Een introductie tot longitudinaal onderzoek

Bij longitudinaal onderzoek worden dezelfde proefpersonen herhaaldelijk onderzocht om te bepalen of er na verloop van tijd veranderingen zijn opgetreden. Een longitudinaal design valt onder correlationeel onderzoek, omdat ook hier onderzoekers data verzamelen zonder variabelen te beïnvloeden.

Longitudinaal onderzoek wordt vaak gebruikt bij geneeskunde, economie en epidemiologie, maar het kan ook voor andere medische of sociale studies worden ingezet.

Hoelang duurt een longitudinaal onderzoek?

Een longitudinaal onderzoek kan enkele weken, maar ook tientallen jaren duren. In alle gevallen worden participanten meerdere keren geobserveerd of onderzocht. In de meeste gevallen duurt dit type onderzoek al snel enkele jaren.

Het onderzoek Harvard Study of Adult Development, waarbij onderzoekers data verzamelen over de fysieke en mentale gezondheid van een groep mannen uit Boston, duurt al meer dan 80 jaar.

Cross-sectioneel versus longitudinaal onderzoek

Een longitudinaal onderzoek is het tegenovergestelde van een cross-sectioneel onderzoek. Bij een cross-sectioneel design verzamel je data van veel individuen op één tijdstip, terwijl je bij een longitudinaal design data verzamelt op meerdere momenten in de tijd. Ook focus je dan meestal op een kleinere groep mensen die verbonden zijn door een gemeenschappelijke eigenschap.

Cross-sectioneel versus longitudinaal onderzoek

Beide soorten onderzoek zijn handig voor verschillende soorten onderzoeksvragen. Cross-sectioneel onderzoek is een makkelijke en goedkope manier om data te verzamelen en correlaties vast te stellen. Deze kun je later verder onderzoeken in een longitudinale vervolgstudie.

Voorbeeld: Cross-sectioneel versus longitudinaal onderzoek
Je bent geïnteresseerd in de relatie tussen roken en huidveroudering. Je voert eerst een cross-sectioneel onderzoek uit om te onderzoeken of er überhaupt een verband bestaat tussen roken en huidveroudering.  Je ontdekt dat deze link wel bestaat bij mannen, maar niet bij vrouwen.

Vervolgens besluit je een longitudinaal onderzoek uit te voeren om deze relatie verder te onderzoeken, maar je onderzoekt alleen mannen. Zonder het cross-sectionele onderzoek had je niet geweten dat je in het bijzonder op mannen moet focussen.

Wie helpt jou met nakijken?

Betrouwbare hulptroepen vinden is niet makkelijk...

  • Familie
  • Vrienden
  • Studiegenoten
  • Scribbr

We staan altijd voor je klaar

Hoe voer je een longitudinaal onderzoek uit?

Als je een longitudinaal onderzoek wilt uitvoeren, heb je twee keuzes: je eigen data gebruiken of eerder verzamelde data van anderen (secundaire data) gebruiken.

Secundaire data gebruiken

Overheidsinstanties en onderzoeksbureaus publiceren cross-sectionele datasets meestal online, zodat je deze gratis kunt gebruiken. Zo heb je bijvoorbeeld toegang tot de meeste onderzoeken van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Over het algemeen zijn deze statistieken betrouwbaar, waardoor je veranderingen door de tijd heen kunt onderzoeken. Wel beperk je je onderzoeksmogelijkheden door secundaire data te gebruiken, omdat de data vaak worden gegroepeerd per regio met het oog op de anonimiteit van participanten. Ook hebben de onderzoekers mogelijk naar andere variabelen gekeken dan de variabelen waarin jij geïnteresseerd bent.

Als je ervoor kiest secundaire data te gebruiken, is het van belang dat je controleert of de bron betrouwbaar is. Als je niet weet hoe de data verzameld zijn, kun je de validiteit en betrouwbaarheid van je eigen onderzoek niet waarborgen.

Je eigen data verzamelen

Als je ervoor kiest om je eigen data te verzamelen, hangt de dataverzamelingsmethode af van het type longitudinaal design. Je kunt kiezen tussen een retrospectief en een prospectief design.

  • Bij een retrospectief onderzoek verzamel je data over gebeurtenissen die al hebben plaatgevonden.
  • Bij een prospectief onderzoek kies je een groep participanten en je volgt ze door de tijd heen (real time, dus op het moment dat het gebeurt).

Retrospectieve onderzoeken zijn over het algemeen minder duur en nemen minder tijd beslag dan prospectieve onderzoeken, maar je maakt wel sneller meetfouten.

Voorbeeld: Retrospectief versus prospectief onderzoek
Bij een retrospectief onderzoek bekijk je bijvoorbeeld de medische dossiers van huidkliniek-patiënten om vast te stellen of patiënten met een sterk verouderde huid roken. Bij een prospectief onderzoek zou je bijvoorbeeld een groep rokers en een groep niet-rokers volgen om te kijken hoe de huid veroudert.

Voordelen en nadelen van longitudinaal onderzoek

Net als elk type onderzoek gaat ook longitudinaal onderzoek gepaard met voordelen en nadelen.

  • Voordelen

Longitudinaal onderzoek stelt onderzoekers in staat om participanten in real time te volgen. Zo is het makkelijker om de volgorde van gebeurtenissen vast te stellen, waardoor je inzicht kunt krijgen in oorzaak-gevolgrelaties (causale relaties).

Voorbeeld: In real time volgen
Bij een cross-sectioneel onderzoek naar de invloed van de aanwezigheid van politie op criminaliteit wordt een positief verband gevonden. Er wordt geconcludeerd dat meer politie leidt tot meer criminaliteit. Bij een longitudinaal onderzoek had je echter direct kunnen zien dat het verband andersom is: meer criminaliteit leidt tot meer politie op straat. Doordat je de volgorde van gebeurtenissen kunt vaststellen, krijg je dus inzicht in de directionaliteit van het verband.

Bij longitudinale onderzoeken worden dezelfde participanten meerdere keren onderzocht (within-subjects design). Hierdoor sluit je de invloed van veel andere persoonsgebonden variabelen uit. Deze invloed zou je niet helemaal kunnen uitsluiten bij een between-subjects design waarbij je verschillende groepen participanten test.

Voorbeeld: Effect van andere variabelen
Je wilt onderzoek doen naar het effect van een trainingsprogramma op atletische prestaties. Als je voor een longitudinaal onderzoek gaat, hoef je niet te controleren voor het effect van aangeboren talent, omdat dit talent niet verandert naarmate de tijd verstrijkt. Als je verschillende groepen participanten had onderzocht, had je wel voor dit talent moeten controleren, omdat leden uit de ene groep mogelijk meer aangeboren talent hebben dan leden uit de andere groep.

Prospectieve longitudinale onderzoeken minimaliseren het risico van recall bias (het onvermogen om gebeurtenissen of feiten uit het verleden goed te herinneren).

Voorbeeld: Prospectief longitudinaal onderzoek
Je onderzoekt het effect van een koolhydraatarm dieet op het gewicht. Als je je participanten vraagt hoeveel koolhydraten ze een aantal maanden geleden aten of wat hun gewicht was, kunnen ze zich dat waarschijnlijk niet goed herinneren. Als je een prospectief longitudinaal onderzoek uitvoert, kun je dat zelf bijhouden voor de participanten.
  • Nadelen

Longitudinale onderzoeken nemen vaak veel tijd in beslag en zijn meestal duurder dan andere onderzoekssoorten. Daarom zijn de meeste longitudinale designs niet geschikt voor scripties.

Aangezien je bij dit type onderzoek metingen uitvoert op verschillende tijdstippen, kan het enige tijd duren voordat je inzichten verkrijgt of onderzoeksvragen kunt beantwoorden.

Voorbeeld: Tijdsduur longitudinaal onderzoek
Als je onderzoek doet naar het verband tussen roken en huidveroudering, moet je enkele jaren wachten om die effecten te kunnen waarnemen, omdat het een tijd duurt voordat de huidveroudering optreedt.

Een ander nadeel is dat je rekening moet houden met een mogelijke attrition bias, omdat participanten mogelijk stoppen voordat het onderzoek is afgelopen. Als veel participanten stoppen of een specifiek type participant stopt, kan de validiteit van je resultaten in gevaar komen.

Voorbeeld: Attrition bias bij longitudinaal onderzoek
In je onderzoek over het effect van een koolhydraatarm dieet op het gewicht kan het voorkomen dat participanten die niet de gewenste resultaten behalen gedemotiveerd raken en stoppen. Hierdoor kan het dieet succesvoller lijken dan dat het is, omdat de participanten die wel de gewenste resultaten behalen nog doorgaan.

Veelgestelde vragen

Hoelang duurt een longitudinaal onderzoek?

Longitudinale onderzoeken kunnen weken, maar ook tientallen jaren duren, omdat je dezelfde participanten op meerdere tijdstippen test. Over het algemeen nemen ze minimaal een jaar in beslag. Daarom is dit type onderzoek vaak minder geschikt voor scripties.

Wat zijn de voordelen en nadelen van een longitudinaal onderzoek?

Longitudinale onderzoeken zijn heel handig om de juiste volgorde van gebeurtenissen vast te stellen. Ook kun je veranderingen door de tijd heen onderzoeken en krijg je inzicht in oorzaak-gevolgrelaties.

Helaas zijn longitudinale onderzoeken over het algemeen wel duurder en tijdrovender dan andere soorten onderzoek.

Wat is het verschil tussen een cross-sectioneel onderzoek en een longitudinaal onderzoek?

Longitudinale onderzoeken en cross-sectionele onderzoeken zijn twee soorten onderzoeksdesigns. Bij een cross-sectioneel onderzoek verzamel je data van een populatie op één moment in de tijd, terwijl je bij een longitudinaal onderzoek data verzamelt van dezelfde participanten op meerdere momenten in de tijd.

Longitudinaal onderzoek Cross-sectioneel onderzoek
Herhaalde observaties Observaties op één moment
Je observeert dezelfde groep meerdere keren Je observeert verschillende groepen (een “cross-sectie”) in de populatie één keer
Je onderzoekt veranderingen door de tijd heen Je geeft een momentopname van de maatschappij op een specifiek punt
Wat vind jij van dit artikel?
Lauren Thomas

Lauren heeft een bachelor in Economie en Politicologie en is momenteel bezig met de afronding van haar master Economie. Ze is altijd onderweg en heeft in vijf steden in de VS en Frankrijk gewoond. Ze is blij met een baan die haar overal volgt.

1 reactie

Lauren Thomas
Lauren Thomas (Scribbr Team)
29 juli 2021 om 12:11

Ik hoop dat dit artikel je heeft geholpen. Is er nog iets onduidelijk? Ik doe mijn best om vragen en opmerkingen te beantwoorden. :)

Is er iets nog niet helemaal duidelijk of ontbreekt er wat? Laat een opmerking achter.

Please click the checkbox on the left to verify that you are a not a bot.