Zo schrijf je een pakkende titel voor je scriptie

Een goede titel geeft kort en krachtig de inhoud van je scriptie weer. Je geeft informatie over het onderwerp door sleuteltermen te gebruiken en probeert de lezer enthousiast te maken voor je tekst.

Een pakkende titel voor je scriptie is:

  • informatief
  • enthousiasmerend
  • begrijpelijk voor de lezer

Om je onderwerp verder toe te lichten, kun je ook een ondertitel te schrijven. Hiermee kun je het onderwerp nader specificeren of bijvoorbeeld ingaan op het soort onderzoek, je opdrachtgever of variabelen uit je hoofdvraag. Schrijf je definitieve titel pas nadat je de rest van je scriptie hebt geschreven.

Informeer: verwijs in je titel naar je scriptieonderwerp

Je titel moet op de eerste plaats naar het onderwerp van je scriptie verwijzen, zodat je lezer begrijpt waar je scriptie over gaat. Je kunt jezelf de volgende vragen stellen over je onderzoek om op ideeën te komen:

  1. Wie wordt onder de loep gelegd?
    • Ga in op de personen die zijn onderzocht.
  2. Voor wie is het onderzoek uitgevoerd?
  3. Wat wordt onderzocht?
  4. Waar of wanneer heeft de gebeurtenis die de aanleiding was voor deze scriptie plaatsgevonden?
  5. Waarom heb je deze scriptie geschreven?
  6. Hoe is het onderzoek uitgevoerd?

Ga na met welk antwoord je de kern van je scriptie het beste weergeeft en welk antwoord het meest in verband staat met je uiteindelijke conclusie. Op basis daarvan kun je jouw titel formuleren.

Let op: Je hoeft niet alle informatie in je titel te verwerken. De beste titels zijn niet veel meer dan 10 woorden lang. De belangrijke informatie die je in je titel niet weergeeft omdat deze anders te lang en complex wordt, kun je geven in je ondertitel.
Voorbeeld van een te lange vs. een compacte titel
Te lang:  De factoren die van invloed zijn op het programma voor meer complimenten in de klas in relatie tot een beter zelfbeeld, een verbeterd klassenklimaat en het effect op sociale competentie
Compact: Het effect van het programma “Compliment voor jou!” op zelfbeeld, klassenklimaat en sociale competentie1

Kernwoorden gebruiken

Controleer of je titel correct is door na te denken of je kernwoorden hebt gebruikt. Als je zelf naar literatuur zoekt, gebruik je zoekwoorden, ofwel kernwoorden, om de juiste artikelen te vinden.

Bedenk welke kernwoorden iemand zou gebruiken die op zoek is naar de informatie in jouw scriptie en gebruik deze woorden in je titel.

Voorbeeld informatie verwerken in je titel met kernwoorden
Variabelen uit de hoofdvraag: Welke praktische tools zijn er om ziekte-uitval bij service-georiënteerde bedrijven terug te dringen?
Kernwoorden: ziekte-uitval, service-georiënteerde bedrijven, tools
Titel: Een onderzoek naar praktische tools om ziekte-uitval bij service-georiënteerde bedrijven terug te dringen

Doel: Het doel van het onderzoek is erachter te komen hoe de vaardigheden van de leerkrachten verbeterd kunnen worden zodat zij de hoogbegaafde leerlingen beter herkennen en kunnen begeleiden.
Kernwoorden: hoogbegaafde leerlingen, hoogbegaafdheid herkennen, onderwijstechnieken hoogbegaafdheid, basisschool hoogbegaafd
Titel: Een onderzoek naar onderwijstechnieken om hoogbegaafde leerlingen op de basisschool te herkennen en begeleiden

Enthousiasmeer: spoor je lezer aan om je onderzoek te lezen

Niet alleen moet je titel informatief zijn, deze moet ook de interesse van je lezer prikkelen. Dit kun je doen door:

  • simpelweg te schrijven waar je scriptie over gaat
  • in lichte mate te provoceren
  • een bekend citaat te gebruiken
  • aan te geven waar je onderzoek een nieuw licht op werpt
  • een interessante woordspeling te gebruiken
  • actief te schrijven

Welke strategie je het best kunt kiezen, is vooral afhankelijk van je eigen voorkeur, de smaak van je begeleider, je vakgebied en natuurlijk het onderwerp van je scriptie zelf.

Voorbeeld prikkelende titels schrijven
Provoceren: CO2 afvangen en opslaan: Hoe groen kan zwart zijn?

Een quote gebruiken: “Ik praat daar liever niet over”: Het taalgebruik van adolescenten over het vermijden van onderwerpen binnen stieffamilies

Woordspeling: Tot begrip komen: Orgasmes en de epistemologie van onwetendheid

Passief geschreven titel: Hoe met elkaar wordt gecommuniceerd door eskimo’s
Actief geschreven titel: Hoe eskimo’s met elkaar communiceren

Ontvang feedback op taal, structuur, lay-out en bronvermelding

Professionele Scribbr-editors kijken je scriptie na op:

  • Academisch taalgebruik
  • Onduidelijke zinnen
  • Grammaticale fouten
  • Interpunctie
  • Verboden woorden

Bekijk het voorbeeld

Begrijpelijk en geschikt: sluit je titel aan bij jouw lezerspubliek

Kijk ook of jouw lezerspubliek je titel wel kan begrijpen. Ga na of je vaktermen gebruikt die de gemiddelde lezer binnen jouw vakgebied niet begrijpt. Dit hangt natuurlijk volledig af van je vakgebied, maar ook van het niveau van je studie. Je titel moet goed te begrijpen zijn voor je lezers.

Zorg er daarnaast voor dat je titel niet onnodig grof is, geen vreemde of nare bijklanken heeft of je opdrachtgever in een nadelig daglicht zet. Dit past ook niet bij een scriptie.

Voorbeeld geschikte en ongeschikte titels
Onnodig grof: Homo’s in Amsterdam: het straatbeeld van de Reguliersdwarsstraat
Verbeterde titel: De LGBT-gemeenschap in Amsterdam: het straatbeeld van de Reguliersdwarsstraat

Opdrachtgever in nadelig daglicht: Een onderzoek naar boze reviews door onkunde van medewerkers bij Bedrijf Z
Verbeterde titel: Een onderzoek naar opleidingsmogelijkheden voor medewerkers bij Bedrijf Z om slechte reviews te voorkomen

Te veel vaktermen: Een vergelijking tussen effecten van de glycemische controle en de B-celfuncties in type-2-diabetes patiënten na de behandeling met exenatide, insuline of pioglitazone
Verbeterde titel: Een vergelijking tussen de effecten op de bloedwaarden van type-2-diabetespatiënten van drie populaire behandelmethoden*

*In je ondertitel zou je vervolgens de vaktermen kunnen gebruiken. Je schrijft dan bijvoorbeeld: De behandeling met exenatide, insuline of pioglitazone onderzocht in een willekeurige steekproef.

De ondertitel in je scriptie

Een slimme manier om je titel eenvoudiger kort, aantrekkelijk en informatief te maken, is om een ondertitel toe te voegen. In de hoofdtitel wek je interesse voor je onderwerp. In de ondertitel geef je extra informatie, zodat de lezer precies weet wat er in je scriptie staat.

Voor de ondertitel geldt dat deze niet prikkelend hoeft te zijn, maar vooral informatief. Zo weet je lezer wat hij of zij van je tekst kan verwachten.

Voorbeelden titel met ondertitel
Titel: Morele rechten en bijzondere zorg in instellingen
Ondertitel: Over de vraag of bewoners van zorginstellingen een moreel recht hebben op dierondersteunde activiteiten2

Titel: ‘Naming en shaming’ of een nieuwe strategie?
Ondertitel: Een analyse van de strategieën die de internationale mensenrechten-ngo’s Amnesty International en Human Rights Watch gebruiken in hun campagnes voor economische, sociale en culturele rechten3

Titel: Nationale parken de markt op
Ondertitel: Een onderzoek naar praktijkervaringen met communicatie en marketing rond de ontwikkeling van nieuwe financieringsmodellen in de Nederlandse nationale parken4

Titel: Amadeus Lyceum: een goede voorbereiding op het hoger onderwijs
Ondertitel: Kwalitatief onderzoek naar de werkwijze van de expert in het kader van vernieuwend cultuurgebaseerd onderwijs op het Amadeus Lyceum5

Interpunctie en hoofdletters in je titel

Je titel begint altijd met een hoofdletter, maar eindigt niet met een punt. Je ondertitel mag wel met een punt eindigen, maar dat hoeft niet.

Vaak worden ook dubbele punten in de titel gebruikt, bijvoorbeeld na een citaat, stelling of vraagstelling. Het woord dat direct hierna komt, kun je met een hoofdletter beginnen om nadruk te leggen op dit tweede deel van de titel. Ga na of je begeleider het hiermee eens is.

Raadpleeg een scriptiedatabank

Bekijk voor meer inspiratie voor een titel ook eens een scriptiedatabank. Als je weet welke titels er al voor jouw onderwerp bestaan, kun je gemakkelijk een nieuwe goede titel formuleren.

Bronvermeldingen titels
1 C. van Lieshout
2 N. C. Nijhof
3 S. A. C. Walhout
4 D. J. Annot
5 W. B. Burgers
Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze op afstand aan Scribbrs diensten en aan handige artikelen over academische teksten.

1 reactie

Lou Benders
Lou Benders (Scribbr-team)
29 april 2020 om 13:44

Ik hoop dat dit artikel je heeft geholpen. Heb je nog vragen? Ik doe mijn best om ze zo snel mogelijk te beantwoorden. :)

Stel een vraag of reageer.

Please click the checkbox on the left to verify that you are a not a bot.