Voorkom blunders: gebruik de juiste woorden

Om informatie correct over te brengen, moet je de juiste woorden gebruiken. Als je dat niet doet, ontstaan fouten en krijgen zinnen een andere betekenis dan je voor ogen had.

Soort woordkeuzefout Fout Goed
Woorden verhaspelenDe vooroordelen wogen niet op tegen de nadelen.De voordelen wogen niet op tegen de nadelen.
Verkeerde betekenisEr is vraag naar wederzijds begrip.Er is behoefte aan wederzijds begrip.
Woorden die je alleen voor mensen mag gebruikenMet de hulp van de instructies kreeg ik mijn opdracht af.Met behulp van de instructies kreeg ik mijn opdracht af.

Woorden verhaspelen

Dit speelt een grote factor in = fout.

Waarom is ‘dit speelt een factor in’ fout?

Hier zijn twee uitdrukkingen door elkaar gehaald, namelijk ‘een rol spelen in’ en ‘een factor zijn’. Dat noem je contaminatie.

Fouten met woorden verhaspelen herkennen

Fout Goed Ook goed
De mens speelt een grote factor in de klimaatverandering.De mens speelt een grote rol in de klimaatverandering.De mens is een bepalende factor voor de klimaatverandering.
De reden hierachter is het dalende rendement.De reden hiervoor is het dalende rendement.De gedachte hierachter is het dalende rendement.
Om erachter te halen wat van belang is, wordt een analyse uitgevoerd.Om te achterhalen wat van belang is, wordt een analyse uitgevoerd.Om erachter te komen wat van belang is, wordt een analyse uitgevoerd.
Indien het adres besloten is van gas en elektriciteit…Indien het adres afgesloten is van gas en elektriciteit…

Ezelsbrug – voorkomen dat je woorden verhaspelt

Woorden of uitdrukkingen door elkaar halen gebeurt vaak als je snel schrijft of als de uitdrukking wel kent maar niet precies weet hoe je die gebruikt. Je uitdrukking lijkt dan op wat je hoort te gebruiken, maar is toch fout.

Om verhaspelingen of contaminaties te voorkomen, kun je kijken in het algemeen Nederlands woordenboek hoe je termen mag gebruiken. Bij factor zie je onder ‘combinatiemogelijkheden’ dat je alleen ‘een factor zijn’ of ‘een factor vormen’ mag schrijven.

Ook kun je de term tussen dubbele aanhalingstekens zetten en googelen. Dan zoek je letterlijk naar die term in die woordvolgorde. Als je zoekterm nauwelijks resultaten oplevert, weet je dat dit geen bestaande uitdrukking is.

Voorbeeld term googelen
  • “Een factor spelen” => 2.800 resultaten
  • “Een rol spelen” => 2.800.000 resultaten

Verkeerde betekenis

Er is vraag naar wederzijds begrip = fout.

Waarom is ‘vraag naar wederzijds begrip’ fout?

Vraag en aanbod zijn termen die vooral in economische context gebruikt worden. Zo kan er vraag zijn naar een bepaald product, maar kan er geen vraag zijn naar een abstract concept als ‘begrip’.

Fouten met verkeerde woordbetekenis herkennen

Fout Goed
Er is vraag naar wederzijds begrip.Er is behoefte aan wederzijds begrip.
De interviewverslagen zijn inbegrepen in de bijlage.De interviewverslagen zijn toegevoegd aan de bijlage.
Door dit op te schrijven is visueel gemaakt hoe dit probleem opgelost kan worden.Door dit op te schrijven is inzichtelijk gemaakt hoe dit probleem opgelost kan worden.
De vrijheid die de respondenten ervoeren, lag aan de prettige omstandigheden.De vrijheid die de respondenten ervoeren, kwam voort uit de prettige omstandigheden.
Vanwege een surplus aan mogelijkheden is alleen het ABC-model gebruikt.Vanwege het grote aantal mogelijkheden is alleen het ABC-model gebruikt.

Uitleg woorden die een andere betekenis hebben dan je denkt

Je maakt al snel een fout als je een woord gebruikt dat alleen in een specifieke context past. Het kan helpen om de precieze betekenis te googelen, zodat je kan bepalen of het woord past in jouw zin.

Als het om meerdere woorden gaat, plaats je ze tussen dubbele aanhalingstekens.

VoorbeeldInfinitief googelenBetekenis
De interviewverslagen zijn inbegrepen in de bijlage.Inbegrepen + betekenis‘Erbij geteld’
Vanwege een surplus aan mogelijkheden is alleen het ABC-model gebruikt.Surplus + betekenis‘Het verschil tussen de gebruikswaarde van een product en de marktprijs.’
Er is vraag naar wederzijds begrip.“Vraag naar” + betekenis‘Een maat voor de hoeveelheid goederen en diensten waaraan behoefte is.’

Ontvang feedback op taal, structuur, lay-out en bronvermelding

Professionele Scribbr-editors kijken je scriptie na op:

  • Academisch taalgebruik
  • Onduidelijke zinnen
  • Grammaticale fouten
  • Interpunctie
  • Verboden woorden

Bekijk het voorbeeld

Woorden die je alleen voor mensen mag gebruiken

Het onderzoek vernam dat verdere analyse nodig is = fout.

Waarom is dit fout?

Er zijn uitdrukkingen die je alleen gebruikt om handelingen van mensen te beschrijven en uitdrukkingen die juist alleen voor objecten gelden.

Als je menselijke handelingen toeschrijft aan een object, maak je een fout. Een onderzoek kan niet vernemen, dat kan alleen een mens.

Woorden herkennen die je alleen voor mensen mag gebruiken

Fout Goed
Dit kan niet wegblijven uit de handleiding.Dit kan niet ontbreken in de handleiding.
Het protocol had alle belangrijke punten in zich.Het protocol bevatte alle belangrijke punten.
Het ontging er in dit onderzoek niet aan…Het ontbrak er in dit onderzoek niet aan…
Met de hulp van de instructies kreeg ik mijn opdracht af.Met behulp van de instructies kreeg ik mijn opdracht af.
Omdat de enquête het liet afweten, zijn interviews gehouden.Omdat de enquête geen resultaten opleverde, zijn interviews gehouden.
Het onderzoek vernam dat verdere analyse nodig is.Het onderzoek liet zien dat verdere analyse nodig is.
Deze nuance was de vragenlijst ontschoten.Deze nuance ontbrak in de vragenlijst.

Fouten voorkomen met woorden die je alleen niet voor mensen mag gebruiken

Bij sommige woorden is meteen duidelijk dat je ze niet voor objecten mag gebruiken, zoals ‘horen’, ‘zien’, ‘beslissen’. Dat zijn dingen die alleen mensen kunnen.

Bij andere woorden is het minder duidelijk. Deze kun je het best opzoeken in het woordenboek. Als het om een werkwoord gaat, zoek je op het hele werkwoord en niet op een vervoeging.

Zo zie je bij ontschieten en ontgaan dat de voorbeelden alleen verwijzen naar menselijke handelingen.

Wat vind jij van dit artikel?
Lucy Vleeshouwers

Lucy is de Nederlandse Kwaliteitsmanager van Scribbr. Na een paar jaar Scribbr-editor te zijn geweest, was het tijd voor meer. Sindsdien helpt ze studenten en editors met het schrijven en nakijken van academische teksten.

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen »
Trustpilot score van 9.7

1 reactie

Lucy Vleeshouwers
Lucy Vleeshouwers (Scribbr-team)
21 maart 2014 13:12

Ik hoop dat dit artikel je heeft geholpen. Heb je nog vragen? Ik doe mijn best om ze zo snel mogelijk te beantwoorden. :)

Stel een vraag of reageer.