Hoe parafraseer je?

Als je parafraseert, druk je een idee van iemand anders in je eigen woorden uit. Parafraseren is de belangrijkste manier om onderzoek van anderen te delen dat relevant is voor je eigen studie.

Naast parafraseren zijn er nog twee manieren om de ideeën van anderen te delen: citeren en samenvatten.

Wat is parafraseren?

De definitie van parafraseren is andermans idee in je eigen woorden uitdrukken. Het doel is de betekenis van de oorspronkelijke tekst te behouden zonder de tekst woordelijk te kopiëren (citeren).

In het algemeen zul je meer parafraseren dan citeren in je scriptie.

Dit heeft de volgende drie redenen:

  • Met een parafrase laat je zien dat je de inhoud van de tekst goed begrijpt
  • Als je parafraseert kopieer je geen onderzoek van anderen en pleeg je geen plagiaat
  • Je eigen stem blijft dominant in je scriptie

Voorbeeld van een parafrase

Origineel onderzoek:
Op weg naar een instellingsbreed plagiaatbestrijdingsbeleid
Eindrapport DU-project plagiaatpreventie in de praktijk
Ook bewustwording van de problematiek bij docenten is van belang. Voor de student is het belangrijk dat het docententeam een zelfde boodschap op het gebied van plagiaat communiceert. Aandacht in discussies teams en voorlichting kan hier bij helpen.
Geparafraseerde versie:
Stichting OER (2006) concludeert in haar onderzoek dat bewustwording bij docenten, een homogene boodschap, voorlichting en discussieteams voor een instellingsbreed plagiaatbestrijdingsbeleid erg belangrijk zijn.

De geparafraseerde passage voldoet aan alle criteria voor een goede parafrase:

  • De tekst is in andere woorden uitgedrukt
  • De betekenis van de tekst is niet veranderd
  • De bron is correct vermeld
Wist je dat...

Je binnen 10 minuten kunt checken of je verslag of scriptie plagiaat bevat? Het is veilig en betrouwbaar!

Doe de check

Hoe parafraseer je?

Parafraseren in zes stappen
Stap 1Lees de passage meerdere malen, zodat je deze volledig begrijpt.
Stap 2Noteer de belangrijkste begrippen.
Stap 3Schrijf jouw versie van de tekst zonder naar het origineel te kijken (zie de tips hieronder als je in deze stap vastloopt).
Stap 4Vergelijk je eigen versie van de tekst met de oorspronkelijke versie. Let daarbij op gedeeltes die nog te veel in dezelfde woorden staan.
Stap 5Maak kleine aanpassingen waar dat nodig is. Soms lukt het niet om alle zinnen te wijzigen.
Stap 6Noteer de bron waar je de passage vandaan hebt, inclusief alle informatie die je nodig zult hebben voor een juiste bronvermelding.

4 tips om te parafraseren

De zes stappen lijken misschien eenvoudig uit te voeren, maar het kan moeilijk zijn om te bepalen waar je moet beginnen als je een idee op een andere manier wil formuleren. Er zijn een paar trucs die je hierbij kunt toepassen. Hieronder geven we er vier. Let op, je hoeft niet altijd alle vier de tips toe te passen.

Oorspronkelijk citaat:
“Als twee landen economische belangen delen, bestaat altijd de angst dat een van de twee partijen zijn positie zal uitbuiten, de relatie zal verbreken om met een ander samen te werken, of zich niet aan de afspraken zal houden. Hoe groter die onderlinge afhankelijkheid, des te sterker de motivatie om te voorkomen dat de partner de relatie verbreekt of probeert de ander – in het uiterste geval – te changeren” (Friedman, 2015, p. 100).
Geparafraseerde versie:
De kans op conflicten tussen twee landen neemt toe naarmate de onderlinge economische afhankelijkheid groeit. Er zijn drie mogelijke gevolgen wanneer door twee landen belangen worden gedeeld. Steevast ontstaat bij een of meerdere partijen de vrees dat de partner onevenredig veel baat heeft bij de relatie, het samenwerkingsverband zal verbreken, of met een andere partij in zee zal gaan (Friedman, 2015).

1. Verander de volgorde van de informatie

In het voorbeeld is de informatie in een andere volgorde vermeld. Het oorspronkelijke citaat beschrijft eerst een oorzaak (het delen van economische belangen), daarna een gevolg (angst) en daarna een verband tussen oorzaak en gevolg (hoe groter de afhankelijkheid, hoe groter de angst).

De parafrase daarentegen begint met een gevolg (kans op conflicten), vervolgt met de oorzaak (groeiende economische afhankelijkheid) en beschrijft daarna drie mogelijke variaties van het gevolg.

2. Gebruik zoveel mogelijk synoniemen

Hoewel er bepaalde delen van het oorspronkelijke citaat zijn die niet kunnen worden gewijzigd omdat er geen ideaal synoniem voor is (bijvoorbeeld economische of belangen) kun je altijd een aantal woorden of zinsdelen vervangen door synoniemen.

OrigineelSynoniem in parafrase
AngstVrees
RelatieSamenwerkingsverband
AltijdSteevast

3. Wijzig de zinsstructuur

Als de oorspronkelijke zin bijvoorbeeld in de bedrijvende vorm is geschreven, kun je deze omzetten naar de lijdende vorm. Een zin is geschreven in bedrijvende (actieve) vorm wanneer deze wordt geleid door het onderwerp (dat de actie uitvoert). Wanneer het lijdend voorwerp (dat de actie ontvangt) de zin leidt, dan wordt die zin in de lijdende vorm geschreven.

BedrijvendLijdend
Als twee landen economische
belangen delen
Wanneer door twee landen economische belangen worden
gedeeld

In de eerste zin van het oorspronkelijke citaat is het onderwerp; ‘twee landen’ en ‘belangen’ is het lijdend voorwerp. Het onderwerp, twee landen, voert de actie uit: de landen delen de belangen. Het oorspronkelijke citaat is dus geschreven in de bedrijvende vorm. In het geparafraseerde voorbeeld, worden de belangen gedeeld door de landen en voeren de belangen als het ware de actie uit. De parafrase staat in de lijdende vorm.

4. Verspreid de informatie over afzonderlijke zinnen

Hoewel parafraseren meestal resulteert in ongeveer hetzelfde woordaantal als een letterlijk citaat, kun je met het aantal zinnen spelen om de tekst te veranderen.

In dit voorbeeld is een lange zin in twee zinnen gesplitst. Het tegenovergestelde kan ook het geval zijn: als het oorspronkelijke citaat uit twee zinnen bestaat, kun je de informatie combineren in één zin.

Hoe vermeld je de bron bij een parafrase?

Zodra je je perfect geparafraseerde tekst hebt, moet je ervoor zorgen dat je naar de oorspronkelijke auteur verwijst.

Parafraseren in de APA-stijl
Uit onderzoek van Scribbr blijkt dat er veel behoefte is aan een APA-generator (Swaen, 2014).

Parafraseren versus citeren

Als je grondig onderzoek doet en notities maakt van de bestaande literatuur, zul je vaak vanzelf belangrijkste informatie die je vindt parafraseren in plaats van letterlijk citeren.

Het is verstandig om het aantal citaten in je scriptie te beperken. Veel citeren kan namelijk de indruk geven dat je de bronnen zelf niet begrijpt of dat je geen moeite wil doen om de tekst in je eigen woorden te herschrijven. Citaten verminderen bovendien de leesbaarheid van je scriptie.

Over het algemeen is het dan ook beter dat je de bronnen en onderzoeken die je tegenkomt parafraseert of samenvat.

Het beste is om alleen citaten te gebruiken wanneer:

  • Je een exacte definitie wilt gebruiken
  • De oorspronkelijke formulering zo perfect is dat je het zelf niet beter of anders zou kunnen schrijven
  • Het citaat nodig is als bewijsmateriaal of als onderbouwing van een argument

Voorbeelden van wanneer je het beste kunt citeren of parafraseren

Voor dit voorbeeld kijken we naar een artikel gepubliceerd door de NOS, waarinde auteur een bron interviewde en de informatie gedeeltelijk citeerde en parafraseerde. Het artikel heeft als titel “Kinderen zijn in vijf jaar aanzienlijk minder buiten gaan spelen”.

De geciteerde tekst:Waarom citeren?
“Een belangrijke uitkomst van het onderzoek is dat er een enorm verschil is tussen de generatie van grootouders, ouders en kinderen op het gebied van buiten spelen”, zegt Pauline van der Loo, afdelingshoofd bij Jantje Beton (NOS, 2018).De auteur heeft er bewust voor gekozen om Van der Loo hier te citeren in plaats van te parafraseren, waarschijnlijk om te laten zien dat de informatie afkomstig is van een primaire bron, om het onderwerp te introduceren dat Van der Loo zal bespreken en om de geïnterviewde zelf te introduceren. Het citaat ondersteunt daarnaast het probleem dat centraal staat in het artikel.
De geparafraseerde tekst:Waarom parafraseren?
Terwijl bijna 70 procent van de opa’s en oma’s, en 65 procent van de ouders als kind meer buiten speelde dan binnen, geldt dit nu nog voor slechts 10 procent van de kinderen (NOS, 2018).Nadat de auteur het onderwerp van het interview en de geïnterviewde met een citaat heeft geïntroduceerd, volgt een parafrase van de oorspronkelijke bron (het interview). Dit is waarschijnlijk gedaan om de informatie bondig over te brengen en de tekst voor de lezer afwisselender en aantrekkelijker te maken. Als je de geparafraseerde tekst leest, kun je zien dat de auteur de informatie goed begrepen heeft en dat deze van een betrouwbare bron afkomstig is.

Parafraseren versus samenvatten

Als je het resultaat van een aanzienlijk deel van een onderzoek geheel of gedeeltelijk beschrijft, heet het een samenvatting. Een parafrase is daarentegen een uitleg van een bepaald citaat van iemand anders, in je eigen woorden en van ongeveer dezelfde lengte als het origineel.

Er is een duidelijk verschil tussen parafraseren en samenvatten. Echter, in het algemeen (bij vele universiteiten) worden beide vaak aangeduid als parafraseren.

Om dit verschil te verduidelijken gebruiken we hieronder een artikel van de NOS.

Voorbeeld van een samengevatte tekst

Samenvatting:Waarom samenvatten?
In april 2018 is een artikel gepubliceerd waarin duidelijke verschillen tussen generaties van kinderen in Nederland zijn aangewezen. Het is vastgesteld dat 70% van de huidige generatie grootouders meer buiten dan binnen speelde, terwijl dit geldt voor 10% van de huidige kinderen. Sinds 2013 is het percentage van kinderen die elke dag buiten spelen gedaald van 20% tot slechts 14%.

Een gebrek aan buiten spelen heeft verschillende negatieve gevolgen voor kinderen, waaronder toenemende problemen met bijziendheid vanwege te lang computeren, een tekort aan vitamine D, gewichtsproblemen en een beperkte ontwikkeling van sociale vaardigheden (NOS, 2018).

  • Het hele artikel is hier samengevat in slechts vier zinnen. Op dezelfde manier kun je een studie of relevant onderzoek tijdens het schrijven van je scriptie samenvatten
  • Parafraseren en citeren kun je het best doen als je je wil richten op een deel van een onderzoeksartikel, terwijl samenvatten handig is als je de volledige bron relevant vindt in het kader van je eigen scriptie.

Een plagiaatcheck uitvoeren

Als je je scriptie af hebt, met perfecte parafrasen en correcte citaten, kun je ervoor kiezen een plagiaatcheck uit te voeren.

Deze uitgebreide scan van je scriptie zal je waarschuwen als een tekstgedeelte te veel lijkt op de originele bron.

Wat vind jij van dit artikel?
Wouter Koekoek

Wouter heeft een Bachelor en Master of Arts. Hij is in 2016 bij het Scribbr-supportteam begonnen en deelt graag zijn kennis over het schrijven van teksten, verwijzen naar bronnen en het opmaken van documenten met studenten.

1 reactie

Wouter Koekoek
Wouter Koekoek (Scribbr-team)
18 januari 2019 om 14:58

Bedankt voor het lezen! Ik hoop dat je er iets aan hebt gehad. Zit je nog met een vraag? Laat een reactie achter en ik kom zo snel mogelijk bij je terug.

Stel een vraag of reageer.