Zo maak je goede deelvragen in je scriptie

De deelvragen zijn de subvragen van je hoofdvraag. Je kunt de hoofdvraag meestal niet in een keer beantwoorden en met behulp van de deelvragen beantwoord je de hoofdvraag stap voor stap.

Het formuleren van de deelvragen geeft je een idee hoe je het onderzoek uiteindelijk moet aanpakken.

Wat zijn goede deelvragen?

De kenmerken van een goede deelvraag komen vrijwel geheel overeen met de kenmerken van een goede hoofdvraag. Maar daarnaast heeft een deelvraag nog andere kenmerken:

  • De deelvragen zijn minder complex dan de hoofdvraag.
  • Je combineert niet twee typen onderzoeksvragen met elkaar.
  • Je stelt alleen deelvragen op die je per se nodig hebt om je hoofdvraag te beantwoorden.
  • Je stelt altijd wel één of twee beschrijvende of vergelijkende deelvragen op.

Volgorde deelvragen

De deelvragen staan vaak in een logische volgorde. Door de eerste deelvraag te beantwoorden kun je aan de slag met de tweede deelvraag. Je begint altijd met de beschrijvende en vergelijkende vragen.

Hoeveel fouten bevat jouw scriptie?

De taalexperts van Scribbr verbeteren gemiddeld 150 fouten per 1000 woorden. Benieuwd wat er precies wordt verbeterd? Verschuif de cursor van links naar rechts!

Scriptie nakijken op taal

Voorbeeld hoofdvraag met voorbeelden deelvragen

Hoofdvraag

Wat zijn de argumenten vóór de invoering van de Europese Bankbelasting en hoe zou deze eruit moeten zien?

Deelvragen

Welke argumenten gebruikt de Europese Unie vóór de invoering van een Europese bankbelasting? (Beschrijvende vraag)

Welke landen stellen een bankbelasting/ heffing op financiële transacties? (Beschrijvende vraag)

Hoe moet een bankbelasting/ heffing op financiële transacties eruit zien op Europees niveau? (Ontwerpende vraag)

Hoeveel deelvragen moet je opstellen?

Er is geen vast aantal deelvragen dat je moet opstellen. Wel is het zo dat hoe complexer je onderwerp is, hoe meer deelvragen je nodig zult hebben. Probeer je te beperken tot 4 à 5 deelvragen.

Als je het gevoel hebt meer deelvragen nodig te hebben dan kan dit betekenen dat je hoofdvraag niet concreet genoeg is. Het is dan beter om opnieuw naar de probleemstelling en doelstelling te kijken en eerst de hoofdvraag aan te scherpen.

Type onderzoeksvraag

Deelvragen kun je onderverdelen in type onderzoeksvragen.

Hypothesen in plaats van deelvragen

In plaats van deelvragen kun je ook werken met hypothesen. Hypothesen zijn stellingen die je in je scriptie gaat toetsen.

Zodra je de deelvragen hebt opgesteld kun je aan de slag met je onderzoeksopzet.

Veelgestelde vragen

Wat is een deelvraag?

Deelvragen zijn de subvragen van je hoofdvraag. Vaak kun je de officiële onderzoeksvraag van je scriptie of onderzoek niet in één keer beantwoorden. Daarom gebruik je deelvragen die zich op een kleiner deel van je onderzoeksvraag focussen.

De antwoorden op al je deelvragen leiden tot de beantwoording van je hoofdvraag.

Hoeveel deelvragen moet je opstellen?

Er is geen vast aantal deelvragen dat je moet opstellen. Wel is het zo dat hoe complexer je onderwerp is, hoe meer deelvragen je nodig zult hebben. Probeer je te beperken tot 4 à 5 deelvragen.

Als je er (veel) meer nodig hebt, moet je wellicht je hoofdvraag vereenvoudigen of beter afbakenen.

Moeten mijn hoofd- en deelvragen dezelfde soort vragen zijn?

Nee, je kunt meerdere type onderzoeksvragen formuleren om antwoord te krijgen op je hoofdvraag. Het is van belang dat je deelvragen helpen je hoofdvraag te beantwoorden en dat je in staat bent om het benodigde onderzoek hiervoor te verrichten. 

Op basis hiervan bepaal je welk soort onderzoeksvragen je moet stellen om je hoofdvraag te beantwoorden.

Mag ik mijn deelvragen herhalen in de conclusie?

Je mag je deelvragen niet letterlijk herhalen in de conclusie, omdat je conclusie dan lang en onoverzichtelijk wordt. In dit hoofdstuk richt je je voornamelijk op de hoofdvraag. Eventueel kun je kort verwijzen naar de antwoorden op de deelvragen.

Je deelvragen beantwoord je (afhankelijk van je onderzoeksmethode) in het theoretisch kader of in de resultatensectie.

Wat doe ik met opvallende resultaten die niet relevant zijn voor deelvragen, -hypotheses of de hoofdvraag?

Opvallende resultaten die niets te maken hebben met je onderzoeksvraag zou je kunnen bespreken in je discussie. Misschien heeft een bepaalde beperking van jouw onderzoek wel geleid tot deze uitkomsten of is er vervolgonderzoek nodig om meer inzicht te krijgen in die resultaten.

Wat vind jij van dit artikel?
Bas Swaen

Bas is mede-oprichter van Scribbr. Bas komt uit een echt onderwijsgezin en is een ervaren scriptieschrijver. Met heldere uitleg over moeilijke materie probeert Bas studenten op weg te helpen.

8 reacties

Meike
13 oktober 2020 om 13:39

Ik merk dat ik het erg lastig vind om goede deelvragen te schrijven, dus hopelijk kunnen jullie mij een duwtje in de goede richting geven.

Ik moet een paper schrijven en ik heb de volgende onderzoeksvraag: Hoe beïnvloedt culturele diversiteit de groepsprestatie in organisaties?

Nu heb ik al als deelvragen: (ik moet er minimaal 3 hebben)
1. Wat is culturele diversiteit?
2. Wat zijn de positieve invloeden van culturele diversiteit op de groepsprestatie?
3. Wat zijn de negatieve invloeden van culturele diversiteit op de groepsprestatie?

Alleen nu geeft mijn docent aan dat ze liever de 2e en 3e deelvragen gekoppeld ziet., dus zit ik nog met het probleem dat ik nog een deelvraag moet bedenken. Hebben jullie suggesties?

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
20 oktober 2020 om 13:42

Hoi Meike,

Ik zou je onderzoeksvraag in ieder geval wat verder afbakenen, deze is nu erg algemeen.
Als je bijvoorbeeld de locatie verder afbakent kun je ook nog een vraag stellen over in hoeverre er culturele diversiteit is bij organisaties.

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Isabelle
8 oktober 2020 om 21:00

Ik doe mijn profielwerkstuk over de huizemarkt in (stad). Nu heb ik als hoofdvraag: ‘Wat is de positie van starters op de huidige huizenmarkt in Deurne en hoe zou deze positie verbeterd kunnen worden?’. Deze vraag gaan wij beantwoorden met behulp van drie deelvragen. Namelijk:
Wat is de stand van de huidige huizenmarkt in (stad)?
Wat zijn de kansen/ wat is de positie van de starter in (stad)?
Wat zijn mogelijke oplossingen om de positie van de starter op de (stad) huizenmarkt te verbeteren?
Nu vroegen wij ons af of dit goede deelvragen zijn en hoe we het beste onze inleiding, conclusie konden schrijven.

Groetjes Isabelle Haazen

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
20 oktober 2020 om 14:24

Hoi Isabelle,

De vragen lijken me prima.
Voor een uitleg over de inleiding en conclusie verwijs ik je graag door naar de artikelen die we daarover geschreven hebben!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Bart
28 augustus 2020 om 18:02

Hey Scribbr,

Ik ben begonnen aan een stage waarbij ik eerst een monitoringsmethodiek op moet zetten, om deze vervolgens uit te voeren (= onderzoek) en hierover te rapporteren. In het eindproduct moeten zowel de methodiek als de resultaten van het onderzoek opgenomen worden.

Ik ben nu bezig met het PVA en mijn hogeschool stelt dat ik in het geval van een ontwerp- of planvorming een probleemstelling + methode moet formuleren, terwijl ik bij een onderzoek een onderzoeksvraag + methode moet formuleren.

Ten eerste heb ik het probleem dat mijn stage zowel planvorming (= het opzetten van de methodiek) als onderzoek (= het uitvoeren daarvan) bevat. Ik ben wel in staat om de stageopdracht in de inleiding op te splitsen in twee delen waarbij ik dus het ene deel van een probleemstelling voorzie en het andere deel van een onderzoeksvraag, maar zo'n tweeledige opzet leidt denk ik alleen maar tot problemen en onoverzichtelijkheid in de rest van het PVA en het eindproduct, want dan moet je eigenlijk alles dubbel gaan doen.

Ten tweede krijg ik op pagina's zoals deze de indruk dat het onderscheid dat mijn opleiding hanteert niet realistisch is: geen probleemstelling maar wel een onderzoeksvraag bij onderzoek (en is er dan wel een doelstelling?), en wel een probleemstelling maar geen onderzoeksvraag (dus ook geen deelvragen?) bij planvorming. (En dan kom je nog websites tegen waarop bijvoorbeeld probleemstelling en onderzoeksvraag als soort synoniem gebruikt worden.)

Ik zie door de bomen het bos niet echt meer. Kunnen jullie me wellicht op weg helpen? Alvast bedankt voor het lezen hiervan alleen al! Ik hoop dat het duidelijk genoeg is.

Prettig weekend,
Bart

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
31 augustus 2020 om 15:07

Hoi Bart,

Ik snap je verwarring helemaal! Ik denk dat het onderscheid wat je opleiding maakt erg verwarrend werkt.
Voor je PVA kun je gewoon aan de slag met de probleemstelling, uiteindelijk kan uit jouw probleemstelling namelijk een onderzoeksvraag naar voren komen. Alle onderdelen sluiten dan (als het goed is) op elkaar aan.
Je kunt ook ons artikel over het verschil tussen de termen nog even bekijken, misschien helpt dat.

Succes!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Aniek
3 juni 2020 om 16:02

Waar kun je je hoofd- en deelvragen het beste plaatsen? Ik heb het momenteel in de introductie, is dat goed?

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
6 juni 2020 om 20:31

Hoi Aniek,

Je benoemt in de inleiding inderdaad je hoofd- en deelvragen.
Uiteraard komen ze later in je onderzoek ook nog terug.

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Is er iets nog niet helemaal duidelijk of ontbreekt er wat? Laat een opmerking achter.

Please click the checkbox on the left to verify that you are a not a bot.