Je scriptie laten nakijken op taal en structuur

Scriptie nakijken »

Literatuurlijst genereren volgens de APA-stijl

APA Generator »
Plagiaatcontrole voor studenten

Plagiaatcontrole voor studenten

Doe de check »

Hoe doe je literatuuronderzoek?

Gepubliceerd op door Laatste update op: 8 maart 2017

Tijdens het schrijven van je scriptie krijg je ongetwijfeld te maken met literatuuronderzoek. Maar wat houdt dit precies in? Hoe voer je literatuuronderzoek gestructureerd uit en op welke manier verwerk je de gevonden informatie in je scriptie?

Wat is een literatuuronderzoek?

Literatuuronderzoek is een methode om bestaande kennis over je onderwerp of probleemstelling te verzamelen. Deze kennis vind je in verschillende bronnen, zoals wetenschappelijke tijdschriftartikelen, boeken, papers, scripties en archiefmateriaal.

Goed literatuuronderzoek leidt niet tot een simpele opsomming of samenvatting van alle beschikbare gegevens, maar tot een kritische bespreking van de meest relevante informatie. Afhankelijk van de opbouw van je scriptie kan literatuuronderzoek de basis vormen voor de probleemanalyse of het theoretisch kader.

De probleemanalyse of het vooronderzoek

Het schrijven van een scriptie begint vaak met literatuuronderzoek. Aan de hand daarvan oriënteer je jezelf binnen het onderzoeksveld, zodat je uiteindelijk tot een gefundeerde onderzoeksvraag en deelvragen of hypothesen kunt komen.

De probleemanalyse

Het theoretisch kader

Na het opstellen van een probleemstelling en onderzoeksvragen is het nodig om dieper in het onderwerp te duiken. Het uitvoeren van literatuuronderzoek geeft inzicht in de bestaande kennis en theorieën met betrekking tot je onderwerp. Daarmee krijgt je scriptie een sterke wetenschappelijke basis.

Meer over het theoretisch kader

Stappenplan literatuuronderzoek

Er bestaat vaak ontzettend veel literatuur over een onderwerp, terwijl je maar kort de tijd hebt om je scriptie te schrijven. Het is daarom van belang om literatuuronderzoek systematisch aan te pakken.

  1. Voorbereiden
  2. Literatuur verzamelen
  3. Literatuur beoordelen en selecteren
  4. Literatuur verwerken

1. Voorbereiden

In deze eerste stap oriënteer je je op het onderwerp om een globaal beeld van het onderzoeksgebied te krijgen. Ook stel je een lijst met zoekwoorden op die als basis dient voor de tweede stap.

  • Lees een recente publicatie over je onderwerp. Kies een publicatie van een toonaangevende auteur, waarin alle (of zoveel mogelijk) onderdelen van je onderwerp aan bod komen. Zo krijg je een goed algemeen beeld van het onderzoeksveld. Vraag eventueel aan je docent of hij/zij je op weg kan helpen;
  • Selecteer tijdens het lezen relevante kernwoorden;
  • Selecteer kernwoorden uit je (voorlopige) probleemstelling en onderzoeksvragen;
  • Maak een lijst met al deze kernwoorden/begrippen. Dit zijn je zoekwoorden. Als je bijvoorbeeld meer wilt weten over non-verbale communicatie, dan heb je o.a. de volgende zoektermen op je lijst staan:
    1. Nonverbal communication
    2. Nonverbal cues
    3. Nonverbal gestures
    4. Body language
    5. Mimicry

2. Literatuur verzamelen

Dankzij het voorbereidende werk kun je nu doelgericht zoeken naar literatuur en andere bronnen. Dit begint veelal online. Het gebruik van de juiste zoektermen is daarbij van groot belang, daarom heb je in de eerste stap een lijst opgesteld.

Zoek zowel in het Engels als Nederlands op deze termen (of nog een andere taal als je die beheerst), combineer zoektermen en gebruik synoniemen.

De meest gebruikte databanken zijn:

  • De online catalogus van de bibliotheek van je school of universiteit. Je school of universiteit heeft een grote database met literatuur (boeken en artikelen/tijdschriften) die in de eigen bibliotheek te verkrijgen is. De meeste scholen en universiteiten bieden ook een VPN-verbinding aan, waarmee je thuis toegang kunt krijgen tot de online bibliotheek.
  • Google Scholar. Via www.scholar.google.nl kom je bij de speciale Google-zoekmachine voor wetenschappelijke literatuur terecht. De toegang tot een artikel is alleen niet altijd gratis. Zet daarom je VPN-verbinding aan (of ga op school/de universiteit werken) om tot meer artikelen toegang te verkrijgen.
  • PiCarta. Via de bibliotheek van je school of universiteit kun je vrijwel altijd gratis zoeken in de database PiCarta. Hierin zijn de gegevens van alle in Nederland verkrijgbare publicaties opgenomen, dus ook de boeken en tijdschriften die niet bij je eigen bibliotheek verkrijgbaar zijn.
  • JSTOR. JSTOR is een digitale bibliotheek met academische tijdschriften, boeken en primaire bronnen. Ook deze database kun je vanuit je school of universiteit gratis raadplegen.

Wanneer je bronnen gevonden hebt, bekijk dan ook de literatuurlijst van die publicatie. Hier vind je andere relevante bronnen voor jouw onderzoek (de zogenaamde sneeuwbalmethode). Zie je een bepaalde auteursnaam vaak terugkomen? Blijkbaar heeft deze persoon veel onderzoek gedaan op dat gebied. Bekijk zijn/haar website eens of zoek op zijn/haar naam in de (online) catalogi, want de kans is groot dat je meer resultaten vindt.

3. Literatuur beoordelen en selecteren

Waarschijnlijk vind je veel literatuur en ben je genoodzaakt een selectie te maken, omdat je alleen tijd hebt om de meest belangrijke bronnen te bestuderen. Beoordeel gevonden literatuur daarom eerst op relevantie en wetenschappelijke kwaliteit.

Relevantie beoordelen
Een relevante publicatie past erg goed bij je onderwerp of probleemstelling. Om dit te bepalen zonder het boek of artikel in zijn geheel te hoeven doorlezen, kun je eerst alleen de inleiding en de conclusie lezen. Dit geeft vaak genoeg informatie om te beoordelen of een publicatie voor jou relevant is.

Kwaliteit beoordelen
De kwaliteit van een publicatie wordt bepaald door een aantal factoren. Probeer alleen artikelen uit toonaangevende tijdschriften te gebruiken. Met de Journal Quality List kom je erachter welke dat zijn. Om de kwaliteit van een publicatie te beoordelen kun je ook kijken naar de deskundigheid van de auteur.

Als door anderen vaak naar publicaties van de auteur wordt verwezen, de auteur meer over het onderwerp heeft geschreven en/of verbonden is aan een wetenschappelijke instelling kun je ervan uitgaan dat het om een deskundige auteur gaat.

Informatie van websites is vaak niet betrouwbaar, tenzij het om sites van wetenschappelijke instituten gaat. Daarnaast is het van belang om recente, actuele literatuur te gebruiken, anders loop je het gevaar achterhaalde informatie in je scriptie te verwerken.

4. Literatuur verwerken

Nu je relevante literatuur hebt verzameld is het de bedoeling om de gevonden informatie te verwerken, bijvoorbeeld in een probleemanalyse of een theoretisch kader. Daarvoor bestudeer je uiteraard eerst grondig de geselecteerde publicaties. Vraag jezelf hierbij steeds de volgende zaken af:

  • Wat is het probleem en hoe wordt het onderzoek aangepakt?
  • Welke kernbegrippen staan centraal en hoe worden deze begrippen gedefinieerd?
  • Welke theorieën en modellen worden door de auteur gebruikt?
  • Wat zijn de resultaten en conclusies van het onderzoek?
  • Hoe verhoudt dit artikel zich tot andere publicaties met betrekking tot het onderzoeksgebied?
  • Hoe kan dit onderzoek voor mijn eigen onderzoek worden gebruikt?

Door alle bronnen op de bovenstaande manier te bestuderen krijg je een helder beeld van het onderzoeksveld en de manier waarop jouw onderzoek zich hiertoe verhoudt. Vervolgens kun je een goed onderbouwde, kritische bespreking van de literatuur maken.

De eisen daarvan verschillen per opleiding en worden vaak in een studiehandleiding beschreven. In een theoretisch kader ligt de nadruk bijvoorbeeld op het definiëren van begrippen en het analyseren van theorieën en modellen.

Hoe verwijs je naar de bronnen?

Het verwijzen naar bronnen in je in een literatuurstudie moet erg nauwkeurig. Veel scholen en universiteiten gebruiken de citatiestijl van de American Pscyhological Association (APA). Gebruik de Scribbr APA Generator om snel en op een juiste manier naar je bronnen te verwijzen.

Wanneer je niet goed verwijst, kan de informatie die je gebruikt hebt als plagiaat worden beschouwd. Plagiaat is een ernstige vorm van fraude die zware sancties als gevolg heeft. Wil je hulp bij het voorkomen van plagiaat? Doe dan de Plagiaatcheck.

Standaardzinnen die je kunt gebruiken

  1. Vorige studies hebben aangetoond dat…
  2. Verschillende studies (Smith, 1988; Driessen, 2007) hebben geschreven over…
  3. Onderzoek (Smith, 1988; Driessen, 2007) naar X toont het belang aan van…
  4. In een eerder onderzoek (Smith, 1988) waarin X en Y vergeleken werden is aangetoond dat…
  5. Onderzoek zoals verricht door Smith (1988) heeft aangetoond dat…

Meer standaardzinnen »

  1. Previous studies have shown that …
  2. Several studies (Smith, 1988; Driessen, 2007) have looked at …
  3. Research (Smith, 1988; Driessen, 2007) on X shows the importance of …
  4. An earlier study (Smith, 1988) in which X and Y were compared revealed that …
  5. Research carried out by Smith (1988) indicated that …

Meer standaardzinnen »

Werkwoordstijden

Voor inhoud van theorieën, definities en feiten gebruik je de onvoltooid tegenwoordige tijd. Ander afgerond onderzoek en wat andere onderzoekers hebben ontdekt schrijf je in de voltooid tegenwoordige tijd. Wil je hulp bij de toepassing van werkwoordstijden in je scriptie, laat dan je scriptie nakijken door de taalprofessionals van Scribbr.

Wat vind jij van dit artikel? (je stem is anoniem)
Bezig met het verwerken van je stem...
Je stem is doorgevoerd :-)
Je hebt al gestemd op dit artikel. Bedankt :-)
117 lezers vinden dit artikel handig. 126 stemmen in totaal.
Scribbr prof

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen » Trustpilot score van 9.7

Geschreven door Annelien Krul

Annelien is kunsthistorica met een grote liefde voor taal. Ze heeft een eigen redactiebureau en werkt daarnaast met veel plezier voor Scribbr om studenten met hun scriptie te helpen.

15 reacties

  1. Gianni:

    Ik vind het artikel best informatief, alleen het mist vervolgens de vertaling naar de praktijk. Het zou erg handig zijn om te zien hoe je de gevonden literatuur verwerkt/beordeelt in de scriptie.

    • Koen Driessen (Scribbr-team):

      Bedankt voor je feedback. Dat is een goed idee voor een nieuw artikel. We gaan er mee aan de slag :-)

      Groet,

      Koen

  2. Laura:

    Ik vind het ook een duidelijk artikel, alleen kan ik er inderdaad ook niet uit opmaken hoe ik dit moet vertalen naar een daadwerkelijk literatuur onderzoek.

    • Koen Driessen (Scribbr-team):

      Bedankt. We gaan er mee aan de slag! Ik zal een berichtje sturen als het af is.

      • Lesley:

        Beste Koen,

        Is er inmiddels meer informatie over de vertaalslag naar je scriptie?

        Groetjes

        • Koen Driessen (Scribbr-team):

          We weten dat veel studenten op zoek zijn naar zo’n artikel.

          Het staat op onze todo lijst, maar helaas staan er ook heel veel andere dingen op. We gaan het zeker maken, maar ik durf er nog geen deadline op te zetten. Sorry!

  3. Shantie:

    Hallo,
    Ik kan jullie hulp nu wel gebruiken. Ik ben op zoek naar een theoretisch model. Mijn scriptie gaat over verschillen tussen medewerkers. Waarom scoort de ene medewerker beter dan de andere wat betreft het matchen van mensen op vacatures? Zoek zoek en kom veel methoden van procesverbetering tegen maar dat past niet bij wat ik zoek. Tips? Theorie en vergelijkbare onderzoeken.

    • Michelle Mertens (Scribbr-team):

      Hoi Shantie,

      Wij hebben helaas geen informatie of theorieën daarover. Dus je moet toch zelf verder zoeken. Wellicht hebben andere studenten tips?

    • Rox:

      Hoi Shantie,

      Als je verschillende zoektermen gebruikt, misschien vindt je meer info!
      Wat is precies je onderzoeksvraag? Gaat het om intern of extern werven?
      Verschillen tussen medewerkers gaat het om gedrag, kennis vaardigheden… Dan kijk je naar welke factoren het gedrag van medewerkers beinvloeden.
      Bij kanditaten voor een vacature kijk je naar zachte of harde factoren zoals leeftijd, opleidingsniveau, werkervaring en ook leefstijl wordt steeds belangrijker.

      Mensen verschillen dus het is normaal dat de ene hoger dan de ander schoort.
      Veel succes met je literatuurstudie!

  4. LK:

    Goedendag,

    Om terug te komen op de vraag van Gianni van 5 maart. Is het doel van een literatuurstudie wel om de vertaalslag naar de praktijk te maken? Naar mijn inziens is het doel van een literatuurstudie om theorieën over kernbegrippen of het onderwerp te onderzoeken en niet direct te weerleggen aan de praktijk.

    Mvg,

    LK

    • Marlou Manders:

      Hi LK,

      Wat je zegt klopt, maar wat ik zelf begrijp uit de vraag van Gianni is dat hij wil weten hoe je om moet gaan met de gevonden literatuur. Dus hoe je bijvoorbeeld hoe je de informatie uit een wetenschappelijk artikel verwerkt in je scriptie.

      Groet,
      Marlou

      • LK:

        Vergeef mij als dit niet correct is, maar is het dan een mogelijkheid om de praktijk in het hoofdstuk resultaten te plaatsen en dit later in de conclusie en/of discussie terug te koppelen aan de praktijk?

        Mvg,

        LK

        • Marlou Manders:

          Beste LK,

          Ik begrijp niet helemaal wat je bedoelt. In het hoofdstuk resultaten geef je de bevindingen van je onderzoek, zonder dat je ze verder interpreteert. In de discussie kun je deze bevindingen uitleggen: wat betekenen deze bevindingen voor het onderzoeksveld? Wat heb jij aangetoond met jouw onderzoek? Je onderbouwt deze interpretaties dan met literatuur die je hebt gevonden in het literatuuronderzoek en die je hebt besproken in het theoretisch kader. Bekijk anders nog eens dit artikel: https://www.scribbr.nl/scriptie-structuur/conclusie-en-discussie-schrijven-voor-je-scriptie/.

          Groet,
          Marlou

  5. Casper Kolkman:

    Bedankt voor dit handige stappenplan. Deze methode wil ik gaan toepassen. Heeft deze methode ook een naam? of is deze gebaseerd op een bepaalde methodiek?

    Ik wil zegmaar in mijn onderzoek schrijven:

    Literatuuronderzoek wordt gedaan volgens de methode “blablabla” Ik kan natuurlijk niet zeggen: de opbouw van dit literatuuronderzoek is gebaseerd op het 1e bruikbare google zoekresultaat dat ik zag.

Reageer