Verboden woorden in je scriptie

Een aantal woorden hoort niet thuis in academische teksten zoals scripties en papers (uitgezonderd reflectieverslagen en ontwikkelplannen). Hieronder vind je deze verboden woorden en hun alternatieven.

Algemene voorbeelden

Verboden woordenAlternatievenVoorbeeld
MakkelijkGemakkelijk, eenvoudig
  • Dat is makkelijk te achterhalen.
  • Dat is eenvoudig te achterhalen.
Belangrijk (als bijwoord)Van belang, relevant
  • Het is belangrijk om een studie te doen naar…
  • Het is van belang om een studie te doen naar…
  • Een studie naar… is relevant omdat…
Welke (als betrekkelijk/ aanwijzend voornaamwoord)Die/dat
  • De mensen, welke
  • De man welke
  • Het paard welke
  • De mensen, die
  • De man die
  • Het paard dat

Te subjectief

Bij sommige woorden staan geen alternatieven, zoals bij ‘natuurlijk’. Dit woord is te subjectief om in een scriptie te gebruiken. Hiermee bedoel ik dat met een subjectief woord een mening wordt uitgedrukt. Als je immers zegt dat iets ‘natuurlijk’ zo is, ga je ervan uit dat het niet logisch is, wanneer het niet zo is.

Misschien vind jij het heel natuurlijk dat je een biertje drinkt als je naar een park gaat op een zonnige dag, maar vindt iemand anders dat helemaal niet. Dit betekent dat je jouw aanname weergeeft als je schrijft dat: ‘de doelgroep natuurlijk een biertje dronk in het park.’

Verboden woorden (te subjectief)Voorbeeld
Natuurlijk/uiteraard
  • De astronauten gaan natuurlijk de aankomende jaren niet naar…
  • De astronauten gaan de aankomende jaren niet naar…
Mooi, fantastisch, geweldig, waanzinnig, lelijk, goed, verkeerd, slecht
  • De theorie geeft een mooie omschrijving van…
  • De theorie geeft een omschrijving van…
Scribbr-tip

Heb jij moeite met samenstellingen, afkortingen, actief schrijven en verboden woorden? Scribbr-editors weten hier alles vanaf en zorgen dat jouw tekst aan alle eisen voor academisch taalgebruik voldoet!

Ontdek de nakijkservice

Te overdreven

Bij overdrijvingen als ‘zeer’, ‘heel’ en ‘erg’ staan ook geen alternatieven. Als je bijvoorbeeld aangeeft dat een kwestie ‘zeer actueel’ is dan geef je een mening (iemand anders kan het immers minder actueel vinden). Bovendien zijn deze overdrijvingen niet meetbaar.

‘Heel veel studenten’ zijn volgens jou 1.000 studenten, maar volgens een ander misschien 10.000 studenten. Het is dan ook beter om exact aan te geven over hoeveel studenten je het hebt in dit geval.

Verboden woorden (te overdreven)Voorbeeld
Zeer, erg, heel, onwijs, maar liefst
  • De auto is heel groen.
  • De auto is groen.

Let op: Subjectieve woorden en overdrijvingen mag je wel gebruiken als het om iemands mening gaat. Als je dus beschrijft dat Piet vond dat ‘Parijs erg mooi was’ dan is hier niets op aan te merken.

Niet de lezer aanspreken

Alleen in het voorwoord mag je de lezer aanspreken. Anders nergens. Je mag je dus niet direct tot de lezer richten in een scriptie. Zie ook het voorbeeld hieronder.

Verboden woorden (niet de lezer aanspreken)Voorbeeld
Jij/je/jou/u – om de lezer aan te spreken
  • In Bijlage A vind je een uitgebreide omschrijving van…
  • In Bijlage A staat een uitgebreide omschrijving van…

Te vaag

In een academische tekst hoor je zo duidelijk mogelijk te schrijven en moet het direct duidelijk zijn wat je bedoelt. Het moet meetbaar en wetenschappelijk zijn. Als je daarom aangeeft dat iets ‘een beetje ouderwets’ is, dan is de eerste vraag die een kritische lezer stelt: Hoe ouderwets is een beetje ouderwets? Is dat wel ouderwets? Is het meer modern dan ouderwets? Of is het eigenlijk toch echt ouderwets?

Nog een voorbeeld van een vage omschrijving: ‘De onderzoeker heeft veel geleerd van de studie.’ – De vraag die een dergelijke zin direct oproept bij je begeleider of professor bij bijvoorbeeld de verdediging van je scriptie, is dan: Hoeveel is veel en wat heeft hij dan geleerd?

Om deze reden moet je vage bewoordingen vermijden.

Verboden woorden (te vaag)Voorbeeld
Tamelijk, een beetje, veel, weinig
  • Tamelijk veel studenten zijn in opstand gekomen.
  • Circa 1500 studenten zijn in opstand gekomen.
Dingen
  • Zulke dingen zijn niet uitgesloten.
  • Zulke… (voorvallen/problemen/zaken/kwesties, etc.) zijn niet uitgesloten.

Vraagstellingen

Sommige onderwijsinstellingen verbieden vraagstellingen in je lopende tekst. Dit zijn niet je onderzoeksvragen of deelvragen, maar vragen die je stelt en direct beantwoordt in je lopende tekst.

Omdat vraagstellingen soms echt verboden zijn, is ons advies om vraagstellingen in de lopende tekst te vermijden.

VraagstellingAlternatieve formulering
Het was onduidelijk waarom deze omslag plaatsvond. En wat zou de reactie van de bevolking zijn op deze plotselinge verandering in het politieke klimaat? Het antwoord hierop bleef niet lang uit. Zij kwamen in opstand, omdat de maatregelen te drastisch waren.Er was nog geen inzicht in de reden voor deze omslag. De vraag was bovendien hoe de bevolking zou reageren op deze plotselinge verandering in het politieke klimaat. Dit antwoord bleef niet lang uit. Zij kwamen in opstand, omdat de maatregelen te drastisch waren.

Overig

Vermijd ook verkleinwoorden (eindigend op -je, zoals bedrijfje en kindje), spreektaal (zoals nou, helemaal en allemaal) en verouderde woorden (zoals doch, ofschoon en vermits).

Weet jij nog meer ‘verboden woorden’? Reageer dan op dit artikel!

Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was eerder Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze in de zon aan Scribbr's diensten en nuttige artikelen om jou te helpen met academische teksten.

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen »
Trustpilot score van 9.8

9 reacties

Xenia
2 februari 2017 10:27

Hallo,
Ik gebruik het woord 'echter' echt veel te vaak in mijn scriptie. Met wat voor woorden kan ik het woord 'echter'vervangen?

Beantwoorden

Wouter
Wouter (Scribbr-team)
3 februari 2017 10:29

Hoi Xenia,

Je zou het woord 'echter' kunnen vervangen door bijvoorbeeld de synoniemen 'daarentegen', of bijvoorbeeld door 'toch'.

Succes!

Beantwoorden

Abel
8 september 2016 14:02

Woorden als 'hierbij' 'daarbij' 'hiermee'.
Hoe kan je zulke woorden het beste vermijden? 

Beantwoorden

Lou Benders
Lou Benders (Scribbr-team)
19 september 2016 19:38

Hoi Abel,

Deze woorden hoef je in principe niet te vermijden. Echter, als dit feedback was van je begeleider, dan moet je dat natuurlijk wel doen.

Een voorbeeld hoe je dit kunt doen:

Daarbij is het zo dat de voetballers niet goed wisten wat ze moesten doen. > Daarnaast wisten voetballers niet goed wat ze moesten doen.
Hiermee is bewezen dat de respondenten moeite hebben om rationeel te blijven. > Deze resultaten bewijzen dat de respondenten moeite hebben om rationeel te blijven.

Ik hoop dat dit je op weg helpt! Succes met schrijven!

Groetjes,

Lou

Beantwoorden

Lisa
18 februari 2016 10:01

Hoi Lou,

Dankjewel, goed om te weten! Ik gebruik het woord inderdaad nooit, maar soms is het heel lastig om een alternatief te vinden, maar de opties die jij noemt kunnen prima!

Groetjes

Beantwoorden

lisa
17 februari 2016 14:34

Hoi!

Ik heb een vraagje over het woord 'je'. Ik weet dat je dit niet mag gebruiken om de lezer direct aan te spreken, maar wat als je het bedoelt als een soort van 'algemene je'?

Zo heb ik bijvoorbeeld de volgende zin in mijn scriptie: "Hierbij is belangrijk om te onthouden dat je gelijkwaardig aan elkaar bent."
In dit geval heb ik het totaal niet over de lezer maar over personen in het algemeen. Is het in dit geval ook fout?

Zit er sowieso aan te denken om de zin te veranderen, maar vind het wel interessant om te weten wat jullie hierover zeggen!

Mvg Lisa

Beantwoorden

Lou Benders
Lou Benders (Scribbr-team)
17 februari 2016 18:09

Hoi Lisa!

Goede vraag! En ook een lastige vraag...
Het algemene 'je' is soms amper te vermijden, omdat je dan gekke lange zinnen krijgt. In principe is het algemene 'je' daarom ook niet verboden. Je kunt het prima gebruiken in de zin die je noemt. Je zou er ook voor kunnen kiezen deze te vervangen.

Een paar alternatieven:
- Hierbij is het van belang dat beide partijen onthouden dat zij gelijkwaardig aan elkaar zijn.
- Hierbij is het van belang dat onthouden wordt dat men gelijkwaardig aan elkaar is.
- Hierbij is het van belang om te onthouden dat men gelijkwaardig aan elkaar is.

Waak ervoor dat je niet vervalt in het constant gebruik van het algemene 'je'. Soms is het dan beter om de passieve vorm te gebruiken of inhoudswoorden, zoals 'beide partijen', 'mensen', 'personen', 'patiënten', of waar je ook maar naar refereert!

Ik hoop dat ik je hiermee voldoende heb kunnen helpen :).

Groetjes,

Lou

Beantwoorden

Denise
14 november 2015 18:22

Hoi ik heb een vraag! Ik ben nu bezig met het onderzoeksvoorstel voor mijn afstudeerscriptie en nu hoorde ik van een vriendin dat je eigenlijk het woord 'worden' zo min mogelijk mag gebruiken, alleen als het echt niet anders kan. Waarom is dit zo en hoe kan ik dit het beste oplossen, aangezien ik het woord worden heel snel gebruik. Bedankt :)

Beantwoorden

Koen Driessen
Koen Driessen (Scribbr-team)
15 november 2015 17:19

Hoi Denise,

Waarschijnlijk gaat het over passieve zinnen. Hbo-instellingen verbieden deze zinsconstructies vaak. Bij een universitaire scriptie mag het vaak wel.

Meer info over passieve zinnen: https://www.scribbr.nl/nederlandse-taal/de-lijdende-vorm/

Groetjes,

Koen

Beantwoorden

Stel een vraag of reageer.