Samenvatting (abstract) van een scriptie

Je samenvatting of abstract is een korte weergave van je scriptie. Hierin wordt kort en bondig beschreven waar je scriptie over gaat, zodat je lezers precies weten wat ze ervan kunnen verwachten. De samenvatting is het eerste scriptie-onderdeel dat lezers lezen.

Samenvattingen mogen normaal gesproken niet langer zijn dan één pagina. Vaak schrijven universiteiten zelfs een limiet voor van maximaal 200 tot 300 woorden. Je plaatst de samenvatting na je titelpagina of voorwoord en vóór je inhoudsopgave.

De drie functies van een samenvatting

Je samenvatting schrijf je om:

  1. Je scriptie toe te lichten, zodat je potentiële lezers weten of de inhoud van jouw scriptie voor hen interessant is.
  2. Je scriptie in het kort te beschrijven voor lezers die geen tijd hebben om je volledige scriptie te lezen.
  3. Een overzicht te geven van je scriptie zodat je lezers weten wat ze ervan kunnen verwachten en zo je gehele scriptie beter kunnen begrijpen.

Inhoud van je samenvatting

Je samenvatting is als het ware een miniversie van je scriptie, waarbij je alleen ingaat op de belangrijkste onderdelen. Deze miniscriptie moet een onafhankelijke tekst zijn, waarin alles wat je schrijft direct begrijpelijk is (zonder de scriptie of bepaalde bronnen te hoeven lezen).

Probeer je samenvatting in vijf alinea’s op te delen en houd rekening met onze tips om deze alinea’s zo kort en bondig mogelijk te houden:

1. Waarom en waarover je de scriptie hebt geschreven

2. Hoe je het onderzoek hebt uitgevoerd

  • Beschrijf kort je methoden.
  • Houd het kort door je methoden in maximaal 4 zinnen te beschrijven.

3. Wat uit je onderzoek is gebleken

  • Som de belangrijkste resultaten op.
  • Houd het kort door alleen in te gaan op de resultaten die relevant zijn voor de beantwoording van je hoofdvraag.

4. Wat je resultaten betekenen

  • Presenteer je conclusie (oftewel het antwoord op je hoofdvraag).
  • Houd het kort door alleen in te gaan op het antwoord op je hoofdvraag en specifiek aan te kondigen wat je conclusie is (bijv. “de conclusie is daarom…”).

5. (Indien aanwezig) Wat op basis hiervan relevant is voor je lezer of opdrachtgever om te weten

  • Ga in op de belangrijkste onderdelen van je discussie, namelijk de beperkingen en suggesties voor vervolgonderzoek en/of je aanbevelingen.
  • Houd het kort door maximaal 5 zinnen te schrijven over je beperkingen, suggesties voor vervolgonderzoek en aanbevelingen.
Voorkom de twee meest gemaakte fouten
Fout Voorkom dit door…
Tekst uit je scriptie kopiëren en plakken. De informatie uit je scriptie kort en bondig te verwoorden en parafraseren.
Een ‘trailer’ schrijven: Presenteren dat je iets gedaan hebt of achterhaald hebt, maar niet wat je gedaan of achterhaald hebt. Het samenvatten wat daadwerkelijk in je scriptie staat.

Wie helpt jou met nakijken?

Betrouwbare hulptroepen vinden is niet makkelijk...

  • Familie
  • Vrienden
  • Studiegenoten
  • Scribbr

We staan altijd voor je klaar

Taalgebruik en verwijzingen in je samenvatting

Werkwoordstijden in je samenvatting

Je schrijft de samenvatting hoofdzakelijk in de tegenwoordige tijd en/of voltooid tegenwoordige tijd. Let op dat je hierin niet de toekomende tijd gebruikt; je hebt je onderzoek immers al uitgevoerd en je scriptie al geschreven.

Voorbeeld werkwoordstijden in de samenvatting
Tegenwoordige tijd: Dit onderzoek gaat in op de reclamevoorkeuren van consumenten in de leeftijdsgroep van 5 tot 10 jaar.
Toekomende tijd: Dit onderzoek zal ingaan op de reclamevoorkeuren…

Voltooid tegenwoordige tijd: Uit het onderzoek is gebleken dat het merendeel van de respondenten liever een film in de bioscoop kijkt dan thuis voor de tv.

Gebruik van afkortingen

Het moet mogelijk zijn je samenvatting te begrijpen zonder dat de rest van de scriptie te raadplegen. Schrijf daarom acroniemen en afkortingen bij het eerste gebruik in de samenvatting uit en introduceer ze later in de hoofdtekst opnieuw.

Introduceer alleen acroniemen of afkortingen in je samenvatting als je ze hierin vaker dan twee keer gebruikt of wanneer de afkortingen bekender zijn dan de uitgeschreven woorden.

Bronvermeldingen in je samenvatting

Als je gebruikmaakt van bronnen dan moet je ook in de samenvatting referenties toevoegen. Je volgt hierbij de normale regels voor de bronvermelding. De kans is echter groot dat er geen bronvermeldingen in de samenvatting staan, omdat je hierin grotendeels je eigen bevindingen en onderzoek op een rijtje zet.

Voorbeeld samenvatting van een scriptie

Verschillende non-profit-milieuorganisaties proberen de negatieve gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. Om dit te kunnen financieren zijn donaties nodig. Echter, in de huidige maatschappij neemt het aantal mensen dat doneert aan milieuorganisaties af, waardoor een financieringstekort is ontstaan. Om de werkzaamheden te kunnen voortzetten, is het noodzakelijk dat het aantal donaties verhoogd wordt.

Het doel van dit onderzoek is om te achterhalen hoe de donatie-intentie aan een milieuorganisatie verhoogd kan worden. Hiervoor is de volgende onderzoeksvraag opgesteld: In hoeverre heeft de sociale afstand tot de klimaatveranderingsslachtoffers in een donatiewervingsadvertentie van een milieuorganisatie invloed op de donatie-intentie? Sociale afstand is hierbij de mate waarin mensen ervaren dat ze bij dezelfde sociale groep (in-group) of bij een andere sociale groep (out-group) horen ten opzichte van de slachtoffers van klimaatverandering.

Om een antwoord te kunnen geven op de onderzoeksvraag is een experiment uitgevoerd waarvoor online vragenlijsten onder Nederlandse respondenten zijn verspreid. Respondenten zijn random verdeeld over twee condities, namelijk een grote en kleine sociale afstand. Deze twee groepen hebben een andere advertentie te zien gekregen op basis van deze indeling. Uit de antwoorden op de vragenlijsten bleek dat een grote sociale afstand tot een hogere donatie-intentie leidt dan een kleine sociale afstand. Dit duidt erop dat sociale afstand een invloed heeft op de donatie-intentie.

Op basis hiervan wordt aanbevolen om een grote sociale afstand in te zetten in donatie-wervingsadvertenties van milieuorganisaties omtrent klimaatverandering. Eventueel vervolgonderzoek zou zich kunnen richten op verschillende vormen van donatiewervingadvertenties omtrent klimaatverandering.

Dit voorbeeld downloaden

Checklist: Samenvatting in je scriptie

0 / 13

Goed bezig!

Je samenvatting zit nu in ieder geval goed in elkaar. Gebruik ook de andere checklists om je scriptie nog beter te maken.

Alle checklists bekijken Terug naar de samenvattingchecklist

Veelgestelde vragen over de samenvatting

Voor welke academische teksten schrijf ik een samenvatting?

Doorgaans wordt je geacht een samenvatting te schrijven voor: een scriptie, proefschrift,  onderzoekspaper (voor publicatie), een adviesrapport, implementatieplan en een stageverslag voor een onderzoeksstage.

Wat is het verschil tussen een samenvatting en een abstract?

Een abstract is simpelweg de Engelse benaming voor een samenvatting. Het enige verschil is dat een abstract vaak nog korter moet zijn dan een samenvatting (tussen de 150 en 300 woorden). Sommige opleidingen vragen ook van je om bij de abstract sleutelwoorden te plaatsen.

Hoe kort ik mijn samenvatting of abstract in?

Dit doe je door overbodige informatie te schrappen, te focussen op je eigen onderzoek (vermijd lange discussies over andere bronnen) en omslachtige en overdreven lange zinnen te vermijden.

Wat als ik een samenvatting moet schrijven voor een andere academische tekst dan een scriptie?

In dit geval kun je de volgende stappen nemen om een goede samenvatting te schrijven:

  1. Schrijf per hoofdstuk (of onderdeel) 2 tot 3 zinnen die het hoofdstuk samenvatten. 
  2. Plaats deze zinnen achter elkaar en lijm de tekst aan elkaar met verbindingswoorden.
  3. Lees de samenvatting nog eens door (en laat het doorlezen door een studiegenoot), vul informatie aan en verwijder overbodige informatie. Herschrijf hierna de tekst waar nodig. 
  4. Voer de laatste wijzigingen door en laat eventueel je samenvatting nakijken door een Scribbr-editor.

Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze op afstand aan Scribbrs diensten en aan handige artikelen over academische teksten.

12 reacties

Iris Veldink
11 november 2020 om 10:49

In mijn adviesrapportage moet ik regelmatig de naam van een project laten terugkomen. Dit vind ik zelf erg irritant om continu te lezen. Waar kan ik het beste neerzetten dat als het project benoemd wordt, dat dan de gehele naam van het project bedoelt wordt? Zodat er geen onduidelijkheid ontstaat over welk project het nou precies gaat. En hoe kan ik dit het beste verwoorden?

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
12 november 2020 om 11:39

Hoi Iris,

In het begin van je samenvatting en in het begin van de inleiding kun je een afkorting of verkorte naam introduceren (doe het in beide, omdat de samenvatting los gezien moet worden van de rest van de document).
Dat kan er bijvoorbeeld zo uitzien: In het Project Met Een Lange Naam (in het vervolg Project), .....

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Zoë
3 oktober 2020 om 22:53

Hallo!

Ik zit heel erg te stoeien met mijn maximum aantal woorden. Ik heb een vrij grote paragraaf die vooral verdiepende informatie bevat. Als ik die in de bijlage zet, mag ik dan in mijn conclusie nog verwijzen naar die informatie?

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
20 oktober 2020 om 16:20

Hoi Zoë,

Dat zou ik niet doen! Je conclusie moet te begrijpen zijn aan de hand van de lopende tekst.
Ik raad je aan om goed te zoeken naar punten waar je jezelf herhaalt, daarmee kan vaak nog een hoop ruimte bespaard worden.

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Marit
7 juni 2020 om 13:27

Hoi Bas!
Mijn grote dank voor jullie site, jullie helpen mij bij ieder verslag wat ik voor school moet schrijven.
Wel nog een vraag: Als ik in de samenvatting wel bronvermelding gebruik, is dit dan de eerste keer dat ik deze bron vermeld? betekent dit dat ik deze bron (afhankelijk van het aantal auteurs) hier al moet uitschrijven, of gebeurt dit pas de eerste keer dat ik deze bron noem in mijn daadwerkelijke artikel?

groetjes!

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
10 juni 2020 om 14:59

Beste Marit,

Fijn om te horen dat we je goed kunnen helpen.
Goede vraag! APA heeft hier geen specifiek voorschrift voor. Maar omdat de samenvatting een beetje losstaat van de rest van je tekst raad ik je aan om de bron in de samenvatting niet mee te tellen voor de rest van je tekst.

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Bo
14 mei 2020 om 10:58

Ik zie niet naar voren komen dat je de samenvatting afsluit met een pakkende zin die aanspoort om de rest te gaan lezen.
Er wordt mij wel verteld dat dit handig is.
In hoeverre moet ik dit echt doen of is afsluiten met een aanbeveling en daarin nieuwsgierigheid naar hoe je eindproduct eruitziet wekken genoeg?

groeten, Bo

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
14 mei 2020 om 12:06

Hoi Bo,

Ik denk dat een aanbeveling schrijven en daarmee de nieuwsgierigheid van je lezer wekken eigenlijk hetzelfde effect heeft als de pakkende zin.
Beide is mogelijk, dus het is aan jou wat je voorkeur is.

Succes!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Jeroen
10 mei 2020 om 15:32

Deze website is een fantastische steun! Mijn dank hiervoor!

Ik vroeg me af wanneer het gebruikelijk is om een Engelse samenvatting toe te voegen?

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
11 mei 2020 om 13:33

Hoi Jeroen,

Fijn om te horen dat we je goed kunnen helpen!
Het toevoegen van een Engelse samenvatting is iets wat vanuit je opleiding soms wordt gevraagd.
Als er vanuit jouw opleiding geen eis is om een Engelse samenvatting toe te voegen, dat hoef je dat niet te doen.
Voor de zekerheid zou je het nog met je begeleider kunnen overleggen.

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Laura
29 april 2020 om 15:29

Mag je letterlijk zinnen kopiëren uit je research paper en deze plakken in je abstract? Deze zinnen zijn namelijk al helemaal goed geformuleerd en leggen heel duidelijk en compact uit wat de paper inhoudt. Of moet je ten alle tijden de zinnen herformuleren?
Alvast bedankt!

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
29 april 2020 om 16:00

Hoi Laura,

Jahoor, dat is geen probleem!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Is er iets nog niet helemaal duidelijk of ontbreekt er wat? Laat een opmerking achter.

Please click the checkbox on the left to verify that you are a not a bot.