Je scriptie laten nakijken op taal en structuur

Scriptie nakijken »

Literatuurlijst genereren volgens de APA-stijl

APA Generator »

Plagiaatcontrole voor studenten

Doe de check »

Heb ik een goede hoofdvraag voor mijn scriptie?

Gepubliceerd op door Laatste update op: 2 december 2016

Het formuleren van je hoofdvraag en deelvragen blijft een moeilijke klus. Hoe weet je nu of je vragen goed genoeg zijn?

In het kort: De hoofdvraag moet een bijdrage leveren aan het oplossen van het probleem dat je in de probleemstelling hebt beschreven.

Er zijn drie hoofdcriteria waar je hoofdvraag aan moet voldoen:

  1. Onderzoekbaarheid
  2. Haalbaarheid en specificiteit
  3. Relevantie en originaliteit

Deze checklist kan je helpen om zelf te ontdekken of je hoofdvraag goed genoeg is.

Criterium I: Onderzoekbaarheid

Check opToelichtingWat te doen?
1.Koppelwoord ‘en’ of ‘of’ komt niet voor in de hoofdvraag.Je mag ‘en’ of ‘of’ niet gebruiken omdat je dan twee vragen stelt. Dat is niet toegestaan.Herformuleer de hoofdvraag; stel een enkelvoudige vraag.
2.Hoofdvraag is niet met ‘ja’ of ‘nee’ te beantwoorden.Wanneer je de hoofdvraag wel met ja kunt beantwoorden dan is je vraag niet open genoeg om te onderzoeken.Herformuleer de hoofdvraag; begin met een ander vraagwoord bv hoe, welke, waarom of ga gebruikmaken van hypotheses.
3.Er wordt niet gevraagd naar een mening, norm of waarde.Bij een mening, norm of waarde is objectief blijven lastig terwijl objectiviteit een vereiste is voor goed onderzoek. Een vraag naar een mening wordt ook wel een evaluerende vraag genoemd.Herformuleer de hoofdvraag; beter niet vragen naar een mening of norm.
4.De hoofdvraag is meetbaar via waarneembare gegevens.Indien er niets te meten valt via een onderzoeksmethode moet je de vraag stellen wat het doel is van je onderzoek. Soms wordt alleen een literatuurstudie ook geaccepteerd en hoef je niet per se iets te meten. Vraag aan je begeleider de eisen op van waar je aan moet voldoen.Herformuleer de hoofdvraag.
5.Er zijn meerdere deelvragen nodig (met elk een eigen type onderzoeksvraag) om antwoord op de hoofdvraag te vinden.Indien het niet mogelijk is een paar deelvragen te stellen, is de vraag te eenvoudig of niet open genoeg.Herformuleer de hoofdvraag.
6.Er is theoretische kennis beschikbaar over het onderwerp.Indien er geen theorie beschikbaar is dan is de vraag is te eenvoudig of niet open genoeg. Het kan ook betekenen dat je probleemoriëntatie niet goed is uitgevoerd.Herformuleer de hoofdvraag en mogelijk ook de probleemstelling.
7.De vraag is kort en bondig te beantwoorden.Indien dat niet zo is de vraag niet concreet genoeg geformuleerd.Herformuleer de hoofdvraag.
8.Er zit geen ‘als…. dan’ in de hoofdvraag.De resultaten van je onderzoek zijn bij ‘als… dan’ afhankelijk van een situatie. Dit is toetsend of voorspellend onderzoek (kijkt in de toekomst). Hierdoor loop je het risico dat de situatie te speculatief is (zie het voorbeeld).Herformuleer de hoofdvraag en mogelijk ook de probleemstelling.

Criterium II: Haalbaarheid en specificiteit

Check opToelichtingWat te doen?
1.Er zijn heldere keuzes gemaakt wat je gaat onderzoeken.Indien je alles wilt onderzoeken omdat het zo interessant is of omdat alles met elkaar samenhangt, loop je het risico weinig informatie te kunnen verzamelen over veel. Het onderzoek wordt niet diepgaand genoeg en levert niets op.Herformuleer de hoofdvraag; het is vaak veel interessanter om veel over weinig te weten te komen.
2.Onderzoeksmethoden zijn binnen de gestelde tijd te doen.Het onderzoek gaat langer duren dan gepland bijvoorbeeld omdat de te interviewen personen niet beschikbaar zijn.Herformuleer de hoofdvraag zodat je het onderzoek in de gestelde tijd kan afronden.
3.De hoofdvraag begint niet met ‘waarom’.Als de hoofdvraag met ‘waarom’ begint kan het antwoord vaak alle kanten op. Het is een verklarende vraag; let op dat deze vraag specifiek genoeg is.Ga terug naar de probleemoriëntatie en diep het vraagstuk eerst verder uit. Probeer een verband of oorzaak-relatie te achterhalen.
4.Begrippen in de hoofdvraag zijn helder.Indien de begrippen niet goed gedefinieerd zijn ontstaat er verwarring. Dit werkt door in je hele onderzoek.Werk de begrippen in de probleemoriëntatie uit en herformuleer je hoofdvraag.
5.Begrippen in de hoofdvraag zijn specifiek genoeg.Indien de begrippen te veelomvattend zijn wordt het onderzoek onnodig complex.Werk de begrippen in de probleemoriëntatie uit en herformuleer je hoofdvraag.
6.In de hoofdvraag wordt niet naar een advies of beleid gevraagd.Als er naar een advies – of beleid wordt gevraagd is het meer dan een onderzoeksvraag. Dit is bij veel opleidingen niet de bedoeling.Formuleer eventueel een advies- of beleidsvraag in je deelvragen; levert een apart advies– of beleidsrapport op.

Criterium III: Relevantie en originaliteit

Check opToelichtingWat te doen?
1.Antwoord op de hoofdvraag levert naar verwachting iets op voor de  opdrachtgever.Als het onderzoek naar verwachting te weinig oplevert om het probleem aan te kunnen pakken kan dit betekenen dat de hoofdvraag niet relevant is voor het geschetste vraagstuk.Herformuleer de hoofdvraag; zorg dat het antwoord op de hoofdvraag een bijdrage levert aan de oplossing van het probleem.
2.Deel van de probleemstelling komt terug in hoofdvraag/ hoofdvraag is een uitwerking van het centrale thema.Als dat niet zo is, loop je het risico dat het onderzoek geen relatie heeft met de probleemstelling en dus niets ‘in beweging zet’.Herformuleer de hoofdvraag; zorg dat het antwoord op de hoofdvraag zichtbaar een bijdrage levert aan de oplossing van het probleem.
3.De maatschappij heeft iets aan het antwoord op de hoofdvraag.Als de maatschappij niets aan antwoord heeft loop je het risico dat het onderzoek een antwoord oplevert waar alleen je opdrachtgever op zit te wachten. Kijk goed naar de eisen die de opleiding aan de maatschappelijk relevantie stelt.Bekijk de eisen van je opleiding eerst goed; als dit een eis is ga dan terug naar de probleemoriëntatie; diep het vraagstuk verder uit of kies een andere richting zodat het ook maatschappelijk relevant is.
4.Onderwerp is actueel.Als het onderwerp niet actueel is het mogelijk al eerder onderzocht. De resultaten zijn mogelijk niet innovatief genoeg.Ga terug naar de opdrachtgever en werk dan de probleemoriëntatie anders uit. Wellicht heb je niet het ‘goede’ probleem te pakken.
5.De hoofdvraag is uniek; het is nooit eerder onderzocht.Als de hoofdvraag niet uniek is, leidt het onderzoek niet tot nieuwe kennis.Ga terug naar de opdrachtgever en werk dan de probleemoriëntatie anders uit. Duik opnieuw in de literatuur. Wellicht heb je niet het ‘goede’ probleem te pakken.

Bekijk de voorbeelden van hoofdvragen met uitleg waarom ze wel of niet goed zijn.

Voorbeelden van hoofdvragen

Zodra je klaar bent met het opstellen van je hoofdvraag kun je starten met het opstellen van je deelvragen.

Wat vind jij van dit artikel? (je stem is anoniem)
Bezig met het verwerken van je stem...
Je stem is doorgevoerd :-)
Je hebt al gestemd op dit artikel. Bedankt :-)
13 lezers vinden dit artikel handig. 13 stemmen in totaal.
 
Scribbr prof
 

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen » Trustpilot score van 9.7

Geschreven door Bas Swaen

Bas is mede-oprichter van Scribbr. Bas komt uit een echt onderwijsgezin en is een ervaren scriptieschrijver. Met heldere uitleg over moeilijke materie probeert Bas studenten op weg te helpen.

Reageer