Hoe formuleer je een doelstelling voor je scriptie?

In de doelstelling geef je aan waarom je het onderzoek uitvoert. Je beschrijft concreet wat je met je onderzoek wilt bereiken en wat het onderzoek oplevert. De doelstelling formuleer je door middel van een probleemanalyse.

Formuleren van de doelstelling

De doelstelling van het onderzoek is nooit het oplossen van een probleem, maar het beter inzichtelijk maken van het probleem.  Het is uiteindelijk aan de opdrachtgever om met de inzichten die uit je onderzoek voortvloeien het probleem te proberen op te lossen.

Bijvoorbeeld: Een bedrijf geeft jou de opdracht onderzoek te doen waaruit moet blijken waarom het aantal likes op Facebook terugloopt. Wellicht verwacht het bedrijf ook dat door het onderzoek het aantal likes zal toenemen. Het is echter niet aan jou om dit probleem op te lossen. Je kunt deze doelstelling dus niet waarmaken.

Wat je wel kunt doen, is onderzoeken welke oorzaken ten grondslag liggen aan het probleem. Jij levert de informatie die anderen kunnen gebruiken om het probleem op te lossen. Je stelt dan de diagnose: hoe komt het dat de likes afnemen?

Dit betekent dat je vooronderzoek moet doen en een probleemanalyse zult moeten doen.

Voorbeeld van een probleemanalyse

Voorbeeld doelstelling

Voorbeelden doelstellingen

Doel van het onderzoek is erachter te komen hoe de vaardigheden van de leerkrachten verbeterd kunnen worden zodat zij de hoogbegaafde leerlingen beter herkennen en kunnen begeleiden.Doel van het onderzoek is inzicht krijgen waarom het aantal likes van de Facebookpagina daalt, door de oorzaken van de daling op een rijtje te zetten middels kwantitatief en kwalitatief onderzoek onder de doelgroep.

Waarom stel je een doelstelling op?

De doelstelling stel je op om de relevantie van je onderzoek aan te tonen en de juiste verwachtingen te scheppen voor je opdrachtgever.

Relevantie

De doelstelling toont de relevantie van je onderzoek aan. Dit kan een maatschappelijke relevantie zijn of een theoretische relevantie.

Bij theoretisch onderzoek is de doelstelling vaak het uitbreiden van bestaande kennis over een bepaald onderwerp. Doe je praktijkgericht onderzoek dan is de doelstelling vaak maatschappelijk relevant. Het voorbeeld hierboven, over inzicht krijgen in de vaardigheden die leerkrachten kunnen verbeteren om hoogbegaafde leerlingen beter te herkennen en begeleiden, is bijvoorbeeld maatschappelijk relevant.

Juiste verwachtingen scheppen

Bij een scriptieonderzoek in opdracht van een bedrijf of organisatie is een doelstelling extra belangrijk om ervoor te zorgen dat jij en je opdrachtgever dezelfde verwachtingen hebben. Let erop dat je niet het doel stelt een kant-en-klare oplossing voor een probleem te vinden. Het probleem oplossen is niet jouw taak.

Een goede doelstelling schept de juiste verwachtingen en voorkomt problemen achteraf.

Tip voor het opstellen van een goede doelstelling

Stap 1: Doe eerst een probleemanalyse

In de probleemanalyse ga je op vooronderzoek uit. Aan de hand van dit vooronderzoek kun je de doelstelling opstellen.

Stap 2: De doelstelling bevat de volgende onderdelen

  1. een centrale formulering
  2. het type onderzoek
  3. de relevantie
  4. een vermelding met de doelen/wensen van de opdrachtgever

Stap 3: Bouw de doelstelling volgens een vaste structuur op

Voorbeeld structuur doelstelling

Het onderzoek heeft tot doel het verkrijgen van kennis en inzicht over en in … bij … om …Doelstelling van het onderzoek is …  door … .

Naast de doelstelling ook een probleemstelling

Naast de doelstelling stel je ook een probleemstelling op. De probleemstelling beschrijft wat het probleem of vraagstuk is dat opgelost moet worden.

Van doelstelling naar hoofdvraag

Zodra je de doelstelling hebt gedefinieerd en de probleemstelling hebt opgesteld is het tijd om de hoofdvraag met bijbehorende deelvragen op te stellen.

Wat vind jij van dit artikel?
Bas Swaen

Bas is mede-oprichter van Scribbr. Bas komt uit een echt onderwijsgezin en is een ervaren scriptieschrijver. Met heldere uitleg over moeilijke materie probeert Bas studenten op weg te helpen.

14 reacties

Wouter
25 januari 2016 12:04

Beste,

Ik ben op zoek naar een heldere uitleg over het verschil tussen:
een doelstelling VAN een onderzoek en
een doelstelling IN een onderzoek.

Kunt u mij helpen?

Gr Wouter

Beantwoorden

Lou Benders
Lou Benders (Scribbr-team)
25 januari 2016 16:37

Hoi Wouter,

Dat is best nog een lastige vraag! Ik ga proberen om dit (kleine) onderscheid zo goed mogelijk uit te leggen.

Als je het hebt over een doelstelling van een onderzoek, dan heb je het direct over een doelstelling die het onderzoek heeft. Voorbeeld: 'Een doelstelling van het onderzoek is om uit te zoeken hoeveel vissen in de Rijn zwemmen.'
Het onderzoek is dus bedoeld om dit uit te zoeken.

Als je het hebt over een doelstelling in een onderzoek, dan heb je het eerder over een doelstelling die in het onderzoek beschreven wordt. Voorbeeld: 'Een doelstelling die in het onderzoek beschreven wordt, is om uit te zoeken hoeveel vissen in de Rijn zwemmen.'
In het onderzoek is er dus een doelstelling beschreven om uit te zoeken hoeveel vissen er in de Rijn zwemmen. Dit kan een doelstelling van onderhavig onderzoek zijn, maar ook van een ander onderzoek dat in onderhavig onderzoek besproken wordt.

Als je het hebt over een/de doelstelling van jouw onderzoek, dan zou ik altijd het woordje 'van' gebruiken. Ik hoop dat ik dit lastige onderwerp zo een beetje duidelijk heb kunnen uitleggen!

Groetjes,

Lou

Beantwoorden

Sa3
29 januari 2016 08:46

Beste Bas,

Ik ben bezig met het opzetten van een onderzoek.

Mijn vraagstelling is, welke oorzaken zijn er voor het aantal medicatiefouten op de woongroep.... Van de organisatie....

Nu hoort daar een doelstelling bij maar dat vindt ik lastig te formuleren.

Ik heb er twee geformuleerd, zou jij mij advies kunnen geven welke van de twee het meest smart geformuleerd is? Of tips kunnen geven?

1. Binnen drie maanden is er inzicht in de oorzaken van het aantal medicatiefouten op de woongroep.... Binnen de Organisatie....

2. Voor 10 november 2017 is er inzicht in de oorzaken van het aantal medicatiefouten op de woongroep..... Binnen de organisatie....

10 november 2017 is de inleverdatum van de scriptie..

Groetjes Sa3

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
30 januari 2016 11:38

Hoi! Tussen deze doelstellingen zit niet veel verschil. Omdat je met planning altijd altijd kunt uitlopen zou ik gaan voor: Voor het einde van het jaar 2017.. Is de doelstelling inzicht krijgen? Of is er misschien een achterliggende doelstelling die je nu nog niet hebt beschreven? Ik denk dan aan: Inzicht in de oorzaken van het aantal medicatiefouten om met deze inzichten oplossen aan te dragen die het aantal medicatiefouten met 50% kan verminderen in 2018. Succes!

Beantwoorden

Kate
15 april 2016 14:51

Hi,

volgens de richtlijnen van mijn opleiding moet ik mijn doelstelling SMART formuleren. Mijn vraag is nu hoe je een doelstelling tijdsgebonden kunt maken als het project dient te gebeuren in de stageperiode. Kun je dan bijvoorbeeld zeggen: 

Doel van het onderzoek is er binnen de stageperiode achter te komen hoe de vaardigheden van de leerkrachten verbeterd kunnen worden zodat zij de hoogbegaafde leerlingen beter herkennen en kunnen begeleiden.

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
15 april 2016 20:52

Hoi Kate, ja dat is zeker mogelijk. Misschien dat je de stageperiode nog beter kunt kwantificeren. Dus bijvoorbeeld. In een 'semester'. Of gebruik hiervoor een term die gebruikelijk is binnen jouw vakgebied. Succes!

Beantwoorden

Kim
3 mei 2016 16:44

Hai Bas,

Wat is het verschil tussen een onderzoeksdoelstelling en een praktijkdoelstelling?

Gr. Kim

Beantwoorden

Koen Driessen
Koen Driessen (Scribbr-team)
4 mei 2016 13:54

Hoi Kim,

Om eerlijk te zijn heb ik nog nooit van een praktijkdoelstelling gehoord. Maar ik kan me er iets bij voorstellen wat het is. Misschien kunnen iemand anders me nog aanvullen als ik iets verkeerds zeg?

Onderzoeksdoelstelling: Wat levert je onderzoek op? Wat wil je bereiken? Dit is dus vrij algemeen en heeft niets met de opdrachtgever te maken.
Praktijkdoelstelling: Geef hier specifiek aan wat het doel is voor je opdrachtgever.

Een voorbeeld kun je hier vinden: https://kevinscheurwater.wordpress.com/onderzoeksdoelstellingen/

Succes!

Beantwoorden

Robert
8 juni 2016 22:28

Ik moet voor school een adviesrapport schrijven. Maar in de inleiding moet ik "Benoem in de inleiding zowel de doelstelling van de opdracht als het doel van het rapport."  Wat bedoelen ze hiermee?

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
9 juni 2016 19:29

Hoi Robert, Ik vermoed dat ze met doel van het rapport bedoelen het behalen van je diploma en doel van de opdracht de daadwerkelijke opdracht die je nu gaat uitvoeren.

Beantwoorden

Peter
15 september 2016 15:25

Hallo, hoelang moet een doelstelling eigenlijk zijn? Bijv. 5 zinnen of moet je er een hele pagina mee kunnen vullen?

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
16 september 2016 11:39

Hoi Peter, maximaal een paar zinnen. Zie ook de voorbeelden in dit artikel :-). Succes!

Beantwoorden

june
10 januari 2017 17:34

hey ik moet voor een examen een smartdoelstelling geven over de vaardigheden vragen stellen, positief her-etiketteren en aandachtgevend gedrag . Zou iemand mij daarbij kunnen helpen .

Beantwoorden

Anna Hoogterp
Anna Hoogterp (Scribbr-team)
11 januari 2017 18:41

Hallo,

Voor zo'n vraag kun je het beste je docent benaderen: deze kan goed inschatten wat een haalbare smartdoelstelling voor je is. Als je hier verder vragen over hebt, dan help ik je graag verder via de chat van de website. Veel succes!

Groetjes,

Anna

Beantwoorden

Reageer