Ultiem stappenplan voor het coderen van interviews

Stel, je hebt een interview gehouden voor je scriptie en hebt een grote berg data verzameld. Hoe ga je in al deze informatie nu orde aanbrengen, zodat je goede conclusies kunt trekken? Hiervoor is de techniek ‘coderen’ bedacht.

Voor het coderen van een kwalitatief interview doorloop je de fases open, axiaal en selectief coderen. Hierbij verbind je bepaalde kernwoorden aan de antwoorden van jouw geïnterviewde respondenten. Aan de hand hiervan kun je verbanden leggen tussen de verschillende antwoorden en hieruit conclusies trekken.

Het coderen van een kwantitatief interview verloopt iets anders. Hierbij worden voor het coderen namelijk cijfers gebruikt in plaats van kernwoorden. Op die manier kunnen de data kwantitatief geanalyseerd worden.

Kwalitatief interview coderen (semigestructureerd)

Als je een kwalitatief interview hebt gehouden, is dit vaak onderdeel van een inductief onderzoek. Dit houdt in dat je op basis van de data die je gevonden hebt, een theorie vaststelt (ook wel ‘grounded theory’ genoemd). Omdat je nog niet precies weet waar je naar op zoek bent, is het handig om structuur aan te brengen in je data door middel van coderen. Hiervoor kun je het volgende stappenplan aanhouden:

Stap 1 – Transcriberen

Voordat je kunt beginnen met coderen, is het belangrijk dat je jouw interview(s) transcribeert. Zo schrijf je woord voor woord op wat er in het interview gezegd is.

Stap 2 – Oriënteren op coderen

Nu ga je over op het codeerproces, wat bestaat uit drie fases. Het is echter belangrijk om te onthouden dat coderen een proces is waarbij je steeds heen en weer gaat tussen de fases. Je gaat niet strikt van fase 1, naar fase 2, naar fase 3, maar je kunt ook als je in fase 2 bent, weer even teruggaan naar fase 1. Het is daarom geen vaststaand proces.

Stap 3 – Open coderen

Je begint je codeerproces met het zogenaamde ‘open coderen’. Hiervoor lees je het hele getranscribeerde interview door en hang je bepaalde labels (codes) aan tekstfragmenten. Deze codes geven per fragment aan wat het hoofdthema daarvan is (zie het voorbeeld van een gecodeerd kwalitatief interview). Doe dit voor alle interviews die je hebt gehouden. Een handig programma dat je voor dit coderen kunt gebruiken is Atlas.ti.

Voorbeeld open coderen

Topic: Hypothetisch onderzoek naar het gebruik van oordopjes onder jongeren.

Tekstfragment Open coderen
“Ik zou wel graag oordopjes gebruiken, maar het ziet er zo raar uit.” Intentie. Uiterlijk.
“Ik draag altijd oordopjes als ik naar een concert of festival ga. Dat beschermt mijn oren tenminste.” Bescherming oren.
“Ik wil echt niet de enige zijn die oordopjes draagt. Dan sta ik voor schut!” Wat vinden/doen anderen. Meelopen.
“Als je de juiste oordopjes gebruikt, blijft de muziek nog steeds geweldig klinken.” Kwaliteit van de muziek.
“Ik weet dat ik oordopjes zou moeten dragen, maar ja, het ziet er niet uit…” Uiterlijk
“Hoe zit dat dan met het geluid? Dan hoor je de muziek toch veel minder goed.” Muziek moet goed klinken.
“Het is wel beter he, om oordopjes te dragen. Dan voorkom je zo’n nare piep in je oren.” Piep in oren.

Stap 4 – Axiaal coderen

Nu je codes aan je tekstfragmenten hebt gehangen, is het tijd voor ‘axiaal coderen’. Hierbij ga je deze codes met elkaar vergelijken en voeg je bij elkaar horende codes samen binnen een overkoepelende code. Het is niet zo dat elke code maar binnen een enkele overkoepelende code kan vallen; ze kunnen bij meerdere overkoepelende codes horen.

Houd bij het axiaal coderen in je achterhoofd dat het een proces is, waar wel wat tijd overheen gaat. Het is geen rechte lijn waarin je werkt, maar je blijft je codes en overkoepelende codes steeds veranderen en aanpassen. Uiteindelijk komen hieruit een aantal hoofdcategorieën naar boven, die je wilt gebruiken in je theorie.

Let ook op dat je niet alle codes die je vindt hoeft te gebruiken in je onderzoek: niet alles uit je interview is even interessant of relevant voor jouw onderzoek.

Klaar voor je diploma?

Wij maken het je makkelijker!

  • Minder stress
  • Hulp binnen handbereik
  • 100% tevredenheidsgarantie

Makkelijker afstuderen

Voorbeeld axiaal coderen

Onderwerp: Hypothetisch onderzoek naar het gebruik van oordopjes onder jongeren.

Tekstfragment Open coderen Axiaal coderen
“Ik zou wel graag oordopjes gebruiken, maar het ziet er zo raar uit.” Intentie. Uiterlijk. Uiterlijk.
“Ik draag altijd oordopjes als ik naar een concert of festival ga. Dat beschermt mijn oren tenminste.” Bescherming oren. Gehoorbescherming.
“Ik wil echt niet de enige zijn die oordopjes draagt. Dan sta ik voor schut!” Wat vinden/doen anderen. Meelopen. Gedrag van anderen.
“Als je de juiste oordopjes gebruikt, blijft de muziek nog steeds geweldig klinken.” Kwaliteit van de muziek. Geluidservaring.
“Ik weet dat ik oordopjes zou moeten dragen, maar ja, het ziet er niet uit…” Uiterlijk. Uiterlijk.
“Hoe zit dat dan met het geluid? Dan hoor je de muziek toch veel minder goed.” Muziek moet goed klinken. Geluidservaring.
“Het is wel beter he, om oordopjes te dragen. Dan voorkom je zo’n nare piep in je oren.” Piep in oren. Gehoorbescherming.

Stap 5 – Selectief coderen

Nu je de codes in je getranscribeerde tekst nog meer gespecificeerd hebt, ga je over op de laatste fase van het codeerproces: het zogenaamde ‘selectief coderen’. Hierbij pak je de hoofdcategorieën die je in de vorige stap gevonden hebt. Hiermee ga je je theorie opbouwen. Dit doe je door binnen de categorieën alle gevonden data (of codes) onder te brengen en op basis daarvan relaties en verbindingen te leggen tussen de data.

Kwantitatief interview coderen (gestructureerd)

Als je een kwantitatief interview hebt gehouden, is dit vaak onderdeel van een deductief onderzoek. Dit houdt in dat je theorie(ën) test met je gevonden data. Het coderen van dit soort interviews verloopt anders dan bij een kwalitatief interview.

Het open en axiaal coderen kan bij een kwantitatief interview namelijk overgeslagen worden, omdat de codes en categorieën al bestaan. Deze heb je voorafgaand aan het houden van de interviews al uit je theorie(ën) gehaald. Je hebt deze in je interview vervolgens op een bepaalde manier gemeten aan de hand van gesloten vragen (zoals ja/nee-vragen). De antwoordopties op deze vragen zijn als het ware vooraf vastgestelde codes.

Ook de hoofdcategorieën, die normaal gesproken uit axiaal coderen naar boven komen, heb je uit de theorie gehaald. Zo is bijvoorbeeld voor een categorie ‘opleidingsniveau’ al op basis van een theorie vastgesteld wat onder hoog en wat onder laag opgeleid verstaan wordt. Op die manier gaat het coderen van een kwantitatief interview eigenlijk automatisch.

Bij dit coderen worden alleen de codes niet in de vorm van woorden, maar in de vorm van cijfers weergegeven (zie voorbeeld gecodeerd kwantitatief interview). Deze cijfers kun je vervolgens kwantitatief analyseren met bijvoorbeeld het programma SPSS.

Kwantitatief of kwalitatief interview?

Bekijk het verschil tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek en controleer welk soort interview jij hebt afgenomen.

Voorbeelden coderen interviews

Voorbeeld kwantitatief interview coderen Voorbeeld kwalitatief interview coderen

 

Wat vind jij van dit artikel?
Kirsten Dingemanse

Kirsten is editor bij Scribbr. Ze heeft ervaring met het schrijven van scripties en het uitvoeren van onderzoeken en wil graag haar kennis hierover met studenten delen om ze verder te kunnen helpen.

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen »
Trustpilot score van 4.9

25 reacties

Mel
23 juli 2020 om 16:56

Hoi,

Ik ben bezig met coderen en moet dit doen aan de hand van kleuren. Is het zo dat interviewfragmenten en open codes die dezelfde axiale code hebben, allemaal dezelfde kleur krijgen?

Dus bv als de axiale code 'Beleid' is, geef ik alle open codes en fragmenten die daar betrekking op hebben dan bv de kleur rood?

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
23 juli 2020 om 17:05

Hoi Mel,

Dat klopt inderdaad. Uiteindelijk zul je interviewtranscripten hebben die bont gekleurd zijn. Zo weet je dat alle rode gedeeltes met beleid te maken hebben en kun je ze makkelijk terugvinden. Datzelfde geldt voor je beoordelaar zodra hij/zij je scriptie gaat lezen.

Succes!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Joost
21 mei 2020 om 13:18

Mijn docentbegeleiders vragen om een coderingsschema met kleuren. In jullie uitleg lees ik daar niks over, zouden jullie mij kunnen uitleggen hoe ik zo'n schema maak?

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
22 mei 2020 om 17:36

Hoi Joost,

Ik vermoed dat je begeleiders simpelweg bedoelen dat je de verschillende codes kleuren geeft.
Zo kun je in de transcripten van je interviews tekst markeren met de kleur die bij de betreffende code hoort.

Succes!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Bram C
5 mei 2020 om 14:56

Geachte team Scribbr,

momenteel ben ik bezig met het coderen van mijn interviews. Ik heb eerlijk gezegd een lastig onderwerp en probeer nu axiaal te coderen, daarentegen snap ik nog niet zo goed wat de stap is bij selectief coderen. Is dat bijvoorbeeld aangeven met hoeveelheid +/- hoe vaak iets is gezegd en of dat positief of negatief is? (zo zie ik het soms bij anderen).

Ik hoor graag van jullie.

Bram

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
25 mei 2020 om 14:47

Hoi Bram,

Bij het selectief coderen heb je besloten welke groepen data je gaat gebruiken voor het opbouwen van je theorie.
Hierbij doe je weer een stap terug en ga je gedetailleerder kijken naar de gecodeerde fragmenten, op zoek naar verbanden.
De methode die jij beschrijft is hier inderdaad een optie voor, maar het hangt helemaal van het doel van je onderzoek af.

Ik hoop dat dit helpt!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Sam
17 april 2020 om 18:10

Hoi!
Ik snap deze laatste zin van selectief coderen niet helemaal...

'Hiermee ga je je theorie opbouwen. Dit doe je door binnen de categorieën alle gevonden data (of codes) onder te brengen en op basis daarvan relaties en verbindingen te leggen tussen de data.'

Betekent dit dat codes (die zijn gebruikt bij het open coderen) onder gebracht worden onder de overkoepelende codes n.a.v. het axiaal coderen? En kan dit schematisch worden weergegeven om het in mijn scriptie te zetten?

Dankjewel!!

Sam

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
17 april 2020 om 18:57

Hoi Sam,

Dat klopt inderdaad, je gaat kijken naar je "eerste" codes en op deze manier proberen context te geven aan de bredere begrippen die je in het axiaal coderen hebt gebruikt.
Houd hierbij rekening met je onderzoeksvragen: je gaat natuurlijk vooral op zoek naar informatie die jou gaat helpen je onderzoeksvragen te beantwoorden.

Succes!
Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Julian
30 september 2019 om 17:58

Beste Scribbr,
Is het vragen naar positieve en negatieve ervaringen wat betreft klanttevredenheid suggererend of kan dit toch om zowel de positieve als negatieve punten/verhalen van iemand te achterhalen?

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
1 oktober 2019 om 12:08

Hoi Julian,
Als je naar beide vraagt lijkt dit me helemaal geen probleem.
Succes met je onderzoek!
Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Rick
10 mei 2019 om 12:06

Hoi,

Ik heb mijn kwalitatieve interviews uitgetypt en wil ze nu graag coderen in Word. Heb je tips voor hoe je dit precies het best kan doen?

Beantwoorden

Joost
21 mei 2020 om 13:16

Hey Rick,

Ik heb zelf per vraag alle antwoorden onder elkaar gezet in een tabel zoals in de voorbeelden hierboven, met daarnaast twee kolommen voor open en axiaal coderen. Let wel op dat je eerst de hele kolom voor open coderen invult voordat je axiaal codeert, anders moet je constant je axiale codering aanpassen en doe je dubbel werk. Succes!

Beantwoorden

Lucie
29 april 2019 om 11:33

Hoi,

Begin je het open coderen op basis van vooraf opgestelde 'codes'?
Of ga je lezen en hang je al gaande weg (op dat moment bedachte) codes aan de stukken tekst?

Alvast bedankt!

Beantwoorden

Raimo Streefkerk
Raimo Streefkerk (Scribbr-team)
29 april 2019 om 11:54

Hi Lucie,

Bedankt voor je vraag! Je hoeft de codes niet vooraf te bedenken, je kan deze gaandeweg toevoegen.
Lees en analyseer het antwoord op een interviewvraag en koppel daar passende 'codes' aan.

Cheers,
Raimo

Beantwoorden

ebru
12 januari 2019 om 17:04

Hoi,

Ik ben momenteel bezig met het coderen van mijn interview. Bij het verbatim uitwerken heb ik bijvoorbeeld regel 1: Hoi hoe gaat het met u. Dit is natuurlijk niet relevante informatie. Hierdoor codeer ik deze regel niet mee en sla ik regel 1 over. dit heb ik met meerdere regels in mijn interview. Veel regels neem ik niet mee in de coderen omdat het niet belangrijke info is. Is dit goed of doe ik dit fout.

mvg

Beantwoorden

Jasmijn
20 november 2018 om 16:08

Hoi,

codeer je elk interview apart , één voor één? Of is het handig om bijvoorbeeld resultaten van interviews samen te gooien en vervolgens te coderen?

Beantwoorden

Raimo Streefkerk
Raimo Streefkerk (Scribbr-team)
20 november 2018 om 17:18

Hoi Jasmijn,

Bedankt voor je vraag! Je codeert inderdaad ieder interview apart omdat de antwoorden van de personen die je interviewt kunnen verschillen. Nadat je alle interviews gecodeerd hebt kun je natuurlijk wel kijken of er zaken overeenkomen. Ik hoop dat dit je verder helpt.

Cheers,
Raimo

Beantwoorden

Alexandra
5 maart 2018 om 16:58

Hoi,

Hoe gaat het eigenlijk op het moment dat je een groepsdiscussie aan het coderen bent? Ik codeer nu een groepsdiscussie en hierbij volg ik eigenlijk dezelfde stappen, zoals jullie hierboven hebben uitgelegd. Of is er nog een andere methode die specifieke handig is voor een groepsdiscussie?

Groetjes,

Alexandra

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
9 maart 2018 om 17:58

Hoi Alexandra, ik weet eerlijk gezegd niet of er nog handigere methodes zijn. Dus ik zou deze voor nu aanhouden. Veel succes!

Beantwoorden

sabrina
3 augustus 2017 om 20:57

Mag ik een voorbeeld van gesloten coderen?

Beantwoorden

Lianne
Lianne (Scribbr-team)
6 augustus 2017 om 22:17

Hoi Sabrina,

Een voorbeeld van gesloten coderen vind je hier. Succes!

Groetjes, Lianne

Beantwoorden

James
13 mei 2017 om 22:05

In de uitleg hierboven staan twee tabellen, maar de inhoud van de kolom "Open coderen" in tabel 1 is anders dan "Open coderen" in tabel 2. Ik heb de indruk dat tabel 1 niet klopt en dat daar per ongeluk de gegevens van Axiaal coderen ingezet zijn.

Beantwoorden

Anna Hoogterp
Anna Hoogterp (Scribbr-team)
16 mei 2017 om 17:19

Hallo James,

Goed dat je dat opmerkte, je hebt gelijk. Ik ga het artikel aanpassen. Bedankt!

Groetjes, Anna

Beantwoorden

Stefan
3 mei 2017 om 23:57

Haal je de thema's/labels, waar je de delen van het interview aan hangt ( aan codeert), uit je deelvragen of zijn dit "interpretaties van het antwoord"? Hnag je de labels bij alle coderingen eraan?

Beantwoorden

Wouter Koekoek
Wouter Koekoek (Scribbr-team)
5 mei 2017 om 18:07

Beste Stefan, goeie vraag! Ik denk dat je kwalitatieve interviews hebt afgenomen? In dat geval hoef je de labels niet per se van de deelvragen af te leiden. Sterker nog, ik raad je aan om kleiner te beginnen en langzaam toe te werken naar hoofdcategorieën.
Succes!
Groetjes,
Wouter

Beantwoorden

Stel een vraag of reageer.

Please click the checkbox on the left to verify that you are a not a bot.