Het verschil tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek

Kwantitatieve dataverzameling en -analyse richt zich op numerieke data (getallen) en statistiek, terwijl bij kwalitatief onderzoek wordt gefocust op woorden en betekenissen. Beide soorten onderzoek zijn essentieel om verschillende soorten kennis te verzamelen.

Kwantitatief onderzoek
Kwantitatieve data worden uitgedrukt in getallen, tabellen, grafieken en diagrammen. Dit type onderzoek wordt gebruikt om theorieën en hypothesen te bevestigen of te verwerpen. Kwantitatief onderzoek kan worden ingezet om feiten te verzamelen die kunnen worden gegeneraliseerd naar een grotere populatie.

Veelgebruikte kwantitatieve dataverzamelingsmethoden zijn experimenten, kwantitatieve observaties en enquêtes met gesloten vragen.

Kwalitatief onderzoek
Kwalitatieve data hebben vaak de vorm van woorden. Dit type onderzoek wordt gebruikt om concepten, gedachten of ervaringen te begrijpen. Met kwalitatief onderzoek kun je inzicht verkrijgen in onderwerpen waar nog weinig kennis over is.

Veelgebruikte kwalitatieve dataverzamelingsmethoden zijn interviews met open vragen, kwalitatieve observaties en literatuurstudies over concepten of theorieën.

Verschillen tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek

Voor kwantitatief onderzoek gebruik je vaak andere onderzoeksmethoden dan voor kwalitatief onderzoek. Daarnaast verschilt het type onderzoeksvraag.

Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek
Een focus op hypothesen en theorieën toetsen Een focus op ideeën verkennen en theorieën of hypothesen opstellen
Data-analyse met behulp van wiskunde en statistiek Data-analyse door samen te vatten, te categoriseren en te interpreteren
Data worden voornamelijk uitgedrukt in getallen, grafieken, diagrammen en tabellen Data worden voornamelijk uitgedrukt in woorden
Vereist een groot aantal respondenten Vereist een klein aantal respondenten
Gesloten (meerkeuze)vragen Open vragen
Sleutelbegrippen: toetsen, objectiviteit, repliceerbaarheid Sleutelbegrippen: inzicht verkrijgen, context, complexiteit, subjectiviteit

Dataverzamelingsmethoden

Kwantitatieve en kwalitatieve data kunnen worden verzameld met verschillende methoden. Het is van belang om een dataverzamelingsmethode te kiezen waarmee je je onderzoeksvragen kunt beantwoorden.

De meeste dataverzamelingsmethoden kunnen zowel kwantitatief als kwalitatief van aard zijn. In het geval van enquêtes, observaties of een case study kunnen je data worden uitgedrukt in getallen (frequenties, gesloten vragen), maar ook in woorden (open vragen, beschrijvingen).

Het volgende overzicht laat zien welke dataverzamelingsmethoden meestal worden gebruikt voor kwantitatief of kwalitatief onderzoek.

Kwantitatieve dataverzamelingsmethoden

  • Enquête: Lijst van gesloten vragen of meerkeuzevragen die wordt aangeboden aan participanten (steekproef).
  • Experiment: Situatie waarin variabelen worden gecontroleerd en gemanipuleerd om causale relaties vast te stellen.
  • Observatie: Waarneming van participanten, objecten of fenomenen in een natuurlijke setting waarin variabelen niet kunnen worden gecontroleerd.

Kwalitatieve dataverzamelingsmethoden

  • Interview: Gesprek waarin open vragen worden gesteld aan respondenten.
  • Focusgroep: Groepsdiscussie over een vastgesteld onderwerp om meningen te verzemelen voor vervolgonderzoek.
  • Etnografie: Onderdompeling in een gemeenschap of organisatie voor langere tijd om de cultuur en gedragingen te observeren.
  • Literatuuronderzoek: Verzameling en beschouwing van eerder gepubliceerde werken van andere auteurs.

Lees waarom zo veel studenten Scribbr inschakelen

Ontdek nakijken op taal

Wanneer gebruik je kwantitatief of kwalitatief onderzoek?

In de meeste gevallen kun je een keuze maken voor kwantitatief of kwalitatief onderzoek op basis van de volgende vuistregel:

  • Gebruik kwantitatief onderzoek als je iets wilt toetsen of bevestigen (theorie of hypothese).
  • Gebruik kwalitatief onderzoek als je iets wilt begrijpen (concepten, gedachten of ervaringen).

Verder hangt de keuze voor kwalitatief, kwantitatief of mixed methods onderzoek (een combinatie van beide soorten) af van de volgende vragen:

Voorbeeld: Kwalitatief, kwantitatief of mixed methods?

Stel je wilt de volgende onderzoeksvraag beantwoorden in je scriptie:

Hoe tevreden zijn studenten met hun studie?

Je zou hiervoor een kwantitatieve, kwalitatieve of mixed methods-benadering kunnen kiezen.

Kwantitatieve onderzoeksbenadering

Je verspreidt een enquête onder 300 hbo-studenten en stelt vragen om te onderzoeken hoe tevreden studenten zijn over diverse aspecten van hun studie. Een voorbeeldvraag is: “hoe tevreden ben je over je docenten op een schaal van 1 tot 5?”

Je kunt de data statistisch analyseren en conclusies trekken zoals: “de studenten beoordelen hun docenten gemiddeld met een 4,4”.

Kwalitatieve onderzoeksbenadering

Je neemt diepte-interviews af bij 15 studenten en stelt open vragen, zoals:

  • Hoe tevreden ben je met je studiekeuze?
  • Wat vind je het leukste aan je studieprogramma?
  • Wat kan worden gedaan om het curriculum te verbeteren?

Op basis van de antwoorden kun je vervolgvragen stellen, bijvoorbeeld om onduidelijkheden te verhelderen. Je transcribeert alle interviews met transcriptiesoftware en probeert overeenkomsten en patronen te vinden.

Mixed methods-benadering

Je neemt interviews af om te onderzoeken hoe tevreden studenten zijn over hun studie. Op basis van open vragen verkrijg je nieuwe inzichten waarover je zelf nog niet had nagedacht. Daarom stel je een enquête met gesloten vragen op om deze nieuwe inzichten verder te onderzoeken.

Je zou er ook voor kunnen kiezen om eerst een enquête met gesloten vragen af te nemen om trends vast te stellen, zodat je deze in diepte-interviews verder kunt onderzoeken.

Hoe analyseer je kwantitatieve en kwalitatieve data?

De kwantitatieve of kwalitatieve data moeten eerst geprepareerd en geanalyseerd worden, voordat je je onderzoeksvragen kunt beantwoorden en een conclusie kunt formuleren. De data-analysemethoden verschillen voor kwantitatief en kwalitatief onderzoek.

Kwantitatieve data analyseren

Kwantitatieve data bestaan uit getallen. Je kunt eenvoudige wiskunde of meer complexe statistische analyses gebruiken om de data samen te vatten of om groepen te vergelijken. De resultaten worden vaak samengevat in grafieken, diagrammen en tabellen.

Je kunt programma’s zoals Excel, SPSS, of R Studio gebruiken om onder andere de volgende dingen te berekenen:

  • Gemiddelden, standaarddeviaties en andere centrum- en spreidingsmaten
  • Het aantal keer dat een antwoord is gegeven (frequenties)
  • De correlatie tussen twee of meer variabelen
  • De betrouwbaarheid en validiteit van de resultaten

Kwalitatieve data analyseren

Kwalitatieve data zijn over het algemeen moeilijker te analyseren dan kwantitatieve data. De data bestaan uit tekst, afbeeldingen of video’s in plaats van getallen.

Er zijn enkele veelvoorkomende benaderingen om kwalitatieve data te analyseren, namelijk:

  • Kwalitatieve inhoudsanalyse: De frequentie, positie en betekenis van woorden of frases onderzoeken.
  • Thematische analyse: De hoofdthema’s en eventuele patronen onderzoeken.
  • Discourse-analyse: Onderzoeken hoe communicatie wordt gebruikt in sociale contexten.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek?

Kwantitatief onderzoek heeft betrekking op getallen en statistiek, terwijl kwalitatief onderzoek over woorden en betekenissen gaat.

Met kwantitatieve onderzoeksmethoden kun je een hypothese toetsen door systematisch data te verzamelen en te analyseren, terwijl je met kwalitatieve methoden diepgaand onderzoek kunt doen naar ideeën en ervaringen.

Mag ik mijn conclusie generaliseren?

Of je jouw conclusie kan generaliseren, is afhankelijk van het soort onderzoek dat je hebt gedaan. Wanneer bijvoorbeeld na 7 interviews steeds dezelfde antwoorden gegeven worden (verzadiging), kun je stellen dat de antwoorden hetzelfde zouden zijn als je nog eens 10 personen van dezelfde onderzoeksgroep zou interviewen. In dat geval mag je jouw bevindingen over die specifieke onderzoekspopulatie generaliseren.

Bij kwantitatief onderzoek is het van belang dat je voldoende personen ondervraagt. Gebruik een steekproefcalculator om erachter te komen hoe groot jouw steekproef moet zijn. Zo moet je minstens 278 enquêtes afnemen wanneer je een uitspraak over een populatie van 1000 personen wilt generaliseren.

Ik heb kwantitatief onderzoek gedaan: hoe toon ik hierbij de validiteit aan?

Zorg er altijd voor dat de indruksvaliditeit, inhoudsvaliditeit, begripsvaliditeit en interne validiteit gewaarborgd zijn om aan te tonen dat je gemeten hebt wat je wilde meten, dat je conclusies waar zijn en dat je methoden valide zijn. 

Ook is het bij kwantitatief onderzoek vaak van belang dat je de externe validiteit waarborgt om de resultaten te generaliseren. Tot slot heb je nog de optie, afhankelijk van je studierichtlijnen, om de criteriumvaliditeit en ecologische validiteit aan te tonen. Beschrijf of de validiteit is gewaarborgd in je methodologie of je discussie.

Hoe analyseer je kwalitatieve data in je scriptie?

Je kunt kwalitatieve data op meerdere manieren analyseren, maar de methoden hebben vijf stappen gemeen:

  1. Bereid je data voor
  2. Bekijk en verken je data
  3. Ontwikkel een codeersysteem voor je data
  4. Ken codes toe aan de data
  5. Identificeer terugkerende thema’s

De uitvoering van iedere stap hangt af van de focus van je analyse. Veelvoorkomende analyses zijn tekstuele analyse, thematische analyse en discourseanalyse.

Wat zijn de belangrijkste kwalitatieve onderzoeksbenaderingen?

Er zijn vijf belangrijke kwalitatieve onderzoeksbenaderingen:

  • Grounded theory: Onderzoekers verzamelen rijke data over het onderwerp en ontwikkelen theorieën op inductieve wijze
  • Etnografie: Onderzoekers dompelen zich onder in groepen of organisatie om de heersende cultuur te begrijpen
  • Actieonderzoek: Onderzoekers en participanten verbinden gezamenlijk theorie aan de praktijk om sociale verandering teweeg te brengen
  • Fenomenologisch onderzoek: Onderzoekers onderzoeken een fenomeen of gebeurtenis door de ervaringen van participanten te beschrijven en te interpreteren
  • Narratief onderzoek: Onderzoekers bekijken hoe verhalen worden verteld om te begrijpen hoe participanten deze waarnemen en interpreteren
Wat vind jij van dit artikel?
Julia Merkus

Julia heeft een bachelor in Nederlandse Taal en Cultuur, een master in Linguistics en een master in Taal- en Spraakpathologie. Na enkele jaren als editor schrijft ze nu artikelen over alles wat bij een scriptie komt kijken om zo studenten met succes te laten afstuderen.

1 reactie

Julia Merkus
Julia Merkus (Scribbr Team)
15 juli 2021 om 17:00

Ik hoop dat dit artikel je heeft geholpen. Is er nog iets onduidelijk? Ik doe mijn best om vragen en opmerkingen te beantwoorden. :)

Is er iets nog niet helemaal duidelijk of ontbreekt er wat? Laat een opmerking achter.

Please click the checkbox on the left to verify that you are a not a bot.