Validiteit en betrouwbaarheid in een enquête

Een valide en betrouwbare enquête is een enquête die op consistente wijze heeft gemeten wat gemeten moest worden. Zo kunnen op basis hiervan ware conclusies worden getrokken en zullen bij een herhaling van het onderzoek dezelfde resultaten naar voren komen.

Zorg er daarom voor dat je vragenlijst en wijze van data-analyse valide zijn door begrippen correct te operationaliseren en deze juist te analyseren met SPSS, Excel of een andere analysetool. Garandeer de betrouwbaarheid door de vragenlijst op consistente wijze af te nemen en let op dat je bij de data-analyse geen fouten maakt.

Validiteit in je enquête

De validiteit wordt bepaald door de operationalisatie van de begrippen. Door dit op een correcte manier te doen, kun je de inhoudsvaliditeit en begripsvaliditeit waarborgen. De ecologische validiteit kun je garanderen door je enquête zo af te nemen dat de uitkomsten representatief zijn voor de dagelijkse werkelijkheid van de respondenten.

De interne validiteit van de enquête waarborg je door op de juiste manier de data-analyse uit te voeren. Dit doe je door hiervoor een geschikte en bewezen methode te gebruiken waardoor je precies meet wat je wilde meten.

Als je de externe validiteit wilt waarborgen, is het van belang dat je steekproefomvang groot genoeg is.

Voorbeeld validiteit in je enquête waarborgen

Je doet onderzoek naar de klantvriendelijkheid van restaurant Green Garden. Eerst bepaal je wat klantvriendelijkheid in de horeca inhoudt door middel van een literatuurstudie en welke factoren hiervoor bepalend zijn: communicatie, service, kwaliteit van producten, sfeer, etc.

De vragen die je stelt hebben hierop direct betrekking. Je vraagt de respondenten een score te geven aan iedere factor en uiteindelijk aan klantvriendelijkheid met behulp van een 5-punts-Likertschaal. Je gebruikt hiervoor een online enquêtetool en neemt de enquête af direct nadat respondenten hebben afgerekend, zodat ze nog goed weten hoe ze het restaurant hebben ervaren.

Om de resultaten te analyseren, voer je de resultaten in SPSS in om de gemiddelde scores te kunnen berekenen. De omvang van je steekproef was groot genoeg om de resultaten te kunnen generaliseren.

Betrouwbaarheid in je enquête

Je enquête is betrouwbaar als de items met elkaar samenhangen om de interne consistentie te waarborgen. Dit kun je meten met de Cronbach’s alpha. Daarnaast is het van belang dat je de enquête steeds in soortgelijke omstandigheden afneemt en dat je in je data-analyse geen fouten maakt om de inter- en intrabeoordelaarsbetrouwbaarheid te waarborgen.

Logboek bijhouden

Om te zorgen dat je enquête herhaalbaar is, kun je een logboek bijhouden, zodat je alle stappen die je hebt genomen kunt aantonen.

Mate van betrouwbaarheid

De mate van betrouwbaarheid van de steekproef voor een enquête wordt meestal uitgedrukt in een percentage. Vaak wordt daarbij een betrouwbaarheidspercentage van 95% of 99% als uitgangspunt gehanteerd. Een betrouwbaarheid van 95% betekent dat in 5% van de gevallen de resultaten van de meting de werkelijkheid onvoldoende benaderen.

Voorbeeld betrouwbaarheid in je enquête waarborgen

Alle vragen die je stelt over klantvriendelijkheid hangen duidelijk met elkaar samen, zoals je ook hebt berekend met de Cronbach’s alpha. Om de intrabeoordelaarsbetrouwbaarheid te garanderen, heb je daarnaast steeds dezelfde enquête afgenomen nadat klanten hebben afgerekend en heb je steeds evenveel tijd genomen voor iedere enquête. De respondenten zijn steeds op dezelfde manier benaderd en de vragen zijn steeds in dezelfde volgorde gesteld. Hoe je dit hebt gedaan, heb je bijgehouden in je logboek.

Uiteindelijk heb je bij 300 respondenten de vragenlijst afgenomen om een betrouwbaarheidspercentage van 95% te garanderen.

Kijk jij ook zo uit naar afstuderen?

We helpen je graag een handje!

  • Minder stress
  • Hulp binnen handbereik
  • 100% tevredenheidsgarantie

Ontdek hoe we jou kunnen helpen

Checklist voor een valide en betrouwbare vragenlijst

Het ontwerp van een valide en betrouwbare enquête

Als je deze checklist volgt, weet je zeker dat je vragenlijst valide en betrouwbaar is.

  1. Operationaliseer de begrippen uit de literatuur (inhoudsvaliditeit en begripsvaliditeit).
  2. Gebruik een bestaande gevalideerde vragenlijst van hoge kwaliteit die al door een andere onderzoeker gebruikt is óf baseer je vragenlijst op valide en betrouwbaar onderzoek en test of je hiermee wel meet wat je wilt meten.
  3. Bepaal de populatie (doelgroep) en kenmerken van de respondenten (bijvoorbeeld op basis van geslacht, leeftijd, bedrijfsgrootte of regio).
  4. Bepaal de grootte van de steekproef/respons op basis van de vereiste minimale betrouwbaarheid en foutmarge met een steekproefcalculator.
  5. Bepaal in hoeverre je vragen ingaan op je onderwerp en geschikt zijn om je onderzoeksdoel te behalen en je onderzoeksvraag te beantwoorden door raad te vragen bij studiegenoten of je begeleiders (inhoudsvaliditeit).
  6. Doe eerst een test onder enkele leden van de doelgroep zodat je zeker weet dat de vragen en antwoordcategorieën duidelijk zijn, oftewel dat je operationalisatie gelukt is.

Neem de vragenlijst op een valide en betrouwbare wijze af

Zodra je vragenlijst af is, moet je bepalen hoe je de vragenlijst wil afnemen. Loop deze checklist af om jezelf ervan te verzekeren dat je dit op de juiste wijze doet.

  1. Bepaal de omstandigheden, zoals het moment van afname, wijze van afname, de digitale tools die je gebruikt en welke mogelijke respondenten je ondervraagt.
  2. Neem de vragenlijst steeds op dezelfde wijze af en registreer bijzonderheden en afwijkingen tijdens de afname van de enquête.
  3. Als je met meerdere onderzoekers de enquête afneemt, zorg dan dat iedere onderzoeker op dezelfde wijze de vragenlijst afneemt door middel van een instructie, checklist en training.
  4. Zorg ervoor dat de lengte van de vragenlijst adequaat is. Het is beter wanneer een vragenlijst wat korter is dan te lang.
  5. Indien dit van belang is, garandeer de anonimiteit van je respondenten.

Een valide en betrouwbare data-analyse

Zodra je voldoende vragenlijsten hebt afgenomen, moet je de antwoorden analyseren om valide en betrouwbare conclusies te trekken.

  1. Registreer de gerealiseerde respons door middel van een enquêtetool of door dit handmatig vast te leggen.
  2. Analyseer de kenmerken van de respondenten in verband met de representativiteit; dit is de mate waarin de respons (soms ook de steekproef) overeenkomt met de populatie.
  3. Bereken de correlaties tussen antwoorden met behulp van statistische functies.
  4. Bepaal de samenhang tussen antwoorden met behulp van statistische functies zoals Cronbach’s alpha.
Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze op afstand aan Scribbrs diensten en aan handige artikelen over academische teksten.

8 reacties

Renata
5 mei 2021 om 12:59

Hoi,

Mag je een bestaande vragenlijst uit een ander onderzoek (studieonderzoek) gebruiken zonder aanpassing (met als bron vermeld)?

Groetjes,
Renata

Beantwoorden

Julia Merkus
Julia Merkus (Scribbr Team)
5 mei 2021 om 13:17

Hoi Renata,

Ja, als je de bron vermeldt, dan is dat helemaal prima! :)

Beantwoorden

Emma
8 april 2021 om 11:59

Hi!!

Ik wil graag gebruik maken van een gevalideerde vragenlijst voor mijn enquete. Nu is mijn vraag, waar kan ik gevalideerde vragenlijsten vinden? Is hier een duidelijk website oid voor te vinden die een overzicht heeft van een aantal enquetes mbt bepaalde modellen?

Dankjewel!

Beantwoorden

Julia Merkus
Julia Merkus (Scribbr Team)
8 april 2021 om 14:35

Hoi Emma,

Wat goed dat je een gevalideerde/gestandaardiseerde vragenlijst wilt gebruiken! Ik denk niet dat er een website is met een overzicht van gevalideerde vragenlijsten. Je zult dan helaas zelf bronnen moeten bestuderen om zo'n vragenlijst te vinden. Meestal zijn er alleen duidelijke overzichten voor medische gevalideerde vragenlijsten, omdat deze in de praktijk worden gebruikt om diagnoses te stellen.

Beantwoorden

Willard van Buren
13 oktober 2020 om 15:45

Hallo,

Ik had voor mijn scriptie een enquête afgenomen bij jongens van elf en twaalf jaar, maar twee daarvan hebben het op een later moment thuis ingevuld en niet op de dag dat dus iedereen de enquête had ingevuld. Zegt dit dan wat alleen over de betrouwbaarheid of zegt dit ook wat over de validiteit?

Met vriendelijke groet,
Willard

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
20 oktober 2020 om 13:38

Hoi Willard,

Dit heeft invloed op de betrouwbaarheid, omdat deze twee jongens de enquête onder andere omstandigheden hebben ingevuld.
Wel is het de vraag of deze andere omstandigheden invloed zouden hebben op het invullen van je vragen.

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Mandy
4 oktober 2020 om 15:01

Hallo ik heb een vraag ,
Ze vragen op mijn stage om hun gebruikte vragenlijst (die chipsoft aanbiedt) na te gaan als deze valide is tov de wetenschap. Ze willen weten als wij de juist vragen stellen in het kader van Pijn tov de wetenschap. Ik weet niet hoe ik hieraan moet beginnen. Naar welk literatuur moet ik op zoek gaan en wat voor gegevens moet ik op zoek gaan ?

Alvast bedankt

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
20 oktober 2020 om 16:24

Hoi Mandy,

Je kunt dan op zoek gaan naar kwantitatief onderzoek over pijn. Bijvoorbeeld via Google Scholar.
Daarnaast raad ik je aan om even te overleggen met je begeleider.

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Is er iets nog niet helemaal duidelijk of ontbreekt er wat? Laat een opmerking achter.

Please click the checkbox on the left to verify that you are a not a bot.