Schrijf een duidelijke leeswijzer voor je scriptie

De leeswijzer in de inleiding van je scriptie verduidelijkt de structuur van je scriptie. Hierin beschrijf je kort welke informatie ieder hoofdstuk bevat, zodat je lezers kunnen vinden wat ze zoeken en weten wat ze kunnen verwachten.

Je kunt ook leeswijzers gebruiken aan het begin van ieder hoofdstuk om hierin kort de (paragraaf)structuur per hoofdstuk uit te leggen. Zorg er in ieder geval voor dat je leeswijzer(s) prettig leesbaar zijn door verschillende zinsconstructies, werkwoorden en correcte synoniemen te gebruiken.

Zinsconstructies om je leeswijzer te schrijven

Je kunt op vier manieren zinnen schrijven waarin je aangeeft wat in de rest van je scriptie of hoofdstuk volgt, namelijk met:

  • de ik-vorm
  • de passieve (of lijdende) vorm
  • de actieve vorm met het hoofdstuk of de paragraaf als onderwerp (IS-AV-constructie)
  • met specifieke werkwoordelijke uitdrukkingen, zoals:
    • aan bod komen, aan de orde komen, de nadruk liggen op, plaatsvinden, focus liggen op, volgen

Voorbeeldzinnen voor de leeswijzer

Ik-vorm
In hoofdstuk 1 ga ik in op de aanleiding van het probleem. In hoofdstuk 2 ga ik in op het literatuuronderzoek en in hoofdstuk 3 bespreek ik de methode.
Passieve vorm
In hoofdstuk 1 wordt de aanleiding van het probleem gepresenteerd en in hoofdstuk 2 wordt de relevante literatuur besproken.
IS-AV-constructie als afwisseling
Hoofdstuk 1 presenteert de aanleiding van het probleem en hoofdstuk 2 beschrijft de relevante literatuur.
In hoofdstuk 2 komen de knelpunten naar voren en in hoofdstuk 3 staat de oplossing centraal. En hoofdstuk 4 eindigt met de resultaten.
Hoofdstuk 3 geeft zijn mening over probleem X.

Let op: De IS-AV-constructie is handig om te gebruiken voor de afwisseling. Hoewel een hoofdstuk feitelijk niet iets kan presenteren, eindigen of bespreken, kun je dit wel zo opschrijven. Gebruik deze constructie alleen op een redelijke manier. Een hoofdstuk kan bijvoorbeeld echt geen mening geven. In dat geval moet je de ik-vorm of passieve vorm gebruiken.

Met specifieke werkwoordelijke uitdrukkingen
In hoofdstuk 5 komen de resultaten aan bod.

Handige werkwoorden voor in je leeswijzer

Je kunt ergens op ingaan, iets bespreken, iets presenteren, aantonen, laten zien, maar wat nog meer? Presenteer de inhoud van je tekst met behulp van deze werkwoorden die je kunt gebruiken in de ik-vorm, de passieve vorm en de IS-AV-constructie.

Voorbeelden van werkwoorden in je leeswijzer

Aangeven Formuleren Nadruk leggen op Uiteenzetten
Aantonen Gebruikmaken Omschrijven Uitleggen
Antwoord geven op Geven Onderbouwen Uitvoeren
Behandelen Ingaan op Pijlen richten op Uitwerken
Beschrijven Introduceren Presenteren Verbinden
Bespreken Inzicht bieden in Richten op Vergelijken
Bieden Inzicht geven in Samenvatten Weergeven
Definiëren Kijken naar Schetsen Wijden aan
Focus leggen op Koppelen aan Toelichten

Hoeveel fouten bevat jouw scriptie?

De taalexperts van Scribbr verbeteren gemiddeld 150 fouten per 1000 woorden. Benieuwd wat er precies wordt verbeterd? Verschuif de cursor van links naar rechts!

Scriptie nakijken op taal

Handige werkwoorden ter afwisseling in je leeswijzer (IS-AV)

De werkwoorden die hieronder staan, kun je alleen gebruiken in combinatie met een IS-AV-constructie of omdat het specifieke werkwoordelijke uitdrukkingen zijn.

Voorbeelden van werkwoorden voor de IS-AV-constructie

Aan bod komen Bevatten In het teken staan van Resulteren
Aan de orde komen Blijken Leiden tot Starten
Beginnen Centraal staan Naar voren komen Volgen
Bestaan Eindigen Nadruk leggen op Voorvloeien
Betreffen Hebben Plaatsvinden
Let op: Check altijd goed de betekenis van de werkwoorden en maak vervolgens pas de keuze voor een bepaald werkwoord en een bepaalde werkwoordconstructie.

Standaardzinnen voor in de leeswijzer

Werkwoordstijden in je leeswijzer

Schrijf je leeswijzer altijd in de onvoltooid tegenwoordige tijd en niet in de toekomende tijd. Je hebt de tekst immers al geschreven.

Voorbeeld werkwoordstijden in de leeswijzer
Hoofdstuk 1 gaat in op de oprichting van bedrijf X.
Hoofdstuk 1 zal ingaan op de oprichting van bedrijf X.

Hoofdstuknummers in je leeswijzer

Als je naar hoofdstukken of paragrafen verwijst in je tekst dan kun je het best cijfers gebruiken. Het allerbelangrijkste is dat je consistent bent in je keuze. Gebruik of cijfers of schrijf de getallen uit.

Voorbeeld van een leeswijzer

Hoofdstuk 2 biedt een overzicht van de literatuur over de afhankelijke variabele werkstress en de onafhankelijke variabelen morele identiteit, sociale ondersteuning en ethisch leiderschap. In hoofdstuk 3 wordt vervolgens de methodologie gepresenteerd. Hierna gaat hoofdstuk 4 in op de belangrijkste resultaten. Op basis hiervan presenteer ik in hoofdstuk 5 het antwoord op de hoofdvraag van deze scriptie. Tot slot komen in hoofdstuk 5 de beperkingen van dit onderzoek aan bod en volgt in hoofdstuk 6 een lijst met aanbevelingen voor de opdrachtgever.

Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze op afstand aan Scribbrs diensten en aan handige artikelen over academische teksten.

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen »
Trustpilot score van 4.9

16 reacties

Nina
12 maart 2019 om 12:39

Moet je in de leeswijzer ook de discussie als hoofdstuk noemen? Of moet je de discussie helemaal niet noemen in de leeswijzer?

Alvast bedankt!

Beantwoorden

Raimo Streefkerk
Raimo Streefkerk (Scribbr-team)
14 maart 2019 om 16:21

Hi Nina,

Je kunt de discussie gewoon opnemen in de leeswijzer, net als elk ander hoofdstuk!

Cheers,
Raimo

Beantwoorden

Marie-Claire
4 december 2018 om 00:47

Hi!
Moet ik boven mijn leeswijzer een dikgedrukt kopje (leeswijzer) zetten?
of spreekt dit voor zich?

Groetjes

Beantwoorden

Raimo Streefkerk
Raimo Streefkerk (Scribbr-team)
4 december 2018 om 17:02

Hoi Marie-Claire,

Hier zijn geen specifieke regels voor. Echter, het is wel gebruikelijk om een kopje te gebruiken, net als dat je dat doet bij de inhoudsopgave of de inleiding.

Succes!

Cheers,
Raimo

Beantwoorden

Robin
15 juli 2016 om 16:32

Behandel je ook de bijlage in de leeswijzer?

Beantwoorden

Lou Benders
Lou Benders (Scribbr-team)
18 juli 2016 om 14:51

Hoi Robin,

Eigenlijk niet. Je kunt er wel naar verwijzen, maar meestal gebeurt dit niet. In de tekst zelf geef je wel aan wanneer naar bijlagen gekeken kan worden voor extra informatie.

Groetjes,

Lou

Beantwoorden

Tessa
6 juni 2016 om 14:14

Ik heb een rare vraag.  In mijn opleiding is het namelijk gebruikelijk te werken met het ADORE-model. Dus je hebt een analysefase, ontwerpfase, realisatefase en evaluatiefase. Alleen was ik binnen de afstudeerperiode al eerder klaar met alle fases en besloot ik (in overleg met mijn stagebedrijf) nogmaals de ontwerpfase te doen om extra dingen te maken. In die tweede ontwerpfase heb ik de input uit de evaluatie fase meegenomen tijdens het ontwerpen. Dus: het is handiger voor een lezer om eerst deel 1 van de ontwerpfase te lezen, dan de realisatie en evaluatiefase en dan pas terug te komen om deel 2 van de ontwerpfase te lezen. Is het dan gebruikelijk om de wenselijke leesvolgorde in de leeswijzer te vermelden? Of moet ik gewoon de structuur van mijn scriptie aanhouden? 
Ik hoop dat mijn vraag duidelijk is! Alvast bedankt!

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
7 juni 2016 om 14:21

Hoi Tessa, de lezer gaat je scriptie van begin tot eind lezen. Je zal dus daarop de leeswijzer ook moeten afstemmen. Ik denk dat het misschien beter is om met je begeleider te overleggen of je de structuur mag aanpassen. Als je daar geen tijd meer voor hebt zou ik de 'normale' structuur aanhouden.

Beantwoorden

Mattheo
27 mei 2016 om 14:13

Kun je ook meerdere vormen gebruiken bij het schrijven van je inleiding? Bijvoorbeeld de ik-vorm en de IS-AV constructie?

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
31 mei 2016 om 11:49

Hoi Mattheo, je kunt meerdere vormen gebruiken. Het gebruik van de ik-vorm is wel niet altijd juist. Lees dit artikel over de ik-vorm nog eens door.

Beantwoorden

ruth
14 juli 2015 om 08:17

ik ben je heel veel dank verschuldigd. ik ben bijkans 2 weken bezig met het schrijven van het beginstuk van mijn scriptie. enkele dagen terug heb ik scribbr.nl ontdekt en ja hoor, het vlotte gelijk met mijn scriptie. many thanks

Beantwoorden

Michelle Mertens
Michelle Mertens (Scribbr-team)
14 juli 2015 om 11:14

Hoi Ruth,

Mooi om te horen. Als je vragen hebt horen we het graag!

Beantwoorden

Michael
19 juni 2015 om 00:11

Super bedankt! dit ontbrak nog in mijn scriptie (ofja geen aandacht aan besteed) echt een super fijne site met fijne bruikbare informatie!

Beantwoorden

wessel
11 maart 2015 om 15:25

Top, danzkij dit artikel binnen 20 minuten een strakke leeswijzer neergezet

Beantwoorden

Koen Driessen
Koen Driessen (Scribbr-team)
11 maart 2015 om 15:36

Leuk om te horen! Ik geef het door aan Lou :-)

Beantwoorden

Anu
19 januari 2015 om 03:50

Bedankt, ik heb hier echt veel aan gehad :)

Beantwoorden

Stel een vraag of reageer.

Please click the checkbox on the left to verify that you are a not a bot.