Plagiaat in je scriptie voorkomen | Uitleg, tips & voorbeelden

Plagiaat kan worden voorkomen door je bronnen direct op te slaan, op de juiste manier te citeren en parafraseren, en een correcte bronvermelding toe te voegen in de juiste referentiestijl. Vaak maken onderwijsinstellingen gebruik van een plagiaatscanner om je document te controleren op plagiaat.

Plagiaat plegen is misleidend omdat je iemand anders’ werk als je eigen werk presenteert. Het is oneerlijk tegenover je medestudenten en zorgt ervoor dat lezers de herkomst van bronnen niet kunnen achterhalen en controleren. Daarom is het van essentieel belang om plagiaat in je scriptie of essay te voorkomen.

Dit betekent dat je direct zorgvuldig te werk moet gaan als je begint aan je scriptie, onderzoek of andere opdracht. Je kunt plagiaat voorkomen als je de volgende vier stappen volgt:

  1. Sla je bronnen op
  2. Citeer en parafraseer op de juiste manier
  3. Zorg voor een correcte bronvermelding
  4. Controleer je tekst op plagiaat met Scribbrs Plagiaat Checker

    1. Sla je bronnen op

    In een scriptie of onderzoek gebruik je heel veel bronnen. Om het overzicht te bewaren, is het ten eerste van belang dat je de gebruikte bronnen tijdens het onderzoek opslaat. Je kunt ze dan altijd snel terugvinden en je raakt de bronnen niet meer kwijt. Om de bronnen te beheren, kun je gebruikmaken van software zoals EndNote, Mendeley, CiteULike, RefBase en Papers.

    Scribbs Bronnengenerator
    Voor het opslaan van je bronnen kun je ook gebruikmaken van Scribbrs Bronnengenerator. Onze Bronnengenerator voorziet je niet alleen van de juiste bronvermeldingen, maar kan je ook helpen literatuurlijsten bij te houden. Zo kun je voor ieder project een aparte literatuurlijst starten en deze eenvoudig exporteren naar Word.

    Je kunt er ook voor kiezen om pdf-bestanden, Word-bestanden, et cetera op te slaan. Je doet er dan verstandig aan om de documenten allemaal van een duidelijke naam te voorzien. Kies bijvoorbeeld voor de auteursnaam en het jaar van publicatie. Later heb je deze informatie ook nog nodig voor de bronvermelding.

    Als je veel bronnen van het internet raadpleegt, is het handig om deze pagina’s toe te voegen aan je favorieten (bookmarks maken). Je kunt een apart mapje maken voor alle pagina’s.

    2. Citeer en parafraseer op de juiste manier

    Vervolgens is het belangrijk dat je de opgeslagen bronnen op een juiste manier in je onderzoek verwerkt. Als je een bron wilt gebruiken, heb je twee opties: citeren of parafraseren.

    De opmaak van het citaat hangt vaak af van de referentiestijl, maar voor alle stijlen geldt dat je een correcte bronvermelding moet toevoegen en met de opmaak duidelijk moet maken dat het om de oorspronkelijke formulering gaat. In veel gevallen komen citaten tussen aanhalingstekens te staan.

    Tips voor correct citeren en parafraseren

    Volg deze tips om op de juiste manier te citeren en parafraseren:

    • Om een goed onderscheid te maken tussen tekst die je zelf hebt geschreven en tekst die afkomstig is van anderen, kun je tekst uit bronnen tijdelijk markeren. Bij bronnen die je vaak gebruikt, kun je eventueel voor andere kleuren kiezen. Zo zie je in één oogopslag welke bronnen waar in je tekst worden gebruikt.
    • Als je de tijdelijke kleuren in je tekst te druk vindt, kun je ook de opmerkingenfunctie in Word gebruiken om aan te geven uit welke bron het tekstdeel afkomstig is en of je het fragment nog moet parafraseren. Haal de opmerking pas weg als je de tekst hebt geherformuleerd en je de juiste bronvermelding hebt toegevoegd.
    • Je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om de bronteksten direct te parafraseren en de juiste bronvermeldingen meteen toe te voegen.
    Wist je dat...

    Je binnen 10 minuten kunt checken of je verslag of scriptie plagiaat bevat? Het is veilig, betrouwbaar en gratis!

    Doe de check

    3. Zorg voor een correcte bronvermelding

    Iedere keer dat je een bron gebruikt, hoort het stukje tekst gepaard te gaan met een bronvermelding. Het is daarom belangrijk dat je bij elke citaat en parafrasering een correcte bronvermelding toevoegt.

    Let op
    De manier waarop je verwijzingen in de tekst en bronvermeldingen in de literatuurlijst vormgeeft, hangt af van de referentiestijl die je moet hanteren. Je onderwijsinstelling hoort duidelijk aan te geven om welke stijl het gaat. In de meeste gevallen zul je de APA-stijl of MLA-stijl moeten volgen.

    Je kunt het beste direct de verwijzing in de tekst toevoegen, eventueel nog in conceptvorm. Later kun je de regels van de referentiestijl toepassen, zodat de verwijzing de juiste vorm krijgt. Hierdoor verklein je het risico dat je bronvermeldingen vergeet en kun je toch nog snel werken.

    Je kunt gebruikmaken van Scribbrs Bronnengenerator om er zeker van te zijn dat al je bronvermeldingen in de juiste stijl genoteerd staan.

    Probeer Scribbrs Bronnengenerator

    Twijfel je toch nog of je foutloos naar je bronnen hebt verwezen? Maak dan gebruik van onze Bronvermeldingservice.

    4. Controleer je tekst op plagiaat met Scribbrs Plagiaat Checker

    Hoe zorgvuldig je ook te werk gaat, het kan altijd gebeuren dat je toch nog onbedoeld plagiaat hebt gepleegd. Om er zeker van te zijn dat je geen plagiaat pleegt in je onderzoek, kun je onze Plagiaat Checker gebruiken om je tekst zelf veilig op plagiaat te controleren.

    Doe de Plagiaat Check

    Je kunt onze Zelfplagiaat Checker gebruik om je werk te controleren op zelfplagiaat.

    Bonustips

    Voor een perfecte scriptie zónder taalfouten en plagiaat hebben we nog drie bonustips:

    1. Vermeld bij twijfel altijd je bronnen

    Als je twijfelt of je een bron moet vermelden, kun je er beter voor kiezen om de verwijzing wel toe te voegen. Een verwijzing te veel is minder erg dan een verwijzing te weinig. Vergeet niet om verwijzingen in de tekst te herhalen als je op een later moment terugkomt op een eerder aangehaalde bron.

    1. Vermeld hulp van anderen

    Als anderen hebben bijgedragen aan jouw scriptie, bijvoorbeeld door te helpen met het uitvoeren van je experiment of enquête, hoor je de namen in de scriptie te vermelden. Dit doe je meestal in het voorwoord.

    1. Nakijkservice 

    Wil je je onderzoek ook laten controleren op taalfouten? Laat je werk dan nakijken door één van onze taalexperts!

    Veelgestelde vragen

    Wat is plagiaat?

    Plagiaat is het bedoeld of onbedoeld presenteren van andermans werk of ideeën als je eigen werk of ideeën. Plagiaat is daarmee een schending van het intellectuele eigendom van een ander en kan ernstige gevolgen hebben.

    Het is belangrijk dat je je bronnen goed bijhoudt en dat je de juiste bronvermeldingen toevoegt om plagiaat te voorkomen.

    Moet je een bronvermelding toevoegen voor algemene kennis?

    In de meeste gevallen hoef je geen bronvermelding toe te voegen als je iets bespreekt dat tot algemene kennis behoort. Hierbij is het wel van essentieel belang dat de informatie echt als algemene kennis kan worden gezien.

    Algemene kennis is informatie die de gemiddelde lezer als waar beschouwt zonder de behoefte aan een bronvermelding. Het moet hierbij om bekende, controleerbare en eenduidige kennis gaan.

    Let op: Als je twijfelt, kun je beter wel een bronvermelding toevoegen om te voorkomen dat je plagiaat pleegt.

    Kun je per ongeluk plagiaat plegen?

    Onbedoeld plagiaat is een van de meest voorkomende soorten plagiaat. Vaak wordt een bronvermelding vergeten of lijkt een parafrase te sterk op het origineel.

    Ook als plagiaat per ongeluk gaat, kunnen de gevolgen ernstig zijn. Zorg ervoor dat je nauwkeurig omgaat met bronvermeldingen en gebruik eventueel een plagiaat checker voordat je je werk inlevert.

    Wat zijn voorbeelden van plagiaat?

    Voorbeelden van plagiaat zijn:

    • Informatie uit een andere bron kopiëren en plakken in je eigen scriptie
    • Uit een bron citeren zonder een bronvermelding toe te voegen
    • Parafraseren zonder daadwerkelijk je eigen woorden te gebruiken (te dicht bij het origineel blijven)
    • Doen alsof een idee van iemand anders jouw eigen idee is
    • Per ongeluk bronvermeldingen vergeten
    Hoeveel procent plagiaat mag je hebben?

    Je onderzoek mag helemaal geen plagiaat bevatten. Het is dus niet toegestaan om plagiaat te hebben in je scriptie, opdracht of essay.

    Plagiaatscanners (zoals Scribbrs Plagiaat Checker) kunnen echter ook overeenkomsten markeren die geen plagiaat zijn, zoals geciteerde fragmenten of standaardzinnen die vaak in scripties worden gebruikt. Dit betekent dat je altijd de suggesties moet controleren, zelfs als het percentage maar 1% is.

    Citeer dit Scribbr-artikel

    Als je naar deze bron wilt verwijzen, kun je de bronvermelding kopiëren of op “Citeer dit Scribbr-artikel” klikken om de bronvermelding automatisch toe te voegen aan onze gratis Bronnengenerator.

    Merkus, J. & Scharwächter, V. (2022, 03 november). Plagiaat in je scriptie voorkomen | Uitleg, tips & voorbeelden. Scribbr. Geraadpleegd op 23 november 2022, van https://www.scribbr.nl/plagiaat/voorkomen-van-plagiaat/

    Wat vind jij van dit artikel?
    Julia Merkus

    Julia heeft onder andere een bachelor in Nederlandse Taal en Cultuur en twee masters in Linguistics en Taal- en Spraakpathologie, waardoor ze heel wat scripties heeft geschreven. Na enkele jaren als editor schrijft ze nu artikelen over alles wat bij een scriptie komt kijken om zo studenten met succes te laten afstuderen.