Aanbevelingen in je scriptie

In de aanbevelingen geef je je opdrachtgever adviezen ten aanzien van het vraagstuk dat je in de inleiding van je scriptie hebt beschreven.

Welke concrete oplossingen zijn mogelijk of welke maatregelen denk jij dat er moeten worden genomen op basis van je onderzoek? Dus wat adviseer jij de opdrachtgever om – bij wijze van spreken – morgen te gaan doen?

Aanbevelingen worden in een apart hoofdstuk opgenomen, na het hoofdstuk met de conclusies en de discussie. Je kunt ze ook opnemen in een apart adviesrapport als je opdrachtgever daarom vraagt.

Elke aanbeveling wordt kort onderbouwd. Voor de argumenten om je aanbevelingen te onderbouwen, gebruik je jouw onderzoek. Bij de onderbouwing staan de volgende vragen centraal:

  1. Wat gaat de maatregel opleveren of welke bijdrage levert de maatregel aan de oplossing van het probleem of vraagstuk?
  2. Waarom vind je dat?

Voorbeeld van een aanbeveling met onderbouwing

Onderzoeksvraag:
Hoe kan agressief gedrag van jongeren in de leeftijd van 10-12 jaar in de wijk XXX voorkomen worden?

Aanbeveling
Om te voorkomen dat kinderen uit de hoogste klassen van het basisonderwijs zich aansluiten bij rondhangende jongeren vanuit het voortgezet onderwijs, is het belangrijk dat er buiten de schooltijden activiteiten voor kinderen in de leeftijd van 10-12 jaar georganiseerd worden zodat deze kinderen in hun vrije tijd ook de benodigde structuur aangeboden krijgen. De gemeente kan hierin een proactieve rol spelen door verenigingen te adviseren en budget beschikbaar te stellen en de verenigingen door jongerenwerker te laten ondersteunen.

Wanneer kun je aanbevelingen doen?

Indien een van je onderzoeksvragen de vorm heeft van een ontwerpende vraag moet je sowieso aanbevelingen doen omdat je opdrachtgever wil weten welke concrete acties er ondernomen moeten worden.

Verklarende of beschrijvende onderzoeksvragen zijn niet direct gericht op een verandering van de huidige situatie maar kunnen ook leiden tot aanbevelingen voor de praktijk.

Hoe zien de aanbevelingen eruit?

Een aanbeveling is concreet en bevat vaak werkwoorden zoals zorgen voor, maken, organiseren of ontwikkelen.

Je kunt je aanbevelingen op verschillende manieren vormgeven. Zo kun je starten met de onderbouwing, maar kun je ook eerst de aanbeveling geven en daarna de onderbouwing. Kies een stijl die jij het prettigst vindt maar gebruik geen stijlen door elkaar.

Voorbeeld ontwerpende vraag met aanbevelingen voor de praktijk

Onderzoeksvraag (ontwerpende vraag):
Op welke manier kunnen leerkrachten van basisschool X ervoor zorgen dat de sociale vaardigheden die bijdragen aan het onderhouden van relaties met leeftijdsgenoten op de basisschool bij kinderen tussen de 1 en 4 jaar bevorderd worden?

Conclusie
Een belangrijke voorwaarde voor het beheersen van een aantal sociale vaardigheden is het beheersen van de taal. Als de kinderen de taal beter beheersen kunnen ze zich beter uiten en vertonen ze minder vaak gedrag dat door anderen niet geaccepteerd wordt. Bovendien kunnen ze hun leeftijdsgenootjes beter begrijpen. Daardoor ontstaan weer meer mogelijkheden om te oefenen met sociale vaardigheden en om de taalvaardigheid verder te ontwikkelen.

Aanbeveling
Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat voor het beheersen van sociale vaardigheden het beheersen van de taal een belangrijke voorwaarde is. Advies is dat de basisschool X met de peuterspeelzalen en kinderdagverblijven samen taalontwikkelingsprogramma’s gaat ontwikkelen met als doel de taalvaardigheden van kinderen in de leeftijd van 1 tot 4 uit te breiden en een doorlopende leerlijn aan te bieden.

Voorbeeld beschrijvende vraag met aanbevelingen voor de praktijk

Onderzoeksvraag (beschrijvend):
In welke mate beïnvloedt een ervaren sociaal isolement het publieke vertrouwen van de Amsterdamse burger in het gemeentebestuur van de gemeente Amsterdam?

Met als een van de deelvragen (beschrijvend):
Hoe ziet het sociale isolement van de Amsterdamse burger er in de praktijk uit?

Conclusie
Op basis van de onderzoeksresultaten kan worden geconcludeerd dat toegang tot het internet, de mate waarin men zich verbonden voelt met de eigen buurt en de leeftijd van een individu een sterke invloed hebben op het ervaren isolement.

Aanbeveling
Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat ouderen (met name 65-plussers) het grootste risico lopen op een sociaal isolement. Bij de preventie of bestrijding van sociaal isolement wordt dan ook aanbevolen meer specifieke aandacht te besteden aan deze doelgroep.

Bron: Lievaart, N. F. (2009). Bowling alone without public trust (Masterthesis). Geraadpleegd van https://www.ser.nl/~/media/files/internet/educatie/
scriptieprijs/scriptieprijs_2010/lievaart_volledige_scriptie.ashx

Ontvang feedback op taal, structuur, lay-out en bronvermelding

Professionele Scribbr-editors kijken je scriptie na op:

  • Academisch taalgebruik
  • Onduidelijke zinnen
  • Grammaticale fouten
  • Interpunctie
  • Verboden woorden

Bekijk het voorbeeld

Hoeveel aanbevelingen moet je opschrijven?

Je kunt meerdere aanbevelingen per conclusie hebben. Het kan ook zijn dat je aanbeveling aansluit op meer dan één conclusie. Zorg dat je niet meer dan rond de zeven aanbevelingen hebt. Als je er meer hebt, groepeer ze dan.

Randvoorwaarden

Denk er aan dat er geen oneindige pot met geld en tijd is. Je aanbevelingen moeten binnen de randvoorwaarden blijven. Zo moet rekening gehouden worden met het budget, de termijn waarbinnen het advies uitgevoerd moet worden en specifieke regels (wetten, reglementen, etc.) bij het formuleren van je advies.

In je scriptie neem je de randvoorwaarden als apart onderdeel in je inleiding op. Het kan ook voorkomen dat je opdrachtgever geen randvoorwaarden stelt. In dat geval hoef je daar uiteraard geen rekening mee te houden.

Voorbeeld van een onderzoeksvraag met randvoorwaarden

Onderzoeksvraag (ontwerpende vraag):
Hoe kan het beheer van de gemeenschappelijke website van de basisscholen in de regio Brabant binnen een jaar efficiënter worden ingericht?

Randvoorwaarden:

  • De oplossing moet binnen één jaar een resultaat opleveren van minimaal 10% efficiencywinst.
  • Het budget waarbinnen de voorstellen geformuleerd moeten worden, bedraagt € 10.000.
  • Het ontwerp van de website moet onveranderd blijven.

Wie leest de aanbevelingen

Je opdrachtgever wil natuurlijk als eerste weten wat je aanbevelingen zijn. Daarnaast willen ook andere betrokkenen in het bedrijf worden geïnformeerd, zoals bijvoorbeeld de leden van het managementteam of medewerkers die betrokken zijn geweest bij het onderzoek of te maken krijgen met de veranderingen als gevolg van je aanbevelingen.

Wat is het verschil tussen conclusies en aanbevelingen?

In de conclusie beantwoord je de onderzoeksvraag en baseer je je op de feiten die uit je onderzoek komen. In een aanbeveling geef je concrete oplossingen voor de toekomst waarmee je opdrachtgever nieuwe doelen kan stellen. Het kunnen nog ideeën zijn maar ze moeten wel aansluiten op het onderzoek en realistisch en uitvoerbaar zijn.

Zoals je kunt lezen in het voorbeeld van de basisschool staat in de conclusie een voorwaarde die uit het onderzoek naar voren is gekomen. In de aanbeveling is uitgewerkt wat de basisschool daadwerkelijk (morgen) zou kunnen doen. Het kan overigens voorkomen dat je meerdere aanbevelingen hebt die te relateren zijn aan één conclusie.

Wat is het verschil tussen aanbevelingen en de discussie?

De aanbevelingen voor vervolgonderzoek beschrijf je altijd in de discussie van je scriptie. Deze horen dus niet in je adviesrapport te staan. Zodra je dus een advies wil geven dat gaat over mogelijk vervolgonderzoek zet je dit in de discussie.

Checklist: Aanbevelingen

0 / 11

Goed bezig!

Je aanbevelingen zitten nu in ieder geval goed in elkaar. Gebruik ook de andere checklists om je scriptie nog beter te maken.

Alle checklisten bekijken Terug naar aanbevelingen checklist

* Het gebruik van de ik-vorm is vaak foutief, bij veel opleidingen verboden, maar wordt ook bij sommige opleidingen geaccepteerd. Ga na hoe jouw opleiding hierin staat voordat je de ik-vorm gebruikt. Wij raden het in ieder geval af om de ik-vorm op andere plekken dan in het voorwoord te gebruiken.

Een apart adviesrapport

Het komt soms voor dat je opdrachtgever graag een apart adviesrapport ontvangt waarin je de aanbevelingen op een structurele manier uitwerkt.

Hoe ziet een adviesrapport eruit?

Wat vind jij van dit artikel?
Bas Swaen

Bas is mede-oprichter van Scribbr. Bas komt uit een echt onderwijsgezin en is een ervaren scriptieschrijver. Met heldere uitleg over moeilijke materie probeert Bas studenten op weg te helpen.

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen »
Trustpilot score van 9.7

14 reacties

Daphne
7 mei 2018 17:33

Mag je in je aanbevelingen bijv. zeggen:

De onderzoeker is van mening dat...

Mvg

Beantwoorden

Lucy Vleeshouwers
Lucy Vleeshouwers (Scribbr-team)
8 mei 2018 12:26

Hoi Daphne,
Het wordt afgeraden om in je scriptie over jezelf te schrijven in de derde persoon ('de onderzoeker vindt').
Beter is om aan te geven: 'Aanbeveling 1 luidt [...]' of 'Bedrijf X wordt aanbevolen om [...]'.
Zo voorkom je ook een subjectieve schrijfstijl.
Succes nog met je onderzoek!
Groetjes,
Lucy

Beantwoorden

Mary
12 april 2018 17:21

Goedemiddag,

Momenteel ben ik bezig met een scriptie waarbij ik ook een implementatieplan moet schrijven. Wat ik mij alleen afvraag, is het beter om het implementatieplan als adviesrapport bij te verwerken?
Of is het beter om een hoofdstuk aanbevelingen te schrijven in het onderzoeksrapport waarin de aanbevelingen staan en voor verdere uitwerking naar het implementatieplan te verwijzen?

Groet Mary

Beantwoorden

Leon
Leon (Scribbr-team)
15 april 2018 00:13

Beste Mary,

Dank voor je vraag!
Ik ben alleen bang dat dit iets is wat je met je begeleider moet overleggen.
Ik zou zelf voor de tweede optie kiezen, omdat ik denk dat de aanbevelingen ook belangrijk zijn voor de lopende tekst van je scriptie.

Succes!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Loes
19 december 2017 22:02

Ik heb mijn beleidsaanbevelingen beschreven. Een hiervan heb ik uit inspiratie van een trainingssessie. Moet de bronvermelding ook achter deze zinnen?

Beantwoorden

Jimi
Jimi (Scribbr-team)
22 december 2017 20:02

Hoi Loes! Je mag die trainingssessie zeker gebruiken. Ik ga er nu even van uit dat je daar geen link naar hebt of iets dergelijks. In dat geval kan je naar die sessie refereren als persoonlijke communicatie :). Je kan er hier meer over lezen.

Beantwoorden

Sander
20 mei 2016 17:47

Beste,

Ik ben bezig met aanbevelingen aan het schrijven voor mijn scriptie.  voor mijn aanbevelingen gebruik in een model voor de implementatie van de aanbevelingen die ik doe. Is het gebruikelijk dat ik een nieuw model gebruik in mijn hoofdstuk aanbevelingen en implementatie?

Groet Sander

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
20 mei 2016 19:50

Hoi Sander, het is niet zo dat hier duidelijke regels over zijn. Een model gebruiken om de aanbevelingen goed op te schrijven lijkt me prima!

Beantwoorden

Martijn
19 mei 2016 20:07

Op dit moment ben ik bezig met het geven van adviezen richting opdrachtgever ( aanbevelingen). Mag ik in deze adviezen alsnog citeren uit literatuur die wel in het theoretisch kader is verwerkt.

Concreet: ik adviseer om rollen taken en verantwoordelijkheden vast te leggen. Dit blijkt dat daar behoefte aan is vanuit de organisatie en tevens wordt dit in de literatuur beaamd ( maar dit wist ik pas na het onderzoek). Moet ik dan dit gedeelte in het theoretisch kader opnemen of mag ik ook in de aanbevelingen benadrukken dat auteur X op dit ook aanbeveelt?

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
20 mei 2016 14:00

Hoi Martijn, als het geheel nieuwe informatie betreft dan moet je het eerst in je theoretisch kader vermelden. Als je nog kort de literatuur wilt aanhalen die je al hebt besproken in je theoretisch kader dan is dat prima.

Beantwoorden

Suzanne
3 mei 2016 17:23

Moet je je aanbevelingen onderbouwen met literatuur of praktijkvoorbeelden van andere bedrijven, of schrijf je je aanbevelingen puur op basis van je eigen inzichten naar aanleiding van je onderzoeksresultaten?

Beantwoorden

Koen Driessen
Koen Driessen (Scribbr-team)
4 mei 2016 14:01

Hoi Suzanne,

In de aanbevelingen komt geen nieuwe onderbouwing aan bod. Het moet dus al in je scriptie staan.

Je kunt eigenlijk alle type onderbouwing gebruiken. Dus zowel literatuur, praktijkvoorbeelden van andere bedrijven als de inzichten die je hebt gekregen naar aanleiding van je onderzoek.

Veel succes!

Beantwoorden

Lynne
22 februari 2016 14:29

Kun je in je aanbevelingen citaten opnemen en hiernaar citeren of is dat zeer ongebruikelijk?

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
22 februari 2016 16:06

Hoi Lynne, ja je kunt in je aanbevelingen citeren. Wel is het zo dat de aanbevelingen een advies zijn naar je opdrachtgever. Je moet je afvragen of je door het toevoegen van het citaat dit advies verduidelijkt. Als dat niet het geval is zou ik het citaat weglaten. Succes!

Beantwoorden

Stel een vraag of reageer.