemen ondervinden de clienten…. en hoe kan het buurtteam in Overvecht hierop inspringen om de problemen te verminderen? Succes ermee!

  24. Vincent:

    Hallo,

    Ik ben bezig met een usability-onderzoek van een website. Een van de deelvragen is “Voor welke informatie komen gebruikers naar de website?” maar als ik dit artikel zo zie weet ik niet precies waaronder zo een vraag te classificeren valt. Is dit een beschrijvende vraag?

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Vincent, je zou dit inderdaad onder een beschrijvende vraag kunnen stoelen. Overigens is de indeling tussen de verschillende soorten vragen niet eenduidig. Met de juiste argumenten kun je een vraag onder meerdere ‘soorten’ plaatsen.

  25. Mitchel:

    Hallo,

    Gedurende mijn scriptie heb ik feedback van mijn leraar ontvangen. Deze feedback heb ik verwerkt alleen sluit mijn onderzoek nu niet meer aan bij mijn hoofdvraag. Ik probeer mijn deelvragen te verwerken in de hoofdvraag. Mijn deelvragen zijn:

    • Mitchel:

      1. Bevat het werkprogramma alle elementen van het risicogericht samenstellen?
      2. Voldoet het werkprogramma aan alle vereisten van de standaard 4410?
      3. Kunnen de medewerkers met het werkprogramma overweg?

      Ik heb nu als hoofdvraag 2 vragen gemaakt. Ik weet alleen niet zeker of dit duidelijke vragen zijn.
      1. Voldoet het nieuwe werkprogramma van Van Breukelen accountants aan de eisen welke vanuit de regelgeving en de praktijk aan het werkprogramma zijn gesteld?
      2. Wat zijn de eisen vanuit de regelgeving en de praktijk die aan het nieuwe werkprogramma van Van Breukelen accountants zijn gesteld?

      • Bas Swaen (Scribbr-team):

        Hoi Mitchel, het is erg ongebruikelijk om een hoofdvraag in twee delen op te stellen. Je zou hierover ook nog het artikel over de hoofdvraag kunnen lezen. Vraag 2 in je voorbeeld is eigenlijk nu een deelvraag die volgt op vraag 1. Dat zal je dus nog moeten aanpassen. Ik hoop dat je er een beetje uitkomt na het lezen van het artikel.

  26. Marianne:

    Hallo

    Ik loop vast met een onderzoeksvraag (WO-master-scriptie). Wat ik nu heb is:
    1. Op welke manier kan synergie tussen preparatie en repressie ten aanzien van operationele informatievoorziening leiden tot een veerkrachtige crisisorganisatie en wat betekent dit voor de netwerksamenwerking van de veiligheidsregio? Of 2.

    Op welke manier brengt de operationele informatievoorziening in de preparatiefase synergie in de crisisorganisatie om daarmee de veerkracht van de crisisorganisatie te vergroten tijdens de repressiefase en wat betekent dit voor de netwerksamenwerking van de veiligheidsregio?

    Kan je mij hierbij helpen? Alvast bedankt. Groeten Marianne

  27. Michelle:

    Hallo Bas,

    Ook ik loop een beetje vast met mijn deelvragen en met het soort onderzoek. Het doel van mijn onderzoek is om  inzicht te krijgen in de individuele warmtebehoefte van leerlingen en wat voor invloed het thermisch binnenklimaat op het prestatievermogen van basisschoolleerlingen heeft.

    Hoofdvraag:‘Wat voor effecten kan het thermisch binnenklimaat van de leeromgeving hebben op het prestatie vermogen van basisschoolleerlingen?’

    1.Wat is vanuit de literatuur bekend over het thermisch binnenklimaat op basisscholen in Nederland?
    2.In hoeverre kunnen op basis van literatuur prestatie effecten worden toegeschreven?
    aan het thermisch binnenklimaat op basisscholen?
    3.Wat kan op basis van de literatuur geconcludeerd worden over de huidige wettelijke
    normen t.a.v. de kwaliteit van het thermisch binnenklimaat in scholen?
    (4. Presteren leerlingen beter bij een lage temperatuur of hoge temperatuur?  weet niet of ik dit als een deelvraag moet formuleren, het hangt namelijk wel samen met hoe kinderen presteren)

    de volgende vragen hoop ik d.m.v een enquete te beantwoorden
    4. Wat is de huidige situatie betreffende het thermisch binnenklimaat op basisschool c.b.s de Wegwijzer? 
    a. Presteren leerlingen beter bij een lage temperatuur of hoge temperatuur?
    b. Wat zijn de verschillende individuele behoeften, wat betreft het thermisch binnenklimaat, van de leeromgeving? 
    c. Is er gelegenheid voor thermische regulering, waarbij het thermisch binnenklimaat aangepast wordt aan de individuele wensen?
    d. Komen de individuele behoeften overeen met de huidige situatie?

    ik heb het gevoel dat er gaten zitten tussen mijn eerste deelvragen, dus dat ik iets mis. verder weet ik niet wat voor een onderzoek ik nu heb, want ik wil literatuur onderzoek doen maar ook praktijk, zodat ik mijn bevindingen uit de literatuur kan vergelijken met de resultaten uit de praktijk.

    Kunt u als buitenstaander zeggen of ik op de goede weg ben? 
    Vr.groeten,
    Michelle

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Michelle, ik denk dat je op de goede weg bent. Een paar verbeterpunten. 1. de deelvragen zijn moeilijk leesbaar. Vooral de zin ‘thermisch binnenklimaat op/in basisscholen’. 2. Het is mij nog niet helemaal duidelijk wat je nu met de enquête wilt. Ga je leerlingen/docenten/bestuur/concierges bevragen? Denk je ooit deze deelvraag te kunnen beantwoorden: Presteren leerlingen beter bij een lage temperatuur of hoge temperatuur? Ik denk dat je hiervoor jaren onderzoek moet doen. Je hebt nu zowel literatuuronderzoek als praktijkonderzoek. Dat kan overigens prima. Succes!

      • Michelle:

        Bedankt voor de snelle reactie, top!

        Ik zal de deelvragen aanpassen. Door middel van een enquête wil ik de individuele warmte behoeften van de leerlingen in kaart brengen. Ik wil dan alleen vragen stellen m.b.t het klaslokaal.  
        Mijn deelvragen voor het praktijk gedeelte zal ik dan zeker meer op ‘warmte behoefte’ moeten richten he?
        zodat het aansluit bij mijn enquete, of zit ik verkeerd?

        ‘Presteren leerlingen beter bij een lage temperatuur of hoge temperatuur?’ zat ik zelf ook heel erg aan te twijfelen, ik denk dat ik die weg laat. 

        Alvast bedankt!

  28. Kirsten:

    Hallo,
    voor mijn paper heb ik gekozen om rond slikproblemen bij CVA-patiënten (cerebro-vasculair accident) te werken.
    Ik heb enkel moeite om een goede onderzoeksvraag te kiezen. Mijn eerste gedacht was: Waarom is het belangrijk om zoveel aandacht te besteden aan slikproblemen bij CVA-patiënten? Maar blijkbaar zijn “waarom”vragen niet goed.
    Enige tips? Alvast bedankt!

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Kirsten, het nadeel van een waarom-vraag is dat deze vraag vaak niet specifiek genoeg is. Je kunt beter een stapje terug gaan en het vraagstuk iets verder uitdiepen. Heb je misschien zelf al een idee over het ‘waarom’ en zou je daar op kunnen inzoomen? Hoe specifieker hoe beter! Succes

  29. Inge Smits:

    Beste Bas,
    Deze website leverde mij al heel wat leerwinst op, dank je wel hiervoor!
    ” Meer leerwinst met de didactische actieve werkvormen dan de docerende werkvormen?”
    Graag wens ik je visie of deze vraag een GOEDE onderzoeksvraag is voor een ‘ kort paper’ (geen volledig eindwerk of scriptie) en of ik het bij het rechte eind heb als ik denk dat mijn vraag een ‘vergelijkende’ en ook een ‘toetsende’ onderzoeksvraag is. extra vraagje: Laat ik op het einde van mijn vermelde onderzoeksvraag de herhaling van het woord ‘werkvormen’ beter weg?

    Alvast dank voor je hulp!
    Groeten,
    Inge (studente Specifieke Lerarenopleiding (SLO) in België)

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Inge, of je onderzoeksvraag goed is vind ik lastig in te schatten omdat ik dan veel meer moeten weten over het soort onderzoek dat je moet gaan doen en welke eisen je opleiding hieraan stelt. Wel lijkt je vraagstelling meer op een hypothese dan op een onderzoeksvraag. Je vraag is wel toetsend en vergelijkend. Je zou de vraag zo kunnen herschrijven: “Is er meer leerwinst te behalen met didactische actieve werkvormen dan met docerende werkvormen voor ……? “. Voeg nog aan de vraag toe voor wie je de leerwinst wilt gaan onderzoeken, want ik kan me voorstellen dat dit voor iedere doelgroep verschillend kan zijn. Succes!

  30. Inge Smits:

    Hallo Bas,
    Hartelijk dank voor je terechte aanpassingen en tips i.v.m. mijn voorgestelde onderzoeksvraag. Nu kan ik gericht aan de slag!
    Veel succes en tot snel.
    Fijn weekend!
    groet,
    Inge

  31. Jelle:

    Dag Bas, ik ben opzoek naar een onderzoeksvraag en liefst zo snel mogelijk, want het is voor mijn eindwerk economie!
    Ik heb al enkele deelvragen, maar ik kan maar geen centrale vraag vinden… Dit zijn mijn deelvragen:
    – Hoeveel verdien je per uur?
    -Verdien je meer naarmate je ouder wordt?
    -Sparen of uitgeven?
    -Hoe lang moet je ervoor werken?
    -Doe je het vrijwillig of moest je het van jouw ouders? (vakantiewerk)
    -Is er een verschil tussen jongens en meisjes?
    -Wie mag er werken?
    -…
    Mijn vragen gaan allemaal over vakantiewerk en ik zou iets willen onderzoeken over jongeren tussen 16 en 18 jaar. Ik zou u ontzettend dankbaar zijn als u mij verder kan helpen! Tips zijn altijd welkom :)

    Groetjes Jelle

    • Lou Benders (Scribbr-team):

      Hoi Jelle,

      Dat klinkt als een interessant onderzoek! Echter, let er wel op dat je deelvragen normaal gesproken voortkomen uit je onderzoeksvraag. Om je onderzoeksvraag (je centrale vraag) te beantwoorden, stel je deelvragen op die je helpen bij de beantwoording ervan.

      Het is daarom niet logisch om op basis van jouw deelvragen een onderzoeksvraag op te stellen. Daarnaast moet je ook bij je zelf te rade gaan wat voor soort onderzoek je doet, omdat direct in relatie staat met de onderzoeksvraag die je opstelt. Als je er bijvoorbeeld achter wilt komen hoe jongeren vakantiewerk ervaren, dan is het essentieel dat je interviews houdt of bijvoorbeeld een enquête verspreidt. Zo kun je gericht informatie zoeken om antwoord te geven op jouw onderzoeksvraag. Houd hierbij rekening met de tijd die je hebt voor je onderzoek en de mogelijkheden die je hebt.
      Heb je bijvoorbeeld het budget en de tijd om te reizen om interviews te houden of mensen op te bellen hiervoor? En hoeveel respondenten heb je dan nodig? (Je moet dus ook al nadenken over je onderzoeksmethode.)

      Ik denk dat je hier eerst even over moet nadenken, voordat je aan de slag gaat met een onderzoeksvraag! Het is ook een goed idee om eens eerder onderzoek over vakantiewerk door te nemen. Misschien vind je daar de juiste inspiratie voor een goede centrale vraag.

      Succes!

      Groetjes,

      Lou

  32. Es:

    Ik vroeg mij af wat het gevaar is als er bij een onderzoek (bijv. een psychologisch onderzoek) geen onderzoeksopzet en hypotheses worden opgesteld, maar er onderzoek wordt gedaan vanuit de hoofdvraag?

  33. Mandy:

    Beste..

    Als onderzoeksvraag heb ik: welk effect heeft social media op het koopgedrag van de consument? Is dit een goede onderzoeksvraag? Wat voor onderzoek is dit? beschrijvend, toetsend etc?

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Mandy, het is voor mij onmogelijk om aan te geven of je onderzoeksvraag goed is op basis van de informatie die ik heb. Daarvoor zou ik veel meer moeten weten over de vereisten van je opleiding, het soort onderzoek dat je wilt gaan doen etc. Je hoofdvraag zou je toetsend kunnen noemen. Hou er wel rekening mee dat je onderzoeksvraag vaak bij meerdere typen vragen kan horen. In het artikel: Is mijn hoofdvraag oké? kun je meer informatie lezen over hoe je erachter kunt komen of je een goede vraag hebt. Veel succes!

  34. Janneke:

    Hoi, ik ben momenteel bezig met het opstellen van mijn onderzoeksvraag. Mijn onderzoek is vrij complex dus de onderzoeksvraag is ook niet heel gemakkelijk te formuleren. Mijn vraag is of mijn hoofdvraag zo aan de eisen voldoet en of het niet eigenlijk twee vragen zijn, omdat ik het woordje ‘en’ gebruik? Dit heb ik nu:

    Hoofdvraag

    Welke factoren zijn nodig om in Waalwijk ouderpartnerschap te meten om jaarlijks in beeld te kunnen brengen of met de inzet van de Waalwijk Taalrijk activiteiten meer partnerschap ervaren word en dit bijdraagt aan de ontwikkeling van kinderen?

    Deelvragen

    1. Hoe kan jaarlijks in beeld gebracht worden of er met de inzet van Waalwijk Taalrijk activiteiten meer partnerschap wordt ervaren?

    2. Welke vragen kunnen gesteld worden aan ouders, professionals en eventueel kinderen om een beeld te krijgen van de betrokkenheid van ouders bij de (schoolse) ontwikkeling van hun kind?

    3. Op welke manier kunnen de uitkomsten van een meetinstrument gekoppeld worden aan de resultaten van kinderen?

    Ik hoor het graag! Alvast bedankt.

    • Anna Hoogterp (Scribbr-team):

      Hallo Janneke, mijn eerste reactie bij het lezen van je hoofdvraag was: “Wat wordt met ‘factoren’ bedoeld?” Dat zou je misschien concreter kunnen formuleren. Ik denk dat het ‘en’ geen probleem oplevert voor je hoofdvraag. Je deelvragen vind ik helder geformuleerd, al kun je misschien nog iets concreter aangeven wat je met ‘resultaten van kinderen’ bedoelt. De beste tip die ik je kan geven, is om te overleggen met je begeleider. Samen moeten jullie er vast uit kunnen komen. Succes!

  35. Doo:

    Hari haii,

    Ik heb onderstaande als hoofd en deelvragen op het moment maar geen idee of het oké is.. Geloof dat het onder een ontwerpgerichte vraag valt maar im not sure.. De opdrachtgever wil namelijk een handleiding als beroepsproduct hebben.

    Waar lopen medewerkers van Samen DOEN tegenaan bij de begeleiding van buitenlandse moeders die illegaal in Nederland verblijven, maar een minderjarig Nederlands kind hebben? 

    Deelvragen

    1. Welke hulpvragen hebben buitenlandse moeders die illegaal zijn met een minderjarig Nederlands kind voor Samen DOEN? 

    2. Welke mogelijkheden heeft Samen DOEN bij de begeleiding van de gezinnen?

    3. Welke beperkingen heeft Samen DOEN bij de begeleiding deze gezinnen?

    4. Hoe ervaren Samen DOEN medewerkers de begeleiding van deze gezinnen

    • Anna Hoogterp (Scribbr-team):

      Hallo,

      De hoofdvraag die je nu geformuleerd hebt, is een beschrijvende vraag: ‘Welke problemen/uitdagingen/o.i.d. ervaren medewerkers bij de begeleiding?’ In de deelvragen splits je deze informatie verder uit. Als je opdrachtgever uiteindelijk een handleiding van je wil ontvangen, kun je ervoor kiezen een ontwerpgerichte hoofdvraag formuleren. Dat soort vragen zijn immers bedoeld om nieuwe oplossingen voor een probleem te vinden, dus: ‘Hoe kunnen medewerkers deze problemen/uitdagingen/o.i.d. aanpakken?’. De antwoorden op de deelvragen kun je dan gebruiken om deze ontwerpgerichte vraag te beantwoorden. Veel succes!

      Groetjes, Anna

  36. X:

    Beste,
    is onderstaande een concrete hoofdvraag met goede deelvragen?
    “Met welke P-instrumenten kan XXX de irreguliere uitstroom van XXX beperken ten einde een zo hoog mogelijk XXX te bewerkstelligen?’’

    Deelvraag 1
    Welke gevolgen heeft de irreguliere uitstroom van XXX voor XXX?

    Deelvraag 2
    Hoe ziet het huidige personeelsbeleid van XXX eruit?

    Deelvraag 3
    Hoe ziet het personeelsbeleid van XXX er in de gewenste situatie uit?

    Deelvraag 4
    Wat zijn de verschillen tussen de huidige- en gewenste situatie?

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi X, vanwege de vele XX’en is de vraag voor mij moeilijk leesbaar. De vraag is wel concreet maar ik mis soms de relatie tussen de hoofdvraag en de deelvragen.

  37. Angelica:

    Ik ben onderzoek aan het doen naar de e-loyaliteit van de  website bezoekers van een bedrijf. Ik heb nu de volgende (beschrijvende) hoofdvraag opgesteld;

    Wat speelt een rol in de e-loyaliteit van de websitebezoekers van de vrouwelijke websitebezoekers van BEDRIJFSNAAM in de leeftijd van 45 tot 60 jaar?

    Is deze goed?

    • Anna Hoogterp (Scribbr-team):

      Hallo Angelica,

      Interessant onderzoek lijkt me dat, e-loyaliteit. Als ik je hoofdvraag nu lees, dan vraag ik me af wat je met “wat” bedoelt. Kun je je vraag iets concreter maken? Benoem bijvoorbeeld de dingen die je aan e-loyaliteit onderzoekt, dus: “Welke factoren/elementen/aspecten/o.i.d. spelen een rol bij de e-loyaliteit (…)?” Veel succes met je onderzoek!

      Groetjes, Anna

  38. Bas Bronckhorst:

    Zouden jullie mij een duw in de goede richting willen geven t.a.v. mijn hoofdvraag ? 
    Hoe moet ik nu verder met mijn deelvragen 

    Welk effect heeft een goede relatie tussen docent en student op de intrinsieke motivatie van mijn studenten tijdens de burgerschapsles van klas t1b

  39. Lonneke:

    Hi,  
    Ik moet een strategisch communicatieplan schrijven voor de communicatie tussen een bedrijf en haar klanten (b2b),  waar de wensen op het gebied van communicatie van de klanten zijn meegenomen en het past bij de identiteit van het bedrijf?  Is onderstaande vraag dan een juiste vraag? 

    Wat is de meest geschikte manier voor X om te communiceren met haar huidige klanten, die past bij de organisatie-identiteit en aansluit op de wensen en behoeften van de klanten?”

    Gr. 

    • Anna Hoogterp (Scribbr-team):

      Hallo Lonneke,

      Zoals je je vraag nu geformuleerd hebt, is niet meteen duidelijk dat “die past bij de organisatie-identiteit en aansluit op (…)” bij “manier van communiceren” hoort, omdat het zo ver uit elkaar staat in de zin.

      Je zou ook iets kunnen zeggen als: “Hoe kan X zo met haar huidige klanten communiceren, dat het optimaal aansluit bij de organisatie-identiteit en de wensen en behoeften van klanten?” Let op: dit is slechts een suggestie. Uiteindelijk kan je begeleider je het beste helpen met deze formulering.

      Groetjes, Anna

  40. Yannick:

    Hallo,

    Ik ben bezig met het opstellen van mijn plan van aanpak, ik loop alleen vast bij het definiëren van de onderzoeksmethode. Dit is mijn hoofdvraag: ‘Welke indicatoren van persoonlijk herstel zijn nodig om het persoonlijk herstel van cliënten van afdeling X van organistatie X te kunnen evalueren?’

    Sluit deze vraag aan bij een beschrijvend of bij een verkennend onderzoek? Of juist bij een andere methode?

    Ik hoor graag,

    Yannick

    • Wouter (Scribbr-team):

      Hoi Yannick,
      Omdat ik inhoudelijk geen kennis heb van jouw onderzoek is het moeilijk om de vraag goed te beoordelen. Het zou inderdaad een beschrijvende vraag kunnen zijn, maar ook een toetsende vraag. Dit hangt af van hoe je onderzoek er daadwerkelijk uitziet.

      Misschien dat onze artikelen over onderzoeksvragen en onderzoeksopzetten je verder kunnen helpen!

      Groetjes,
      Wouter

  41. Michelle:

    Hallo,
    Ik heb een soortgelijke vraag als de mensen hierboven, namelijk welk type onderzoek het beste bij mijn onderzoeksvraag past.

    Mijn onderzoeksvraag is als volgt:
    Welke aanpassingen in het onderwijsprogramma van …. kunnen bijdragen aan
    een hoger leerrendement van de leerlingen uit de brugklas voor het rekenonderwerp omrekenen van eenheden?

    Ik wil in mijn onderzoek aanbevelingen doen, niet de aanbevelingen testen. Ik denk hierbij aan een ontwerpend, probleemoplossend en adviserend onderzoek. Klopt het dat ik dan ook een onderzoek van meer explorerende aard dan beschrijvende aard ga doen? Hopelijk kunnen jullie me verder helpen!

    Ik hoor het graag!

    Groetjes,
    Michelle

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Michelle, ja, het onderzoek is dan meer explorerend van aard dan beschrijvend. Je vraag lijkt me prima en ook het soort onderzoek dat je nu hebt opgesteld. Ik zou zeggen, houden zo! Succes.

  42. Ar:

    Hallo,

    Moet voor een eindwerk (strategisch marketingplan) een centrale vraag formuleren die betrekking heeft op de groei van een uitzendbureau op een periode van 5 jaar de groei is gebasseerd op 1miljoen euro. Hoe kan ik dit het beste formuleren?

    Alvast dank!

    Gr.
    Ar

    • Anne Koopman (Scribbr-team):

      Hoi Ar,

      Helaas heb ik geen inhoudelijke kennis over je onderwerp dus ik vind het erg lastig om de vraag voor je te formuleren.

      Heb je ons artikel over het opstellen van een goede onderzoeksvraag al gezien? Wellicht helpt dit je al verder!

      Succes!

  43. Ewoud:

    Hallo Scribbrs,
    Voor mij AO heb ik de onderzoeksvragen nu al een hoop keren aangepast. Ik ben benieuwd wat jullie van mijn huidige versie vinden.

    Het doel van dit onderzoek is om aan te geven wat de meerwaarde van het keurmerk “Dierbaar” van Dibevo kan zijn voor de professionaliteit van de reptielenspeciaalzaak Repticura.

    De centrale hoofdvraag luidt als volgt:
    “In welke mate kan keurmerk Dierbaar bijdragen aan de professionalisering van de reptielenspeciaalzaak Repticura?”

    Om een goed beargumenteerd antwoord hierop te krijgen zullen de volgende deelvragen eerst beantwoord moeten worden:

    1. Wat zijn de kenmerken van professionele reptielenzaken?

    2. In hoeverre wordt keurmerk dierbaar erkent voor het geven van een professionele uitstraling voor reptielenspeciaalzaken onder de herpeten belanghebbende:
    a. Herptenhouders
    b. Herpethologen
    c. Reptielenspeciaalzaken
    d. Herpeten verenigingen

    3. In welke mate is het voor Repticura mogelijk om professionalisering te bereiken?

    (herpeten= reptielen en amfibieën)

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Ewoud, ik vind de hoofdvraag prima hoor en heb er niet zo heel veel op aan te merken. Omdat je ‘in welke mate’ gebruikt is het wel nog een beetje vaag. Misschien dat je dit nog concreter kunt maken.

      • Ewoud:

        Ha Bas, bedankt voor je reactie. In jullie beschrijving staat dat “in welke mate” een voorspellende onderzoeksvraag is. Is een een voorspellende onderzoeksvraag dan niet goed als hoofdvraag? Mvg Ewoud

        • Bas Swaen (Scribbr-team):

          Hoi Ewoud, een voorspellende vraag kan prima. Wel zou je in de deelvragen nog kunnen verduidelijken waar je je precies op richt. Het is niet een must hoor. Je zou het ook zo kunnen laten. Succes!

  44. Gwenn:

    In hoeverre kunnen leerlingen met dyslexie uit groep 7 categorieregels herkennen en toepassen?

    ik twijfel zelf heel erg wat voor soort onderzoek dit is, want zelf denk ik eigenlijk aan beschrijvend onderzoek. zou dit kunnen kloppen?

  45. TD:

    Hallo,

    Ik heb een hoofdvraag geformuleerd die naar mijn idee kwalitatief is en ontwerpend is. Toch gaf iemand mij aan dat dit juist een kwantitatieve hoofdvraag is en te breed. Hoe denken jullie hier over?
    Hoofdvraag:
    Welke factoren spelen een rol bij het succesvol implementeren van big data bij kleine tot middelgrote sportbedrijven?

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi TD, de hoofdvraag kan zowel kwalitatief als kwantitatief zijn. In het artikel leggen we hierover meer uit. Ik vind de vraag niet te breed. Misschien kun je nog de factoren specificeren? Wat voor soort factoren bedoel je?

  46. daniel Schilling:

    Hallo,
    Ik ben bezig met het opzetten van een ontwerpend onderzoek. Het gaat over de zelfredzaamheid van leerlingen en het gebruik van ict-kennis en -vaardigheden. Onderdeel van het onderzoek zullen een aantal lessen zijn waarin bepaalde parameters gemeten kunnen worden die dan weer te gebruiken zijn voor de conclusie voor het onderzoek. Ik loop alleen ontzettend te puzzelen op de hoofdvraag. Ik kom nu tot twee grove vragen:

    Welk effect heeft het inzetten van ict-kennis en vaardigheden / ict-toepassingen op de zelfredzaamheid van leerlingen in het laatste jaar van de praktijkschool?

    Hoe kan er voor gezorgd worden dat leerlingen in het laatste jaar op de praktijkschool voldoende ict-kennis en –vaardigheden hebben om zelfredzaam de maatschappij in te kunnen?

    Kunnen jullie wellicht tips geven over welke vraag het beste bij een ontwerpend onderzoek als het mijn past?

    alvast bedankt!

  47. Devi:

    Hallo,

    Ik ben bezig met het formuleren van mijn hoofdvraag. Nu heb ik twee hoofdvragen geformuleerd en vraag me af welke beter is: (afgekort) Hoe ervaren de bewoners de voorzieningen? en In hoeverre ervaren de bewoners de voorzieningen als bevorderend?

    De laatste hoofdvraag heeft een oordeelvormend kennisdoel, is dat bij de eerste ook zo?

    Groetjes Devi

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Devi, ik weet het eerlijk gezegd niet. De tweede vraag lijkt mij op het eerste gezegd beter omdat die meer is afgebakend.

Reageer