Wat is kwalitatief en kwantitatief onderzoek?

Kwantitatief onderzoek probeert feiten te achterhalen, waarbij de resultaten vaak worden uitgedrukt in cijfers.

Kwalitatief onderzoek is meer beschrijvend van aard en richt zich op interpretaties, ervaringen en betekenis. Kwalitatieve resultaten worden meestal weergegeven in woorden.

Kwalitatief of kwantitatief onderzoek in je scriptie – Welke moet je kiezen?

Of je kwalitatief of kwantitatief onderzoek kiest voor je scriptie hangt af van verschillende factoren:

  1. Onderzoeksvragen: Wat probeer je precies te achterhalen? Het woordje ‘precies’ is hier niet onbelangrijk. Dat kan je namelijk in de kwalitatieve of kwantitatieve richting sturen.
    Als je bijvoorbeeld te weten wil komen hoe vluchtelingen hun ontvangst in Nederland hebben ervaren, zou een kwalitatieve benadering geschikt kunnen zijn. Als je graag wil weten hoe vaak en in welke situaties vluchtelingen in Nederland gebruikmaken van hun zorgnummer, is juist een kwantitatieve benadering beter.
  2. Wil je gestandaardiseerde of systematische vergelijkingen maken (kwantitatief) of juist een bepaald verschijnsel tot in detail bestuderen (kwalitatief)?
  3. De literatuur: Hoe zijn andere onderzoekers met jouw onderwerp omgegaan? Op kwalitatieve of kwantitatieve wijze? Wil je dat jouw onderzoek in diezelfde lijn komt te staan?
  4. Praktische overwegingen: Denk daarbij aan tijd, geld, beschikbaarheid van samples en data, in hoeverre je bekend bent met je onderwerp, toegang tot respondenten, samenwerkingsmogelijkheden etc.
    Zo moet je bij kwantitatief onderzoek rekeninghouden met het feit dat de grootte van je sample relevant is. Je doel is namelijk om te kunnen generaliseren. Bij kwalitatief onderzoek is dat niet het geval, daar is je onderzoekspopulatie vaak een stuk kleiner.
  5. Kennisvergaring: Leer je meer over je onderwerp als je een kwantitatieve of een kwalitatieve benadering hebt? Welke benadering produceert de meest nuttige informatie? Welke leidt tot betere onderzoeksresultaten?
  6. Onderzoeksstijl: Sommige onderzoekers hebben een voorkeur in stijl. Dit kan te maken hebben met paradigma’s, filosofische achtergrond of mening over hoe onderzoek eruit moet zien.

Je kunt kwantitatief en kwalitatief onderzoek ook combineren, dit noem je triangulatie of mixed methods.

Onderzoeksstijl en paradigma’s

De onderzoeksstijl lijkt misschien niet zo’n belangrijke factor, maar veel wetenschappers zijn ervan overtuigd dat het juist de belangrijkste factor is. Met name het filosofische wereldbeeld dat jij als onderzoeker hebt (je paradigma), zegt vaak veel over je stijl.

Ben je bijvoorbeeld een positivist (die gelooft in het bestaan van één werkelijkheid die voor iedereen hetzelfde is), dan is de kans groot dat jij met je onderzoek objectieve data wilt produceren waarmee je wetmatigheden kunt ontdekken. Je onderzoeksstijl zal dan waarschijnlijk kwantitatief zijn.

Ben je een subjectivist (die gelooft dat er meerdere waarheden bestaan), dan wil je waarschijnlijk het liefst begrijpen hoe mensen dingen ervaren en wat individuele standpunten en visies zijn. In dat geval neig je meer naar kwalitatief onderzoek.

Wat is kwantitatief onderzoek?

Binnen een kwantitatief onderzoek verzamel je dus data (meestal in de vorm van cijfers) die kunnen worden gecategoriseerd of gerangschikt. Data worden vaak gebruikt om grafieken of tabellen van te maken.

Kwantitatieve onderzoekers hebben meestal:

Kwantitatieve onderzoeken (zoals bijvoorbeeld experimenteel onderzoek, secundaire analyses, enquête- en surveyonderzoek  en monitoring) hebben meestal de volgende kenmerken:

  • Data worden verzameld door middel van gestandaardiseerde technieken.
  • Er wordt gezocht naar correlaties en causale relaties tussen de variabelen.
  • Data en analyses (zoals een regressie-analyse, T-toets of Anova) worden ingezet om te testen of de hypothesen kloppen.

Kijk jij ook zo uit naar afstuderen?

We helpen je graag een handje!

  • Minder stress
  • Hulp binnen handbereik
  • 100% tevredenheidsgarantie

Ontdek hoe we jou kunnen helpen

Wat is kwalitatief onderzoek?

De kwalitatieve onderzoeksstijl is meestal interpretatief. Het doel is niet zozeer om theorieën te testen, maar juist om inzicht te krijgen in de verschillende interpretaties en opvattingen die mensen hebben en de betekenis die ze toekennen aan bepaalde gebeurtenissen of verschijnselen.

Kwalitatief onderzoek wordt onder andere uitgevoerd:

  • in complexe situaties;
  • wanneer een onderzoeker fundamenteel bezwaar heeft tegen het kwantificeren van verschillende aspecten van het menselijk bestaan;
  • als het onderzoek gaat over gedachten, betekenis of ervaring;
  • om relevante variabelen voor een kwantitatieve studie te bepalen;
  • om onverwachte correlaties van een kwantitatieve studie verder te onderzoeken.

Verschillende kwalitatieve onderzoeksmethoden (zoals bijvoorbeeld diepte-interviews en observaties) hebben de volgende kenmerken:

  • De onderzoeker heeft meestal op voorhand geen duidelijk beeld van welke concepten en resultaten belangrijk zullen zijn.
  • De onderzoeksopzet is vaak meer flexibel dan bij kwantitatieve studies.
  • Onderzoek wordt uitgevoerd in ‘real-life’-settings.
  • De constructie van theorie is belangrijker dan het testen van theorie.
  • Hypothesen komen (bijna) nooit voor.
Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
Conceptueel
  • Houdt zich bezig met het achterhalen van feiten
  • Realiteit is objectief en onveranderlijk
  • Probeert onderzoeksvragen te beantwoorden op basis van o.a. interpretaties, ervaringen en betekenis
  • Realiteit is interpretatief en dynamisch
Methodologisch
  • Data komen voort uit metingen
  •  Data worden geanalyseerd door numerieke vergelijkingen en statistische deductie
  • Resultaten worden weergegeven door middel van statistische analyses en correlaties
Mogelijke methodes * enquête, telefonisch of online onderzoek, steekproef, cross-sectioneel onderzoek, experimenteel onderzoek literatuuronderzoek, interview, focusgroep, observatie, discoursanalyse, beleidsanalyse
Sleutelwoorden kans, risico, voorspellend, controle, statistiek, replicatie, objectivistisch, omvang, correlaties complexiteit, context, betekenis, perceptie, begrip, subjectivistisch, diepte, open, dynamisch

* Methodes zijn niet altijd op voorhand in te delen bij kwalitatief/kwantitatief. Een survey is vaak kwantitatief, maar kan ook kwalitatieve (open vragen) bevatten. Een discoursanalyse is juist veelal kwalitatief, maar kan ook op kwantitatieve manier worden uitgevoerd. Bedenk je in ieder geval dat wat voor methode je ook gebruikt, een systematische collectie altijd nodig is.

Analyse van kwantitatieve data

Kwantitatieve en kwalitatieve data worden op verschillende manieren geanalyseerd. Met kwantitatieve gegevens kun je veel doen. Je kunt gemiddeldes en hun standaarddeviatie berekenen, de frequentie van een bepaald antwoord tellen of de gegevens in procenten verdelen.

Softwareprogramma’s die je daarbij kunnen helpen zijn SPSS , Excel en SAS. Deze programma’s worden ook wel in combinatie met elkaar gebruikt. Resultaten van een kwantitatief onderzoek worden vaak weergegeven in een tabel of grafiek.

Analyse van kwalitatieve data

Ook kwalitatieve data kunnen op verschillende manieren worden geanalyseerd. Mogelijke benaderingen zijn:

  • regelmatigheden ontdekken
  • de betekenis van tekst of gedrag achterhalen
  • reflectie
  • verschillende taaldimensies bestuderen

Met interviewdata zou je bijvoorbeeld als volgt te werk kunnen gaan. Eerst schrijf je het interview uit (dit wordt ook wel ‘transcriberen’ genoemd). Vervolgens bestudeer je het transcript en codeer je de tekst.

Wanneer je dit proces met meerdere interviews hebt uitgevoerd, kun je de codes gaan vergelijken en op zoek gaan naar patronen. Deze patronen vormen de basis van je uiteindelijke analyse. De resultaten van kwalitatief onderzoek worden meestal met woorden beschreven. Soms worden ze ondersteund door tabellen, grafieken of afbeeldingen.

Er zijn speciale softwarepakketten beschikbaar voor de analyse van kwalitatief onderzoek, zoals NVivo, ATLAS.ti, Kwalitan, KODANI en MAXqda. Mogelijk kun je deze via je onderwijsinstelling gratis gebruiken. Vraag dat dus even na.

Wat vind jij van dit artikel?
Bas Swaen

Bas is mede-oprichter van Scribbr. Bas komt uit een echt onderwijsgezin en is een ervaren scriptieschrijver. Met heldere uitleg over moeilijke materie probeert Bas studenten op weg te helpen.

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen »
Trustpilot score van 4.9

14 reacties

Kiki
20 oktober 2020 om 19:30

Hoi,

Voor mijn onderzoek ga ik een enquête uitzetten onder mijn doelgroep. Ik stel hierin vragen die beantwoord kunnen worden op bijvoorbeeld een 5-puntschaal maar ook verdiepende vragen zoals 'Indien de vorige vraag met (zeer) ontevreden is beantwoord, wat kan er verbeterd worden? Beschrijf zo specifiek mogelijk.' Ben ik op dit moment een kwantitatief onderzoek, kwalitatief onderzoek of beide aan het houden? Ik ga misschien na de enquêtes verdiepende interviews houden, dit is nu (nog) niet mogelijk omdat dit gaat om meer dan 400 mensen die een andere taal spreken. Daarom heb ik gekozen voor een enquête. Ik hoop dat iemand mij meer duidelijkheid kan geven.

Groetjes,
Kiki

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
21 oktober 2020 om 12:21

Hoi Kiki,

Dat klinkt als een ambitieus onderzoek! De verdiepende vragen gaan inderdaad meer richting kwalitatief onderzoek. Of je echt richting kwalitatief onderzoek gaat hangt ook af van hoe je deze vragen gaat analyseren (vis je bijvoorbeeld alleen wat kernwoorden uit de antwoorden, of ga je echt in op specifieke antwoorden).
Zeker als je ook nog interviews gaat doen krijg je een combinatie van kwantitatief en kwalitatief onderzoek.

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Francien
1 oktober 2020 om 11:57

Hallo,

Ik schrijf momenteel een scriptie over duurzame inzetbaarheid, hoe het momenteel gesteld is met de duurzame inzetbaarheid en hoe de organisatie dit kan bevorderen. Ik wil dit graag doen aan de hand van groepsinterviews, dus kwalitatief. Maar nu is mijn vraag of je bij kwalitatief onderzoek ook variabelen en indicatoren moet opstellen. En waarom wel of niet?

Alvast bedankt!

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
1 oktober 2020 om 14:51

Hoi Francien,

Dat hangt van je analysemethode af. Heel letterlijk variabelen en indicatoren zoals je deze gebruikt in kwantitatief onderzoek hoeft niet, maar als je conclusies uit je onderzoek wil gaan trekken zul je wel bepaalde begrippen moeten definiëren waarop je gaat analyseren.
Uiteraard ken ik de context van je onderzoek niet precies, dus ik raad je ook aan om dit met je begeleider te bespreken.

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Yvet
20 juli 2020 om 23:32

Hoe ga je om met je eigen rol als onderzoeker, werkzaam binnen een praktijk waarin je kwalitatief onderzoek doet? En hoe zet je dit dan op papier? Hebben jullie tips?

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
21 juli 2020 om 14:29

Hoi Yvet,

Om eerlijk te zijn begrijp ik je vraag niet helemaal.
Zou je het nog iets kunnen specificeren?

Dank vast!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Lieke
25 mei 2020 om 15:25

Wanneer een analyse/ onderzoek onvoldoende primaire bronnen heeft om zaken te onderbouwen of te analyseren (zich dus enkel berust op secundaire bronnen), - waardoor er te weinig informatie over het totaalplaatje geschetst kan worden (de organisatie) - tast dit dan de betrouwbaarheid of de interne of externe validiteit aan?

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
10 juni 2020 om 15:08

Hoi Lieke,

Dit gaat over de betrouwbaarheid!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Aline
11 mei 2020 om 17:21

Hoi!

Eigenlijk dacht ik dat ik weet waar het verschil tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek ligt, maar ik kom er niet meer uit...
Ik doe onderzoek naar de huidige situatie van therapeuten en vraag ze in een online-enquête wat ze tot nu toe doen om de situatie te optimaliseren, waar ze problemen ervaren, wat behoeftes en wensen zijn, enz. (Het zijn meestal vragen met nominale schaal + een kopje 'anders'.)
Is het nu kwalitatief of kwantitatief?
Alvast bedankt!

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
11 mei 2020 om 17:27

Hoi Aline,

Je bent bezig met een kwantitatief onderzoek!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

naoual
12 maart 2020 om 15:11

Hi,

Ik schrijf momenteel mijn scriptie over de organisatiecultuur binnen een bepaalde afdeling van een organisatie. Ik wilde hiervoor het OCAI model gebruiken. Echter is deze gericht op de kwantitatieve methode. Kan ik deze ook kwalitatief maken?

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
12 maart 2020 om 19:20

Hoi Naoual,

Het OCAI model gebruikt een vaste vragenlijst met punten die verdeeld moeten worden door de respondent. Op basis hiervan worden de resultaten in een kwadrant gepresenteerd.
Dit model is dus puur gericht op een kwantitatieve methode. Je zou de begrippen en theorieën van het model kunnen overnemen voor een eigen kwalitatieve methode, maar hierbij wijk je wel af van het model, dat moet je dan dus ook goed duidelijk maken. Bovendien lijkt dit me een erg ambitieus project en draagt het niet bij aan de validiteit van je onderzoek, dus ik zou dit niet aanraden.
Overleg het vooral even goed met je begeleider!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Renske
12 februari 2020 om 09:57

Hallo,

Ik wil voor mijn onderzoek kwantitatief en kwalitatief onderzoek doen, ik vraag me alleen af of er een (ongeschreven) regel is voor de volgorde. Nu dacht ik er aan eerst enquêtes af te nemen om vervolgens in de interviews dieper op deze vragen en antwoorden in te kunnen gaan. Maar dan kun je het weer niet concreet toetsen.

Is hier een uitgebreider artikel van of kan iemand me helpen?
Alvast bedankt!

Groet Renske

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
12 februari 2020 om 10:55

Hoi Renske,

Wat goed dat je zowel kwalitatief als kwantitatief onderzoek wil doen!
Er is hier niet echt een standaard voor. Toevallig heb ik het wel zelf ook gedaan, maar met kwalitatief eerst, zodat je uit de interviews inspiratie kunt opdoen om de enquêtevragen gerichter te maken.
Ik denk dat het afhangt van je onderzoek welke volgorde het beste is, misschien is het een goede om ook met je begeleider te overleggen.

Succes!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Is er iets nog niet helemaal duidelijk of ontbreekt er wat? Laat een opmerking achter.

Please click the checkbox on the left to verify that you are a not a bot.