Vier soorten triangulatie in je scriptie

Er zijn vier vormen van triangulatie die je kunt toepassen in je scriptie om de validiteit en betrouwbaarheid van je resultaten te verhogen:

  • methodische triangulatie (bijvoorbeeld enquêtes en deskresearch combineren);
  • data- of bronnentriangulatie (bijvoorbeeld secundaire literatuur en bedrijfsrapporten gebruiken);
  • theoretische triangulatie (een probleem vanuit verschillende standpunten benaderen);
  • onderzoekstriangulatie (meerdere onderzoekers die het (veld)onderzoek uitvoeren).

Je beschrijft de triangulatie in je methodologie. Hoewel triangulatie “driehoeksmeting” betekent, pas je ook triangulatie toe als je twee, vier of meer methoden, bronnen, theorieën of onderzoekers inzet om inzicht te krijgen in een bepaald probleem.

Functie van triangulatie

Met het cross-checken van informatie door triangulatie streef je vier doelen na:

  • een vollediger inzicht in een bepaald probleem;
  • een gedetailleerder en evenwichtiger beeld van een situatie;
  • een verhoogde validiteit in je scriptie;
  • het voorkomen van ongeldige onderzoeksresultaten door de invloed van een minder betrouwbare methode te beperken.

Methodische triangulatie

Bij methodische triangulatie gebruik je verschillende dataverzamelingsmethoden om een bepaald probleem te onderzoeken. Hiervoor worden meestal enquêtes en/of observaties (kwantitatief onderzoek) en interviews (kwalitatief onderzoek) met elkaar gecombineerd.

Je kunt ook twee of meerdere kwalitatieve methoden combineren, zoals een focusgroep en een expertinterview, of kwantitatieve methoden, zoals enquêtes en observaties.

Mixed methods

Als je kwalitatief en kwantitatief onderzoek combineert, pas je triangulatie in de vorm van mixed methods toe. De combinatie van deze twee soorten onderzoek bevordert de validiteit en betrouwbaarheid van je resultaten.

Hierbij kan je kwantitatieve onderzoek of je kwalitatieve onderzoek leidend zijn:

  • Kwantitatief leidend: Met je kwantitatieve onderzoeksmethode onderzoek je specifieke verbanden tussen variabelen en met je aanvullende kwalitatieve onderzoeksmethode verklaar je waarom deze verbanden bestaan.
  • Kwalitatief leidend: Op basis van je kwalitatieve onderzoek formuleer je een theorie, hypothese of stelling en vervolgens test je deze met kwantitatieve onderzoeksmethoden om de theorie te bevestigen of ontkrachten.
Voorbeeld: Mixed methods – kwantitatief leidend
Onderzoeksvraag: Hoe kan de trek van nieuw-rijken naar de buitenwijk rondom Amsterdam verklaard worden?
Enquêtes: Inwoners van de buitenwijk met een bovengemiddeld inkomen die in de afgelopen 5 jaar verhuisd zijn geven antwoord op vragen over de redenen waarom zij hierheen verhuisd zijn.
Interview: In een expertinterview met hoogleraar demografie Jan Janssen over verhuistrends in de afgelopen 10 jaar worden de redenen van de nieuw-rijken van context voorzien, onderschreven en verklaard.

Wie helpt jou met nakijken?

Betrouwbare hulptroepen vinden is niet makkelijk...

  • Familie
  • Vrienden
  • Studiegenoten
  • Scribbr

We staan altijd voor je klaar

Data- of bronnentriangulatie

Als je voor je literatuuronderzoek meerdere soorten bronnen gebruikt om eenzelfde probleem te onderzoeken, kun je aangeven dat je datatriangulatie hebt toegepast. Je krijgt hierdoor een gedetailleerder en completer inzicht in een bepaald fenomeen.

Voorbeeld: Bronnen combineren
Onderzoeksvraag: Wat was de impact van Angelsaksische kunst op het dagelijks leven in de 7de eeuw?

  • Bron 1: Geschiedenisboeken over 601-700 na Christus.
  • Bron 2: Omschrijvingen van Angelsaksische kunst in romans uit 601-700 na Christus.
  • Bron 3: Afbeeldingen, schetsen en schilderijen gerelateerd aan Angelsaksische kunst uit 601-700 na Christus.

Theoretische triangulatie

Als je vanuit meerdere theoretische uitgangspunten een probleem benadert, maak je gebruik van theoretische triangulatie. Deze vorm van triangulatie wordt voornamelijk toegepast om een hypothese te bevestigen of ontkrachten.

Voorbeeld: Theoretische triangulatie toepassen
Hypothese: Reclame-uitingen voor goede doelen die een verhaal vertellen over een persoon hebben een grotere impact op de beleving van het individu van deze uitingen dan reclame-uitingen die de situatie schetsen zonder focus op specifieke personen.

  • Perspectief 1: Theorie over de kracht van een narratief uit de communicatiewetenschap.
  • Perspectief 2: Theorie over de invloed van verhalen vertellen uit de psychologie.
  • Perspectief 3: Theorie over de impact van individuele verhalen uit marketingwetenschappen.

Onderzoekstriangulatie

Als meerdere onderzoekers dezelfde vraagstelling en onderzoeksvragen proberen te beantwoorden, dan is sprake van onderzoekstriangulatie. Het kan bijvoorbeeld zijn dat jij samen met een groep medestudenten dezelfde opdracht uitvoert of zelfs aan dezelfde scriptie werkt door samen het veldwerk te verrichten.

Hierbij moet wel expliciet worden gelet op de betrouwbaarheid van de uitvoering van het onderzoek. Zo kun je bijvoorbeeld een gedetailleerd protocol gebruiken, zodat iedere onderzoeker op dezelfde manier werkt.

Voorbeeld: Onderzoekstriangulatie
Scriptieonderwerp: Onderzoek naar de sociale effecten van het coronavirus binnen de culturele sector
Veldonderzoek: Drie onderzoekers verzamelen samen gegevens met behulp van observaties en enquêtes om dezelfde onderzoeksvragen voor dezelfde scriptie te beantwoorden.

Triangulatie beschrijven in je scriptie

Je beschrijft de triangulatie in je methodologie en legt uit met welke combinatie van (mixed) methoden je jouw onderzoeksvragen wilt beantwoorden. Meestal beschrijf je de triangulatie in het deel waarin je aangeeft waarom je scriptie valide en betrouwbaar is (de methodologie).

Je kunt terugkomen op de validiteit en betrouwbaarheid door triangulatie in je discussie.

Voorbeeld: Triangulatie beschrijven in de methodologie
In dit onderzoek wordt triangulatie toegepast om de validiteit van de resultaten te waarborgen. Triangulatie verhoogt immers de geldigheid van onderzoeksresultaten (Verhoeven, 2021). Om inzicht te krijgen in behoefte aan onderwijsassistenten in het basisonderwijs worden observaties verricht, enquêtes afgenomen en semigestructureerde interviews gehouden. Met de enquêtes wordt meer inzicht verkregen in de waarnemingen tijdens de observaties. Vervolgens worden de enquêteresultaten gecontroleerd op basis van de semi-gestructureerde interviews.
Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze op afstand aan Scribbrs diensten en aan handige artikelen over academische teksten.

6 reacties

Irene
28 maart 2021 om 18:14

Beste,

Ik maak zowel gebruik van literatuur als interne documenten (data- of bronnentriangulatie?) maar ook van interviews en focusgroepen (methodische triangulatie?) Kan je twee triangulatie methodes gebruiken?

Beantwoorden

Julia Merkus
Julia Merkus (Scribbr Team)
29 maart 2021 om 09:04

Hoi Irene,

Goed dat je triangulatie gebruikt om de betrouwbaarheid en (interne) validiteit te verhogen. Je kunt inderdaad meerdere triangulatiesoorten gebruiken. :)

Beantwoorden

Corine
2 maart 2021 om 00:42

Hoi,

Ik wil voor mijn scriptie een enquête (open vragen) combineren met interviews. Beide kwalitatief onderzoek. Is er dan wel spraken van triangulatie of niet?

Groetjes,

Corine

Beantwoorden

Julia Merkus
Julia Merkus (Scribbr Team)
2 maart 2021 om 10:18

Hoi Corine,

In jouw geval is inderdaad sprake van methodische triangulatie. Een voorwaarde is dat je met beide onderzoeksmethoden dezelfde vraag probeert te beantwoorden. Dat beide onderzoeksmethoden kwalitatief van aard zijn, is niet erg.

Groetjes Julia

Beantwoorden

Remzi Atceken
25 september 2020 om 15:35

Beste Lou,

Momenteel zit ik in mijn afstudeerjaar van de opleiding Built Environment. Zoals gewoonlijk moet ik ook een afstudeeronderzoek schrijven. Ik weet niet zo goed welke methode ik voor mijn onderzoek moet gebruiken. Mijn praktijkvraag luidt als volgt:

Aan welke groene klimaat adaptieve maatregelen moet de inrichting van het openbare gebied in City West ten minste voldoen om de door de Gemeente Nieuwegein gestelde ambities te behalen?

Hierbij heb ik ook deelvragen geformuleerd:

Deelonderzoek 1: Inventarisatie
1. Wat betekent klimaatadaptatie binnen stedelijk gebied?
2. Wat is gezonde verstedelijking?
3. Wat betekent klimaat adaptief vergroenen?

Deelonderzoek 2: Ontwikkeling van de maatregelen
4. Welke ambities heeft de gemeente Nieuwegein opgesteld voor groene klimaat adaptieve maatregelen in City West?
5. Binnen welke door de gemeente Nieuwegein gestelde kaders moeten de groene klimaat adaptieve maatregelen gerealiseerd worden?
6. Welke groene klimaat adaptieve maatregelen kunnen gerealiseerd worden in City West?

Deelonderzoek 3: In de praktijk
7. Wat zijn de realisatie kosten van de passende maatregelen?
8 Wat zijn de beheerkosten die de gemeente Nieuwegein per jaar moet reserveren voor de passende maatregelen?

Voor mijn gevoel kan het een kwalitatieve en kwantitatieve onderzoek zijn, dus triangulatie. In deelonderzoek 1 vertel ik wat de deelvragen inhouden, dus een inventarisatie. Vervolgens zoek ik in deelonderzoek 2 uit waar deze maatregelen eventueel gerealiseerd kunnen worden en uiteindelijke welke daadwerkelijk passen. In deelonderzoek 3 worden de passende maatregelen uitgerekend en een advies gegeven.

Ik weet niet precies welke kan ik op moet gaan. Misschien kunt u mij hierbij helpen. Ik hoor uw reactie met belangstelling tegemoet.

Met vriendelijke groet,

Remzi Atceken

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
28 september 2020 om 19:56

Hoi Remzi,

Dank voor je vraag! Een interessant onderzoek ben je aan het doen.
Wat betreft triangulatie: als ik het zo lees kun je de vragen in deelonderzoek 1 goed af met een literatuuronderzoek, hierin ga je in op de theorie over klimaatadaptatie. De vragen in deelonderzoek 2 en 3 zou je denk ik goed kunnen beantwoorden door middel van interviews (en ook via beleidsdocumenten e.d.). Je hebt dan dus alleen voorbereidend literatuuronderzoek en vervolgens kwalitatief onderzoek met interviews.
Triangulatie is daarvoor niet helemaal de juiste insteek.

Uiteraard ken ik niet de gehele context van je onderzoek, dus ik zou dit zeker met je begeleider bespreken.

Veel succes!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Is er iets nog niet helemaal duidelijk of ontbreekt er wat? Laat een opmerking achter.

Please click the checkbox on the left to verify that you are a not a bot.