Hoe maak ik een onderzoeksopzet?

Gepubliceerd op door Laatste update op: 2 mei 2017

Je onderzoeksopzet bepaalt of jouw onderzoek succesvol gaat zijn. Je schrijft je onderzoeksopzet voor je Proposal of Plan van Aanpak, ofwel je onderzoeksvoorstel.

Uit de onderzoeksopzet blijken de validiteit en betrouwbaarheid van je onderzoek. Bovendien moet je onderzoek op basis hiervan herhaalbaar zijn.

Voordat jij mag beginnen met je scriptie, moet je begeleider je onderzoeksopzet, ook wel je onderzoeksontwerp genoemd, goedkeuren. Het functioneert dus mede als je onderzoeksverantwoording.

In je onderzoeksopzet bespreek je:

  1. Soort onderzoek: of je kwantitatief en/of kwalitatief onderzoek doet.
  2. Dataverzameling: of je fieldresearch of deskresearch doet.
  3. Dataomschrijving: welke data je gaat analyseren.
  4. Analysemethode: hoe je de data analyseert, ofwel je methode van onderzoek.

Voordat je jouw onderzoeksopzet gaat beschrijven heb je al:

Hiervoor gebruik je valide, werkbare en bovenal haalbare methoden. Houd daarom rekening met de tijd die je hebt voor je onderzoek, ofwel je tijdsplanning, wanneer je jouw onderzoeksontwerp vormgeeft en methoden uitkiest.


model-onderzoeksopzet

Ga naar onderzoeksplanGa naar plan van aanpakGa naar proposalGa naar probleemanalayseGa naar doelstellingGa naar probleemstelligGa naar onderzoeksopzetGa naar hoofdvraagGa naar deelvragen

Doel van je onderzoeksopzet

Op basis van een goede onderzoeksopzet kun jij binnen de gestelde tijd een valide, betrouwbaar en herhaalbaar onderzoek neerzetten.

Jouw lezer moet op basis van je onderzoek:

Met 4 vragen een goede onderzoeksopzet!

Als je de antwoorden in de volgorde van de 4 vragen opschrijft, schrijf je automatisch een goede onderzoeksopzet.

1. Soort onderzoek – Welk soort onderzoek ga je doen om je vragen te beantwoorden?

Voorbeeld beschrijving kwantitatief onderzoek
Om te achterhalen of de bevolking in Bilthoven tevreden is met het ijs van ijssalon X voer ik kwantitatief onderzoek uit.
Voorbeeld beschrijving kwalitatief onderzoek
Om te testen of het taalgebruik van Donald Trump en Theresa May overeenkomen voer ik kwalitatief onderzoek uit.

Door voor een bepaald soort onderzoeksvraag te kiezen, bepaal je ook meteen welk type onderzoek je gaat doen. Op basis hiervan ga je bepalen of je kwantitatief of kwalitatief onderzoek gaat doen, of allebei.

2. Data verzamelen – Hoe ga je hiervoor data verzamelen?

Bij kwantitatief onderzoek

Deskresearch/literatuuronderzoekFieldresearch/veldonderzoek
Database onderzoekenEnquête
Rapporten analyserenTests
Cijfers analyserenObservaties (significant aantal)
Interviews (significant aantal – tot verzadiging optreedt)
Voorbeeld beschrijving soort onderzoek bij kwantitatief in combinatie met kwalitatief onderzoek
Hiervoor maak ik gebruik van deskresearch en fieldresearch. Voor mijn deskresearch verzamel ik alle rapporten van 2012 tot 2016 over de ijsverkoop in Bilthoven. Bovendien interview ik de 2 eigenaren van de ijssalon om inzicht te krijgen waar kansen liggen om de tevredenheid van de bevolking te vergroten.

Bij kwalitatief onderzoek

Deskresearch/literatuuronderzoekFieldresearch/veldonderzoek
Specifieke literatuur verzamelen met sneeuwbalmethodeInterviews
Specifieke cases bestuderenObservaties
Experimenten
Voorbeelden beschrijving soort onderzoek bij kwantitatief onderzoek
Hiervoor maak ik gebruik van deskresearch en fieldresearch. Voor mijn deskresearch verzamel ik alle rapporten van 2012 tot 2016 over de ijsverkoop in Bilthoven en voor mijn fieldresearch neem ik enquêtes af onder de bevolking van Bilthoven.
Hiervoor maak ik gebruik van deskresearch door literatuur en video’s waarin Trump en May aan het woord zijn te verzamelen.

3. Data omschrijven – Welke data ga je analyseren?

Bij kwantitatief onderzoek

Deskresearch/literatuuronderzoekFieldresearch/veldonderzoek
Database, rapporten, e.d.Steekproef

–          Grootte

–          Plaats

–          Tijd

–          Periode

–          Cross-sectioneel/longitudinaal

Inclusie- en exclusiecriteriaInclusie- en exclusiecriteria

Voorbeeld beschrijving data kwantitatief onderzoek:

Steekproef

Voor mijn fieldresearch gebruik ik een representatieve steekproef door eenmalig een enquête af te nemen bij 1000 willekeurig geselecteerde inwoners van Bilthoven. Deze inwoners zijn allemaal tussen de 18 en 35 jaar oud en hebben minstens 1 keer een ijsje gehaald bij ijssalon X in de periode van 2012 tot 2016.

Inclusie- en exclusiecriteria

De inwoners zijn in eerste instantie geselecteerd op basis van leeftijd. Hierbij is geen onderscheid gemaakt tussen opleidingsniveau, geslacht of burgerstatus.

Alleen ijsgebruikers zijn meegenomen in het onderzoek. Hierbij zijn alleen inwoners geselecteerd die langer dan 5 jaar in Bilthoven wonen.

Bij kwalitatief onderzoek

Deskresearch/literatuuronderzoekFieldresearch/veldonderzoek
Specifieke literatuur/casesSpecifieke focusgroep/participanten

–          Hoeveelheid

–          Plaats

–          Periode

–          Cross-sectioneel/longitudinaal

Inclusie- en exclusiecriteriaInclusie- en exclusiecriteria

Gebruik duidelijke kopjes zodat je lezer precies weet wat je waar bespreekt.

Voorbeeld beschrijving data kwalitatief onderzoek:

Speeches

Voor mijn literatuuronderzoek gebruik ik ten eerste de ‘inauguration’ speeches van Trump en May. Ook richt ik mij op alle quotes van januari 2017 tot april 2017 van beide leiders waarin het woord ‘terrorism’ gebruikt wordt.

Inclusie- en exclusiecriteria

Om naar passende citaten te zoeken is uitsluitend het trefwoord ‘terrorism’ gebruikt. Synoniemen hiervoor of varianten hierop zijn buiten beschouwing gelaten.

4. Analysemethode – Hoe ga je jouw data analyseren?

Bespreek hoe je jouw data wilt gaan analyseren. Hier bespreek je de methode van onderzoek, je onderzoeksaanpak, waar je op voortbouwt in je theoretisch kader. Hoe je dit aanpakt hangt af van het soort onderzoek dat je doet.

Bij kwantitatief onderzoek

Introduceer de statistische methodes die je gaat gebruiken om dingen te tellen.

Let op: in kwantitatief onderzoek gebruikt de onderzoeker tools (zoals SPSS) voor metingen om tot resultaten te komen.

Voorbeeld introductie statistische methodes
Om te achterhalen of de bewoners van Bilthoven tevreden zijn met het ijs worden de enquêteresultaten in SPSS ingevoerd en wordt een meervoudige regressieanalyse uitgevoerd.

Bij kwalitatief onderzoek

Omschrijf kort of je resultaten gaat vergelijken, interpreteren, contextualiseren of op een bepaalde manier gaat analyseren om dingen gedetailleerd te kunnen omschrijven.

Let op: in kwalitatief onderzoek is de onderzoeker zelf degene die tot de resultaten komt.

Voorbeeld introductie theoretische methodes
Om te bepalen of er overeenkomsten zijn tussen het taalgebruik van Donald Trump en Theresa May omtrent de terrorismedreiging  voer ik een discoursanalyse uit door te bestuderen welke vijf inhoudswoorden zij het meest gebruiken wanneer ze verwijzen naar daders van terroristische acties.

Onderzoeksplan

Als je klaar bent met je onderzoeksopzet, beschrijf je jouw onderzoeksplan stap voor stap in je Proposal of Plan van Aanpak.

Wat vind jij van dit artikel? (je stem is anoniem)
Bezig met het verwerken van je stem...
Je stem is doorgevoerd :-)
Je hebt al gestemd op dit artikel. Bedankt :-)
158 lezers vinden dit artikel handig. 182 stemmen in totaal.

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen » Trustpilot score van 9.7
Scribbr prof

Geschreven door Lou Benders

Lou is Scribbr's Product- en Kwaliteitsmanager. Ze heeft veel ervaring als taaldocent en editor en legt graag uit hoe je academische teksten schrijft.

14 reacties

  1. Floese:

    Hoi Marlou! Bedankt voor dit artikel. Wij hebben er veel aan gehad bij onze huiswerkopdracht!

    mvg floese

  2. Izabela:

    Beste Marlou,

    Ik had eerst mijn onderzoeksopzet beschreven. Hierin heb ik dus vermeld dat ik eerst een literatuuronderzoek ga uitvoeren en op basis daarvan een kwalitatief onderzoek kan doen. Daarna heb ik in de volgende hoofdstuk het theoretische kader/literatuuronderzoek geschreven. Maar mijn bedrijfsbegeleider gaf als opmerking dat mijn onderzoeksopzet pas geschreven kan worden nadat ik mijn theoretische kader heb beschreven.

    Op verschillende scripties ben ik tegengekomen dat eerst de opzet is beschreven en daarna pas het theoretische kader. Wat is volgens jou de beste volgorde?(sorry voor de warrige zinnen)

    Met vriendelijke groet,

    Izabela

    • Marlou Manders:

      Hi Izabela,

      Het advies van je begeleider is altijd het belangrijkst. Hij moet jou namelijk gaan beoordelen. De reden dat hij zegt dat je eerst een literatuuronderzoek moet doen, is denk ik omdat je pas na je literatuuronderzoek een goed beeld hebt van wat er al gedaan is en wat jouw onderzoek zou kunnen toevoegen aan het onderzoeksveld. Wat bijvoorbeeld een handige manier is om tot een onderzoek te komen, is om een artikelen te zoeken over jouw onderwerp en te kijken wat zij aanbevelen als vervolgonderzoek. Jij zou dat vervolgonderzoek kunnen doen. Succes!

      Groet,
      Marlou

  3. Bas:

    Beste,

    Ik heb gister goedkeuring gehad vanuit school voor het Plan van Aanpak. Nu weet ik alleen niet waar ik moet beginnen met het uitwerken van mijn opdracht. Hebben jullie misschien tips?

    Groet,
    Bas

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Bas, dat is goed nieuws! Een goede volgende stap is het doen van een literatuuronderzoek zodat je alle relevante literatuur op een rijtje hebt. Vaak kun je met dit literatuuronderzoek ook je eerste deelvragen beantwoorden. Succes!

  4. Walid El Barmaki:

    Beste,

    Ik ben bijna aangekomen bij mijn conclusie, nu weet ik eerlijk gezegd niet wat er in een conclusie moet staan. Van verschillende kanten hoor ik dat je ook moet terugvallen op je theoretische kader, moet je dan vooral terugvallen op bepaalde gedeeltes van je theoretische kader die jou praktijkonderzoek steunen?

    Ik hoop u voldoende te hebben geïnformeerd.

    Met vriendelijke groeten,

    Walid

  5. Adnan Muratagic:

    Beste,

    Ik ben aangekomen bij het verrichten van onderzoek voor mijn scriptie. Helaas is de respons te laag en ik heb nu een inlever moment gemist. Het is me geadviseerd om over te stappen naar de diepte- interviews  (semi gestructureerd), probleem is dat ik in verleden nooit heb gewerkt met deze vorm van onderzoek. Uit welke onderdelen bestaat onderzoeksopzet voor kwalitatieve onderzoeksmethode. Tot nu te kan ik alleen validiteit en betrouwbaarheid omschrijven. De populatie berekening, steekproef, afwijking en rest van kwantitatieve gedeelte kan ik verwijderen. Wat komt daar in de plaats van?

    Met vriendelijke groeten

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Adnan, daar komt niet per se iets voor in de plaats. Heb je al beschreven hoe je de gegevens van het interview gaat verwerken? Anders zou je dat nog kunnen toevoegen aan je verhaal.

  6. Samira:

    Moeten de vragen in het onderzoeksopzet gesteld worden per hoofdvraag/deelvraag, per onderdeel die je onderzoekt of gelden deze vragen voor het gehele opzet algemeen?

  7. Giel:

    Is het mogelijk om tijdens je scriptie alleen gebruik te maken van deskresearch? Ik kan namelijk geen andere methoden bedenken waar ik mijn hoofdvraag en deelvragen mee kan beantwoorden.

    • Anna Hoogterp (Scribbr-team):

      Hallo Giel,

      Als deskresearch de goede methode is om je onderzoeksvraag te beantwoorden, dan lijkt me dat vanuit wetenschappelijk oogpunt geen probleem. Maar vindt je opleiding dit ook oké? Dat zou ik eerst even controleren voor je aan de slag gaat.

      Succes!

      Groetjes, Anna

Reageer