Nooit meer twijfelen tussen de of het

In het Nederlands bestaan alleen de lidwoorden de, het en een. ‘De’ en ‘het’ horen bij specifieke zelfstandig naamwoorden. Daar zijn een paar vaste regels voor.

De onderzoek, het onderzoek en een onderzoek.
Soort fout Fout Goed
Verkeerd lidwoord De onderzoekHet onderzoek
Lidwoordfout bij samengesteld woordDe expertinterviewHet expertinterview
Ontbrekende lidwoordenDoel van deze studie is…Het doel van deze studie is…
Overbodige lidwoordenDe dinsdag is de deadline.Dinsdag is de deadline.
Foutief gebruik ‘een’Een schrijven duurde lang.Het schrijven duurde lang.
Vormen die altijd ‘de’ krijgenHet telefoonnummersDe telefoonnummers
Vormen die altijd ‘het’ krijgenDe analyserenHet analyseren

Verkeerd lidwoord

De onderzoek, het deskresearch en het originaliteit = fout.

Waarom zijn ‘de onderzoek’, ‘het deskresearch’ en ‘het originaliteit’ fout?

Elk woord is vrouwelijk, mannelijk of onzijdig. Daar hoort een vast lidwoord bij. Zo is ‘onderzoek’ onzijdig, dat zie je aan (o) achter het woord in het woordenboek. Bij onzijdige woorden gebruik je altijd het lidwoord ‘het’.

‘Deskresearch’ is mannelijk (m) en ‘originaliteit’ is vrouwelijk (v). Mannelijke en vrouwelijke woorden krijgen altijd ‘de’ als lidwoord.

Er zijn ook woorden die zowel mannelijk als vrouwelijk zijn, zoals ‘de vlag’. Dan staat er ‘m/v’ achter het woord. Bij deze woorden hoort altijd het lidwoord ‘de’.

Je kunt makkelijk woorden in het Groene boekje opzoeken als je het geslacht ervan wil achterhalen. Ook kun je welklidwoord.nl gebruiken als je twijfelt.

Herkennen van lidwoorden op basis van woordgeslacht

WoordGeslachtDus…
Scriptie (m)MannelijkDe scriptie
Originaliteit (v)VrouwelijkDe originaliteit
Onderzoek (o)OnzijdigHet onderzoek

Ezelsbrug – voorkomen van lidwoordfouten

Twijfel je nog welke woorden ‘de’ krijgen en welke ‘het’? Dan kun je denken aan ‘de man’, ‘de vrouw’ en ‘het onzijdige woord’. Mannelijke en vrouwelijke woorden krijgen namelijk ‘de’ en onzijdige woorden combineer je met ‘het’.

Ezelsbrug toepassen bij lidwoordfouten

Lastig te bepalenMakkelijk te bepalenDus…
Kalender (m)M = mannelijk – De manDe kalender
Bijzonderheid (v)V = vrouwelijk – De vrouwDe bijzonderheid
Boek (o)O = onzijdig – Het onzijdige woordHet boek

Lidwoordfout bij samengesteld woord

De expertinterview, het managementsamenvatting en het interviewvraag = fout.

Waarom zijn ‘de expertinterview’, ‘het managementsamenvatting’ en ‘het interviewvraag’ fout?

Het kan logisch klinken om een lidwoord te laten aansluiten op het woord dat erna komt. Dat is niet altijd goed. Bij woorden die uit meerdere delen bestaan, moet het lidwoord aansluiten bij het hoofdwoord, namelijk het achterste deel van het samengestelde woord.

Lidwoordfouten bij samengestelde woorden herkennen

Fout Goed
Het interviewvraagDe interviewvraag
Het hoofdonderzoekerDe hoofdonderzoeke
Het managementsamenvattingDe managementsamenvatting

Ezelsbrug – lidwoordfouten in samengestelde woorden herkennen

Weet je niet zeker welk deel van een samengesteld woord het hoofdwoord is? Het achterste deel is het hoofdwoord.

Samengesteld woordWat betekent het woord?Dus…
ExpertinterviewEen interview (o) met een expertHet expertinterview
OnderzoeksmethodeEen methode (v) van onderzoekDe onderzoeksmethode
HoofdonderzoekerEen onderzoeker (m) die aan het hoofd staatDe hoofdonderzoeker
Wist je dat...

Scribbr editors gemiddeld 150 fouten per 1000 woorden corrigeren? Voorkom dat jouw scriptie, plan van aanpak of verslag wordt afgekeurd op taal. Laat het nakijken door de taalexperts van Scribbr!

Ontdek de nakijkservice

Ontbrekende lidwoorden

Doel van dit onderzoek is om oplossingen te bieden voor bedrijf X.

Wanneer kun je beter geen lidwoorden weglaten?

In scripties is het niet academisch om lidwoorden weg te laten, zoals je wel vaak in journalistieke teksten ziet. In scripties moet je zo specifiek mogelijk zijn. Als je een lidwoord weglaat, kan het zijn dat je niet precies meer bent. In deze gevallen kun je daarom beter geen lidwoorden weglaten.

Herkennen van ontbrekende lidwoorden

Liever niet Goed
Oorzaak van dit probleem laat zien …De oorzaak van dit probleem laat zien…
Feit is dat de resultaten tegenvallen.Het feit is dat de resultaten tegenvallen.
Doel van deze studie is …Het doel van deze studie is …

Overbodige lidwoorden

De dinsdag is de inleverdatum. De docent De Vries gaf aan dat uitstel geen optie is. Daardoor is aan de onrust geen gebrek.

Waarom kun je lidwoorden bij ‘de dinsdag’, ‘de docent De Vries’ en ‘de onrust’ beter weglaten?

Bij tijdsaanduidingen waarbij je verwijst naar een specifiek uur of een specifieke dag of maand hoef je geen lidwoord te gebruiken.

Ook hoef je geen lidwoord toe te voegen wanneer je precies genoeg schrijft door namen of indicaties toe te voegen en wanneer het woord niet-telbaar of onbepaald is.

Herkennen van overbodige lidwoorden

Fout Goed
De woensdag is gereserveerd voor studie.Woensdag is gereserveerd voor studie.
De voorganger van de directeur, de leraar X, had veel ervaring.De voorganger van de directeur, leraar X, had veel ervaring.
Er was de twijfel gezaaid.Er was twijfel gezaaid.

Ezelsbrug – overbodige lidwoorden voorkomen

Dat woorden bij tijdsaanduidingen geen lidwoord krijgen, is nog te onthouden. Maar hoe kom je erachter of een woord niet-telbaar of onbepaald is?

Dit doe je door twee vragen te stellen. Als je een van de twee vragen met ‘ja’ kunt beantwoorden, kun je het lidwoord weglaten.

Voorbeeld van overbodig lidwoord
Er gingen (de) gesprekken over de politiek aan vooraf.
  • Is het woord telbaar? → Kun je een getal zetten voor ‘gesprekken’? Ja.
  • Is het onbepaald? → Gaat het over specifieke gesprekken? Nee.

Daarom schrijf je ‘Er gingen gesprekken over de politiek aan vooraf.’

VoorbeeldNiet-telbaar of onbepaald?Dus…
Er zijn (de) observaties gedaan.Onbepaald. Het is niet duidelijk of belangrijk over welke observaties het gaat.Er zijn observaties gedaan.
Er was (de) verwarring over de opdracht.Niet-telbaar. Je kunt niet ‘twee verwarring’ zeggen.Er was verwarring over de opdracht.
Voor deze cursus zijn (de) artikelen over de kunsthandel beschikbaar gesteld.Onbepaald. Het is niet duidelijk of belangrijk over welke artikelen het gaat.Voor deze cursus zijn artikelen over de kunsthandel beschikbaar gesteld.
Met (de) trots presenteer ik mijn scriptie.Niet-telbaar. Je kunt niet ‘drie trots’ zeggen.Met trots presenteer ik mijn scriptie.

Het lidwoord ‘een’

‘Een’ is een veelzijdig woordje. Je kunt ‘een’ voor alle zelfstandige naamwoorden zetten, behalve voor stoffen en bij meervoudsvormen. Iets is een stof wanneer het gebruikt wordt als materiaal of grondstof om voorwerpen mee te maken.

Fouten met ‘een’ herkennen

FoutWaarom fout? Goed
Een goud‘Goud’ is een stof.Het goud
Een plastic‘Plastic’ is een stof.Het plastic
Een voordelen‘Voordelen’ is meervoud.Een voordeel / het voordeel
Een argumenten‘Argumenten’ is meervoud.Een argument / het argument

Hoe gebruik je het woordje ‘een’ het best?

‘Een’ wordt gebruikt in plaats van ‘de’ of ‘het’ wanneer het zelfstandig naamwoord voor het eerst genoemd wordt of wanneer niet een specifiek ‘iets’ bedoeld wordt (wanneer het woord onbepaald is).

VoorbeeldUitleg
Het is een onderzoek dat…Hier wordt het onderzoek voor het eerst genoemd.
Een interview werd gehouden.Het is onduidelijk of onbelangrijk om welk interview het gaat.
Veel jongeren starten een eigen onderneming.Er wordt geen specifieke onderneming bedoeld.

Wanneer gebruik je altijd ‘de’?

Bij een woord dat in het meervoud staat komt altijd ‘de’.

Voorbeeld van meervoudsvormen met ‘de’
  • De telefoonnummers
  • De systemen
  • De oplossingen

Wanneer gebruik je altijd ‘het’?

Bij een verkleinwoord komt altijd ‘het’.

Voorbeeld van verkleinwoorden met ‘het’
  • Het onderzoekje
  • Het naslagwerkje
  • Het opdrachtje

Let op: Gebruik liever geen verkleinwoorden in scripties tenzij het om namen gaat.

Zelfstandig gebruikte werkwoorden

Soms krijgt een werkwoord de vorm van een zelfstandig naamwoord. Ook dan gebruik je altijd ‘het’.

Voorbeeld van zelfstandig gebruikte werkwoorden met ‘het’
  • Het analyseren van deze casus
  • Het aandragen van suggesties
  • Het herschrijven van de alinea
Wat vind jij van dit artikel?
Lucy Vleeshouwers

Lucy is de Nederlandse Kwaliteitsmanager van Scribbr. Na een paar jaar Scribbr-editor te zijn geweest, was het tijd voor meer. Sindsdien helpt ze studenten en editors met het schrijven en nakijken van academische teksten.

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen »
Trustpilot score van 9.7

2 reacties

Theo de vries
2 augustus 2018 17:10

Hallo een vraag. Is het
Het hoofd jeugdopleiding of
De hoofd jeugdopleiding

Veel discussie hier. Groeten Theo de vries

Beantwoorden

Lianne
Lianne (Scribbr-team)
3 augustus 2018 19:19

Hoi Theo,
Bedankt voor je vraag! In dit geval is het 'het hoofd (van de) jeugdopleiding'.
Hopelijk brengt dit verheldering :)

Beantwoorden

Stel een vraag of reageer.