Structuur plan van aanpak (PvA) voor het hbo

Gepubliceerd op door Laatste update op: 17 maart 2017

Het plan van aanpak is het startpunt van je scriptie. Voordat je gaat beginnen met het schrijven van je scriptie zal je eerst goed moeten nadenken over wat je wilt onderzoeken en hoe je dit wilt doen. Dit beschrijf je in het plan van aanpak.

De structuur van een plan van aanpak kan verschillen maar bevat over het algemeen wel een aantal vaste onderdelen. Vraag altijd aan je begeleider wat er precies van je wordt verwacht, zoals hoe lang het plan van aanpak mag zijn en welke onderdelen verplicht zijn.

Hulp nodig met je plan van aanpak?

Speciale PVA-Scan voor CE- en SBRM-studenten

Meer info over de PVA-Scan

Trustpilot score van 9.7

Titelpagina

De titelpagina bevat de volgende onderdelen:

  • titel van het document (eventueel ook een subtitel);
  • opdrachtgever (naam van de organisatie waarvoor de opdracht wordt uitgevoerd en contactgegevens van de contactpersoon);
  • naam van de onderwijsinstelling;
  • contactgegevens van de begeleider(s) van de onderwijsinstelling;
  • datum en plaats;
  • auteur(s).

Inhoudsopgave

In Word kun je automatisch een inhoudsopgave maken. Dit scheelt je een hoop werk en tijd!

Inleiding

In de inleiding introduceer je het onderwerp, probeer je de lezer te interesseren en toon je de relevantie van je onderzoek aan. Als je een lang plan van aanpak hebt kun je ook kort de structuur beschrijven (de leeswijzer).

Hoofdstuk 1 Aanleiding en context

In de aanleiding introduceer je de opdracht of het vraagstuk, probeer je de lezer te interesseren en toon je de relevantie aan. Je schetst de context. Denk daarbij aan:

  • korte beschrijving van de organisatie, missie en haar kernactiviteiten en de huidige situatie (houd het kort, het is een plan van aanpak);
  • relevante en actuele ontwikkelingen in de omgeving van de organisatie;
  • relevante en actuele ontwikkelingen binnen de organisatie.

Hoofdstuk 2 Opdrachtgever

Hier geef je aan wie de opdracht heeft verstrekt en wat zijn/haar rol is binnen de organisatie.

Hoofdstuk 3 Probleemanalyse en probleemstelling

Geef een duidelijke schets van wat het probleem of vraagstuk is dat opgelost moet worden. Denk daarbij ook aan:

  • Wie is de eigenaar van het probleem?
  • Wat is er al aan gedaan om het probleem op te lossen?
  • Wat gebeurt er als het probleem niet wordt opgelost?

Afbakening

In dit onderdeel geef je duidelijk aan wat tot de opdracht hoort en wat niet. Het is belangrijk om dat goed te beschrijven om later conflicten te voorkomen. Denk daarbij aan:

  • welke deel van de organisatie in het onderzoek wordt betrokken;
  • de omvang.

Hoofdstuk 4 Doelstelling en eindresultaat

Doelstelling

Bovenstaande leidt tot een of meerdere doelstellingen die je moet formuleren om ervoor te zorgen dat jij en de opdrachtgever dezelfde verwachtingen hebben.

Eindresultaat

Beschrijf de eindproducten zodat het voor de opdrachtgever duidelijk is wat hij na afloop ontvangt. Dat kan naast de scriptie zelf bijvoorbeeld zijn; een website, een model of een advies.

Hoofdstuk 5 Randvoorwaarden en risicoanalyse

Randvoorwaarden

Hier beschrijf je wat er nodig is om de opdracht of het onderzoek uit te kunnen voeren. Denk hierbij aan:

  • Geld; hoeveel geld is er nodig om het onderzoek te doen?
  • Huisvesting; heb je bijvoorbeeld een werkplek nodig op kantoor?
  • Materialen; welke materialen heb je nodig om het onderzoek te kunnen uitvoeren?
  • Expertise; welke expertise moet er bij het stageadres aanwezig zijn? Heb je hulp nodig van collega’s op je stageadres?
  • Tijd; hoeveel tijd heb je nodig om het onderzoek goed uit te kunnen voeren? Hebben de mensen met wie je gaat samenwerken voldoende tijd?
  • Beschikbaarheid klanten; zijn de klanten beschikbaar voor het afnemen van bijvoorbeeld een enquête?

Risicoanalyse

Het is belangrijk om de eventuele risico’s van het project in kaart te brengen en aan te geven welke maatregelen er genomen worden om de risico’s te vermijden.

Hoofdstuk 6 Aanpak

Geef hier aan welke stappen je gaat ondernemen om tot het eindresultaat te komen. Je kunt hier ook de (globale) planning in opnemen. De stappen die je moet nemen zijn erg afhankelijk van je doelstelling. Elke opdracht of onderzoek begint altijd met een zogenaamde oriënterende fase, ook wel initiatiefase genoemd. Het resultaat van die eerste fase is een plan van aanpak.

In de onderzoeksopzet worden de methoden, hulpmiddelen en technieken die worden gebruikt opgenomen. Het kan zijn dat je de onderzoeksopzet al in het plan van aanpak op moet nemen. Dat betekent het dus dat de hieronder geschetste stappen 1 en 2 worden samengenomen en je theoretisch kader, onderzoeksvraag en onderzoeksopzet onderdeel van het plan van aanpak zijn. Vraag aan je begeleider of je onderzoeksopzet onderdeel van het plan van aanpak moet zijn.

Voorbeeld: tijdschema
Stap/FaseResultaatDeadlineAantal uren
1OriënteringProject plan
2Opzet, OnderzoeksconceptTheorie, Onderzoeksvragen, Deelvragen, Onderzoeksontwerp
3

Je maakt allereerst een globale planning. Nadat een fase is afgerond kan je de volgende fase in detail plannen.

Bronnen/Literatuurlijst

Wees zeer zorgvuldig in het gebruik van bronnen. Vermeld de bronnen waar je de informatie uit gehaald hebt voor het plan van aanpak. De meeste hogescholen maken gebruik van APA voor het verwijzen naar bronnen. Je kunt de gratis Scribbr APA Generator gebruiken voor het maken van de literatuurlijst.

Bijlagen

In de bijlagen worden stukken opgenomen die relevant zijn maar die te uitgebreid zijn om in het plan zelf te plaatsen. Dat geldt met name voor een detailplanning. De globale planning staat altijd in het plan van aanpak (beperk dit tot maximaal 1 pagina). Een ander voorbeeld van een bijlage is een tabel met marktaandelen die van belang is om de relevantie van het onderzoek te ondersteunen. Beperk het aantal bijlagen in een plan van aanpak.

Voorbeelden van plan van aanpak

Bekijk een plan van aanpak voor de opleiding*:

*De documenten zijn afkomstig van de openbare database van de hbo-kennisbank.

Plan van aanpak nakijken

Heb je je plan van aanpak af, maar wil je er zeker van zijn dat je je ideeën netjes hebt opgeschreven? Laat je tekst dan nakijken door een professional van Scribbr. Onze editors kijken verschillende soorten schoolgerelateerde documenten voor je na op taalfouten, zinsbouw en correct taalgebruik. Ook geven ze je feedback op veelgemaakte fouten, zodat je in je onderzoeksverslag meteen goed aan de slag kunt.

Wat vind jij van dit artikel? (je stem is anoniem)
Bezig met het verwerken van je stem...
Je stem is doorgevoerd :-)
Je hebt al gestemd op dit artikel. Bedankt :-)
304 lezers vinden dit artikel handig. 332 stemmen in totaal.
Scribbr prof

Hulp nodig met je plan van aanpak?

Speciale PVA-Scan voor CE- en SBRM-studenten
Meer info over de PVA-Scan Trustpilot score van 9.7

Geschreven door Koen Driessen

Koen heeft zelf meerdere scripties geschreven en is in 2012 samen met Bas en Richard Scribbr gestart. Hier kun je je scriptie laten nakijken door professionele taalkundigen.

17 reacties

  1. Peter:

    Waar is de inspiratie en motivatie??

    Even op zoek naar een basis opzetje voor een PVA voor een van onze stagairs kom ik deze site tegen.

    Wat ik compleet mis in de opzet is de inspiratie en motivatie.. Verder nodigt de opzet uit tot vooral heel erg veel schrijven.

    Een PVA schrijf je doorgaans omdat je iets gedaan wilt krijgen, dus medestanders zoekt die achter jou plan staan.

    Daarnaast wil je laten zien dat je weet waar je mee bezig bent, dus een solide onderbouwing van je plan is noodzakelijk.

    Wat ik in deze opzet mis is vooral die inspiratie.. Die inleiding moet een korte samenvatting zijn van wat je wilt en waarom. Geen droge uiteenzetting van je aanpak.

    Op management niveau wordt niet verder gelezen dan pagina 1. Is het na pagina 1 intressant blader je nog wat door.

    Dus wil je een kans van slagen moet daar duidelijk worden wat je wilt, in grote lijnen wat je nodig hebt en voorral wat het oplevert. (of op kan leveren).

    Dus de boodschap… Maak het inspirerent en hou het in de inleiding persoonlijk.

    Hou het kort en bondig.. PVA’s van 20 kantjes worden niet gelezen. Beperk je tot ca 5 kantjes en werk vooral met bijlagen.

    • Koen (Scribbr-team):

      Hoi Peter,

      Ik kan me goed voorstellen dat het bedrijfsleven vooral op een kort en bondig plan van aanpak zit te wachten. Bepaalde informatie uit bovenstaande opzet is inderdaad niet interessant voor het bedrijfsleven.

      Hogescholen hebben een standaardopzet voor het plan van aanpak. Hier worden studenten ook op afgerekend. Ik wil studenten dan ook aanraden om bovenstaande opzet (of die van de onderwijsinstelling) toch te volgen.

      Voor het stagebedrijf kan de student wellicht een apart verkort plan van aanpak maken.

      Groet,

      Koen

  2. René:

    Houd je PvA (zeker) voor je stagebedrijf kort en zakelijk.

    Ga uit van 6 punten:
    1. Probleemstelling
    2. Doel
    3. Onderzoeksvraag
    4. Onderzoeksmethodiek
    5. Stappenplan
    6. Oplevering

    Geef niet alleen oplossingen voor de lange termijn, maar zorg ook voor een QUICKIE.
    Een oplossing die eigenlijk a la minuut is door te voeren.
    Dat willen bedrijven graag,
    snel resultaat.

    Houd je PvA beperkt. Als het kan tot 2 A4’tjes. Niemand, en zeker in het bedrijfsleven niet, zit te wachten op pagina’s tekst.

    En vergeet vooral niet dat:
    een plaatje meer zegt dan 100 woorden. Dus zorg voor: (spin)diagrammen, tabellen, enz..

    Tot slot: borging / opvolging. Als jij je opdracht hebt afgerond en je advies hebt uitgebracht, en je vertrokken bent. Wie gaat dat dan uitvoeren? En is er nadien nog contact? Dat is iets wat ik bij heel veel studenten mis. Veranderingen gaan niet vanzelf. Jij hebt die oplossing aangedragen / bedacht, probeer dat proces te blijven begeleiden; bijv. op projectbasis.

    M.v.g.

    René.

  3. Joost:

    Top!

    Heel duidelijke structuur. Elke onderdeel legt goed uit wat het zal moeten inhouden (indien van toepassing). En je mag dan zelf de invulling geven die je wilt.

    Helemaal top!

    Gr, Joost.

  4. Lieke:

    Heel fijn artikel, inderdaad goed en gestructureerd uitgelegd wat er van een hbo student wordt verwacht van een hogeschool! Helaas moeten studenten zo breed mogelijk hun scripties maken zodat er van hun explorerende fase optimaal gebruikt wordt gemaakt.

  5. eric:

    He Koen, is een technisch ontwerp van een scriptie hetzelfde als een leeswijzer?
    Hoot gtaag van je.

    Gr.
    Eric

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Eric, ik heb daar eerlijk gezegd nog nooit van gehoord. In een leeswijzer leg je uit hoe de indeling van je scriptie eruitziet. Ik heb even geprobeerd te zoeken via Google maar daar vind ik dat een technisch ontwerp een uiteenzetting is van de technische opzet van bijvoorbeeld het ontwikkelen van software.

  6. Julian:

    Beste SCRiBBR-Team,

    Mag je onderdelen van het PvA aanpassen als je je scriptie moet herkansen? Ik heb namelijk feedback gekregen over de onderzoeksopzet en één van die punten was dat ik teveel containerbegrippen in de onderzoeksopzet heb staan. Mag ik dit aanpassen, aangezien in de cursuswijzer van de HU staat dat de onderzoeksopzet direct uit het ingeleverde PvA moet worden opgenomen.

    Onderzoeksdoel:
    Door middel van een haalbaarheidsstudie wil (onderneming X) achterhalen of (Product X) een product is waarmee een rendabele en stabiele onderneming kan worden opgezet binnen Nederland.

    Nu kan ik me voorstellen dat ‘rendabele en stabiele onderneming’ als containerbegrippen worden gezien. Nu is het een optie deze te definiëren, maar mag ik deze twee woorden ook vervangen voor ‘winstgevende onderneming’? Ook al stond dus eerst in mijn PvA ‘rendabele en stabiele onderneming’.

    Ik hoor het graag.

    Groetjes,
    Julian

    • Michelle Mertens (Scribbr-team):

      Hoi Julian,

      Wij kunnen helaas niet aangeven of je dat zomaar mag doen. Iedere opleiding heeft daarin haar eigen richtlijnen. Moet je het plan van aanpak nog een keer inleveren? Als dat niet hoeft dan lijkt het mij geen probleem om om die begrippen aan te passen. Als je je pva nog een keer moet inleveren zou ik het even dubbel checken bij jouw begeleider. Succes!

  7. Jaap:

    Stijlfoutje? ;)
    Een ander voorbeeld van een bijlage is bijvoorbeeld

  8. Iris:

    Duidelijke structuur om aan te houden tijdens het schrijven van het pva!

    Wel even een vraagje; Jullie noemen inleiding en aanleiding als apart hoofdstuk. Als ik voor informatie op inleiding klik, spreken jullie ook over aanleiding. Waar moet ik de aanleiding nu plaatsen in het pva?

    • Bas Swaen (Scribbr-team):

      Hoi Iris, in je plan van aanpak is de aanleiding vaak een groot apart stuk. Vandaar dat je dit los van de inleiding schrijft. Je kunt het dus na de inleiding schrijven. Wanneer je straks je scriptie schrijft dan kun je de aanleiding in de rest van de inleiding plaatsen omdat het dan ‘maar’ een klein onderdeel is van je scriptie. Succes!

  9. Inge:

    In mijn studie heb ik de volgende opzet als basis voor alle te vormen werkstukken.

    Onderzoeksplan
    Introductieorganisatie
    ZORG (wat ga je aanpakken, waar maak je je zorgen om, heb je een klik met het onderwerp)
    Hier formuleer je de voorlopige centrale vraag

    Probleemanalyse
    gebaseerd op 6 W formule incl. korte duidelijke probleemstelling en uitleg SCOOP en typering van het soort onderzoek: strategisch of operationeel van aard?
    Beschrijving van het soortmarkt (financieel, operationeel) risico, hoe lang bestaat het al,
    wie treft het, welke dreiging is er)
    Let op het behalen van de (interne/externe)doelstelling(en)!
    Hier komen je deelvragen die leiden naar je definitieve centrale vraag

    Centrale vraag (moet sturing geven aan wat je wilt onderzoeken)

    Theoretisch kader (vakgebied van je probleemgebied)
    met beschrijving theorieën, modellen (spinnenwebanalyse, mindmap, etc. ) om tot deelvragen te komen met uitleg typering onderzoek en gebruik van bedrijfskundige cyclus
    Hier wordt ook de keuze voor de toegepaste modellen vermeld
    Codeer de gebruikte bronnen

    Conceptueel model
    dat de verbanden in het theoretisch kader in samenhang met de deelvragen visualiseert
    Vermeld per deelvraag welke de gecodeerde bron wordt/is gebruikt voor beantwoording

    Deelvragen (verklarend, prescriptief, evaluerend, beschrijvend)
    met beschrijving van de voornaamste begrippen en de relatie daartussen. Per deelvraag passende onderzoeksmethode(n)

    Conceptueel ontwerp
    Heldere afbakening van het probleem in de deelvragen op basis van het theoretisch kader en aansluitend op het conceptueel model (heatmap/risico matrix)

    Helder resultaat/smart doelstelling
    Tijdspad met daarin opgenomen de activiteiten om in blok 2 tot een onderzoeksrapport te komen
    Mogelijke risico’s die het eindresultaat in blok 2 in de weg kunnen staan
    Bronverwijzing volgens APA
    Indien gevraagd
    Reflectie op het schrijfproces:
    – Wat waren belangrijke keuzes?
    – Waar heb je het meest van geleerd?
    – Wat kostte je de meeste moeite?
    – Etc.

    • Michelle Mertens (Scribbr-team):

      Hoi Inge,

      Bedankt voor je opzet. Vaak verschillen de richtlijnen van de opzet/structuur van werkstukken/scripties per opleiding. De SCRiBBR-structuur is een wat algemenere opzet. Deze structuur kan dus wat verschillen van de structuur die je moet volgen vanuit de opleiding. Het is altijd verstandig om de richtlijnen van je opleiding te volgen. Onze site kun je natuurlijk altijd raadplegen voor meer informatie over alle punten.

  10. Roderick:

    Hi Michelle of Bas, 
    Dit stukje brengt me een beetje in de war en maakt me tevens ook wakker hoe ik mijn PvA nu heb opgesteld. Ik heb vooral de focus gelegd op diverse hoofdstukken als onderzoeksmethodes, met daarbij een matrix. Dit heb ik eigenlijk gedaan via dit voorbeeld (http://www.marketingscriptie.nl/product/plan-aanpak-voorbeeld/). Nu zie ik bij jullie dat jullie één hoofdstuk hebben ‘aanpak’ waarin onderzoeksmethodes worden beschreven en theoretisch kader wordt geschetst. Klopt dit en moet ik er dus 1 hoofdstuk van maken en niet allemaal aparte hoofdstukken?

    Alvast bedankt.

    • Lou Benders (Scribbr-team):

      Hoi Roderick,

      Ik denk dat je er het beste 1 hoofdstuk van kunt maken, met verschillende paragrafen. Zo breng je er wel een duidelijke structuur in aan!

      Groetjes,

      Lou

Reageer