APA-stijl richtlijnen voor uitzonderingen bij verwijzingen in de tekst

Als je de APA-stijl gebruikt, merk je al snel dat de basisregels voor verwijzingen in de tekst soms niet voldoende zijn.

Wat doe je bijvoorbeeld als je bron geen publicatiedatum heeft of als je meerdere publicaties van dezelfde auteur aanhaalt?

Als het publicatiejaar onbekend is, gebruik je in plaats daarvan z.d. (zonder datum).

Voorbeeld: Publicatie met een onbekend publicatiejaar
Onderzoek toont aan dat ontbossing minstens 10% van de wereldwijde CO2-uitstoot veroorzaakt (Perez, z.d.).

In het Engels hanteer je dezelfde regel, maar dan gebruik je n.d. (no date) in plaats van z.d.

Als je meerdere publicaties van dezelfde auteur gebruikt, kun je ze van elkaar onderscheiden met een kleine letter achter het publicatiejaar (a, b, c, et cetera). Als het publicatiejaar onbekend is, dan schrijf je “z.d.-a” en “z.d.-b”. Dit doe je ook in de literatuurlijst, zodat de bron eenvoudig kan worden teruggevonden.

Voorbeeld: Meerdere publicaties van dezelfde auteur met een bekend publicatiejaar
Werknemers zijn productiever als intrinsiek gemotiveerd zijn (Leonard, 2020a), maar extrinsieke motivatie is ook van groot belang (Leonard, 2020b).
Voorbeeld: Meerdere publicaties van dezelfde auteur met een onbekend publicatiejaar
Onderzoek toont aan dat ontbossing minstens 10% van de wereldwijde C02-uitstoot veroorzaakt (Perez, z.d.-a), maar fossiele brandstoffen zorgen voor een grotere uitstoot (Perez, z.d.-b).

Als je verwijst naar een website als geheel, vermeld je alleen de URL. De website wordt niet opgenomen in de literatuurlijst.

Voorbeeld: Verwijzing naar website
Scribbrs website (http://www.scribbr.nl) bevat onder andere artikelen over bronvermelding, de structuur van je scriptie en statistiek.

Wat is jouw plagiaatscore?

Check binnen 10 minuten hoeveel plagiaat je scriptie bevat.

  • Plagiaatpercentage + uitgebreid rapport
  • Lijst met alle gevonden bronnen
  • Jouw scriptie komt niet in de database

Doe de check

Als je een publicatie meerdere keren aanhaalt in één alinea, hoef je het jaartal van de bron niet te herhalen bij verwijzingen in de lopende tekst. Je herhaalt het jaartal wel als je geheel tussen haakjes naar de bron verwijst. Zodra je een nieuwe alinea begint en je de bron weer noemt in de lopende tekst, moet je het jaartal opnieuw toevoegen.

Voorbeeld: Auteur opnieuw noemen in alinea
Uit onderzoek van Forbes (2021) blijkt dat ouderen vaak behoefte hebben aan meer contact. Forbes merkte ook op dat ze liever contact hebben met jongeren dan met leeftijdsgenoten. Daarom werd geconcludeerd dat het nodig is om jongere vrijwilligers te werven (Forbes, 2021).

Het komt vaak voor dat je binnen één set haakjes naar meerdere publiaties van verschillende auteurs wilt verwijzen. Je rangschikt de auteurs van de verschillende bronnen op alfabetische volgorde en je scheidt de publicaties van elkaar met een puntkomma en een spatie.

Voorbeeld: Meerdere publicaties van verschillende auteurs
Verschillende studies (Driessen & Anterveld, 2020; Joseph, 2021; Rabatt, 2021) tonen aan dat studenten meer scriptiebegeleiding nodig hebben dan zij momenteel ontvangen.

Als je binnen één set haakjes wilt verwijzen naar meerdere publicaties van dezelfde auteur, noem je de auteursnaam één keer, gevolgd door alle jaartallen van de publicaties. Deze scheid je van elkaar met komma’s en je plaatst de jaartallen in chronologische volgorde. Ook in dit geval krijgen meerdere publicaties in één jaar een letter als achtervoegsel.

Voorbeeld: Meerdere publicaties van dezelfde auteur
Meerdere studies (Potter, 2017, 2018, 2021; Suan, 2019, 2021a, 2021b) tonen aan dat illegaal bezit van exotische dieren steeds vaker voorkomt.
Voorbeeld: Meerdere publicaties van dezelfde auteur in de literatuurlijst
Khim, A. A. B. (2021a). Geschiedenis van de Nederlandse taal. Vrije Pers.

Khim, A. A. B. (2021b). Taalverandering door de eeuwen heen. Vrije Pers.

Het kan voorkomen dat je twee verschillende auteurs met dezelfde achternaam in je lijst hebt staan. In die gevallen vermeld je bij verwijzingen in de tekst ook de voorletters van deze auteurs, zelfs als de publicatiedatum verschilt. Zo maak je duidelijk dat het om twee verschillende personen gaat.

Voorbeeld: Auteurs met dezelfde achternaam
A. G. Müller (2021) beschrijft net als D. E. Müller (2019) marketingmodellen voor start-ups.

Verschillende studies (A. G. Müller, 2021; D. E. Müller, 2019) beschrijven marketingmodellen voor start-ups.

Als je twee bronnen hebt met dezelfde eerste auteursnaam en hetzelfde jaartal, krijgen deze bronnen dezelfde schrijfwijze bij de verkorte vorm met et al.

Voorbeeld: Bronnen met dezelfde schrijfwijze door toevoeging et al.
(Beck, Zimmermann, Van Rooij, & Silvestri, 2021) wordt bij de tweede verwijzing (Beck et al., 2021).

(Beck, Zimmermann, Lamers, D’Angelo, & Silvestri, 2021) wordt bij de tweede verwijzing ook (Beck et al., 2021).

Dit probleem los je op door meer auteurs toe te voegen totdat je het verschil tussen beide bronnen kunt zien. Je voegt aan het eind “et al.” toe voor auteurs die je niet hoeft op te sommen om het onderscheid duidelijk te maken.

Voorbeeld: Bronnen met toevoegen van auteurs
(Beck, Zimmermann, Van Rooij & Silvestri, 2021) wordt bij de tweede verwijzing  (Beck, Zimmerman, Van Rooij et al., 2021).

(Beck, Zimmermann, Lamers, D’Angelo, & Silvestri, 2021) wordt bij de tweede verwijzing (Beck, Zimmermann, Lamers et al., 2021).

Soms komt het voor dat je alleen de voornaam van de auteur weet, en niet de achternaam. In dat geval gebruik je de voornaam als achternaam in de verwijzing in de tekst.

Voorbeeld: Auteur met alleen een voornaam
Het is niet vanzelfsprekend dat iedereen hiervan op de hoogte is (Hannah, 2021).

In de literatuurlijst geldt hetzelfde: je gebruikt de voornaam als achternaam en laat de voorletters weg.

Als de auteur of organisatie onbekend is, dan wordt de verkorte titel vermeld.

  • Alle kernwoorden krijgen hoofdletters (title case).
  • Titels van artikelen, hoofdstukken uit boeken en webpagina’s komen tussen dubbele aanhalingstekens te staan.
  • Titels van tijdschriften, boeken en rapporten worden gecursiveerd.
Voorbeeld: Onbekende of anonieme auteur
Statistiekcolleges worden steeds populairder (“Statistics are hot”, 2021).

Volgens het artikel in Plagiaat vaak Onbewust (2021) is plagiaat vaak het gevolg van het gebrek aan kennis over bronvermelding.

Je gebruikt alleen “Anoniem” (of: Anonymous in een Engelse scriptie) als auteursnaam als de bron nadrukkelijk “Anoniem” als auteur noemt.

Voorbeeld: Verwijzing naar Anonymous
Hogescholen en universiteiten kiezen steeds vaker voor de APA-stijl (Anoniem, 2020).

Als de auteur, het jaartal en de titel onbekend zijn, geef je een korte omschrijving van het onderwerp tussen blokhaken.

Voorbeeld: Auteur, jaar en titel onbekend
Een heldere en duidelijke uitleg is het allerbelangrijkst ([Visie Scribbr], z.d.).

Het komt soms voor dat je in een bron een interessante verwijzing vindt naar een andere bron (of een citaat uit een andere bron). Je probeert in dit geval altijd de oorspronkelijke bron op te sporen, zodat je hiernaar kunt verwijzen. Mocht je de bron niet kunnen vinden, dan mag je indirect verwijzen. In de literatuurlijst neem je dan alleen de bron op die je hebt geraadpleegd. In dit geval is dat Leunissen.

Voorbeeld: Indirecte verwijzing
Narratieve verwijzing
Sill (geciteerd in Leunissen, 2021) beschrijft drie mogelijke oorzaken.

Verwijzing tussen haakjes
Er worden drie mogelijke oorzaken beschreven (Sill, geciteerd in Leunissen, 2021).

Als je verwijst naar persoonlijke communicatie, dan vermeld je deze bronnen niet in de literatuurlijst. Ze zijn namelijk niet toegankelijk voor lezers, dus ze kunnen deze bronnen niet opzoeken. In de tekst moet je wel naar deze bronnen verwijzen:

Voorbeelden: Persoonlijke communicatie
Volgens T. Wolters (persoonlijke communicatie, 24 december 2020) zijn de resultaten snel beschikbaar.

Er is aangegeven dat de resultaten snel beschikbaar zijn (T. Wolters, persoonlijke communicatie, 24 december 2020).

Bekijk ons uitgebreide artikel over persoonlijke communicatie.

Soms wil je een citaat overnemen uit een anderstalige bron. Een citaat in het Engels kun je vaak zonder problemen overnemen in je Nederlandse scriptie, maar voor andere talen is dit lastiger, omdat lezers die taal mogelijk niet beheersen. Dan kun je ervoor kiezen om het citaat te vertalen.

Volgens de APA-stijl spreek je bij een vertaling niet langer van een citaat, maar van een parafrase. Je behandelt de bron als een normale parafrase en plaatst dus geen dubbele aanhalingstekens.

In de literatuurlijst noteer je eerst de originele titel en daarna plaats je de vertaalde titel tussen blokhaken.

Voorbeeld: Vertaling van citaat
In de tekst
Kinderen met een taalontwikkelingsstoornis hebben problemen met het produceren en begrijpen van taal, waardoor onder andere lezen bemoeilijkt wordt (Charles, 2021).

Literatuurlijst
Charles, J. A. (2021). Developmental language disorders and the understanding of spoken language [Taalontwikkelingsstooornissen en het begrip van gesproken taal]. Free Press.

Wat vind jij van dit artikel?
Bas Swaen

Bas is mede-oprichter van Scribbr. Bas komt uit een echt onderwijsgezin en is een ervaren scriptieschrijver. Met heldere uitleg over moeilijke materie probeert Bas studenten op weg te helpen.

16 reacties

Fiona
27 mei 2021 om 15:34

Beste Scribbr,

Ik heb 2 bronnen met dezelfde auteurs zonder publicatiedatum in mijn scriptie gebruikt. Hoe kan ik deze het beste in de literatuurlijst vermelden?

Normaal gebruik je dan (2021a) en (2021b) maar kan dat ook als (z.d.a) en (z.d.b) omdat de publicatiedatum ontbreekt?

Alvast bedankt en vriendelijke groet,

Fiona

Beantwoorden

Julia Merkus
Julia Merkus (Scribbr Team)
27 mei 2021 om 15:36

Hoi Fiona,

Ja, dat kan ook met z.d.! Als het publicatiejaar onbekend is, dan schrijf je “z.d.-a” en “z.d.-b”. Dit doe je ook in de literatuurlijst, zodat de bron eenvoudig kan worden teruggevonden. Je hoeft dus alleen dat koppelteken (-) toe te voegen en dan is het helemaal goed :)

Beantwoorden

Chris
17 mei 2021 om 15:10

Beste Scribbr,

In mijn Engelse paper gebruik ik zowel de Nederlandse als Engelse variant van de website van het Trimbos-instituut. In het Nederlands schrijven ze de naam van de organisatie als Trimbos-instituut, maar in het Engels schrijven ze het als Trimbos Institute. Hoe kan ik nu het beste verwijzen naar het Trimbos?

Beantwoorden

Julia Merkus
Julia Merkus (Scribbr Team)
17 mei 2021 om 15:13

Hoi Chris,

Ik zou aanraden om de Engelse versie te gebruiken in je Engelse paper!

Beantwoorden

Sam
15 mei 2021 om 15:29

Beste Scribbr,

Ik heb twee bronnen van dezelfde auteur waarvan een zonder datum (z.d.) en een met datum (2019) is. Als ik het goed heb, moet de eerst geschreven bron eerst in de literatuurlijst, maar nu is een dus zonder datum. Ik vroeg me af welke eerst in de literatuurlijst moest komen?

Alvast bedankt,

Sam

Beantwoorden

Julia Merkus
Julia Merkus (Scribbr Team)
17 mei 2021 om 14:11

Hoi Sam,

Dat is een goede vraag! De bron zonder datum komt eerst en daarna de bron uit 2019. Als je meer richtlijnen wilt zien voor het sorteren van bronnen in je scriptie, kan dit artikel je het beste helpen (onder het kopje: Meerdere publicaties met dezelfde eerste auteur).

Beantwoorden

marietje
29 april 2021 om 03:15

Beste scribbr,

Ik maak een scriptie over een bepaalde serie. In het theoretisch kader vermeld ik best vaak een film die als voorbeeld wordt genoemd in een andere bron bijvoorbeeld een boek. Alleen nu ziet de zin er raar uit en onbegrijpelijk, omdat ik in de zin dus verwijs naar waar ik het voorbeeld vandaan haal en wat er in het boek staat, maar tegelijkertijd ook de bron van de film. Hoe doe ik dit het beste. Ik heb het nu zo:

Rood kan ook met agressie en geweld (afbeelding 3.6) worden geassocieerd, zoals in de film Ex Machina (Macdonald & Garland, 2014; Baker, 2016).

Hierbij is Baker waar ik de informatie vandaan haal wat rood betekent in de film ex machina en macdonald en garland de bron die verwijst naar de film, dus de regisseur en wanneer de film uitkwam. hoe moet dit?

Beantwoorden

Julia Merkus
Julia Merkus (Scribbr Team)
29 april 2021 om 11:52

Hoi Marietje,

Dat is een goede vraag. Bij APA plaats je de bronvermelding direct na de informatie. Dit hoeft dus niet altijd het einde van de zin te zijn. In dit geval zou je het zo kunnen doen:

Rood kan ook met agressie en geweld (zie Figuur 3.6) worden geassocieerd (Baker, 2016), zoals in de film Ex Machina (Macdonald & Garland, 2014).

Als je de zin dan alsnog verwarrend vindt, zou je ervoor kunnen kiezen om in een aparte zin naar Figuur 3.6 te verwijzen. Bijvoorbeeld:

Rood kan ook met agressie en geweld worden geassocieerd (Baker, 2016), zoals in de film Ex Machina (Macdonald & Garland, 2014). Figuur 3.6 biedt een weergave van deze associatie.

Beantwoorden

eva
23 november 2020 om 19:34

Hallo,

Ik heb een vraag m.b.t. tot dezelfde achternaam van auteurs. Anders dan in het voorbeeld, is het in mijn geval zo dat de achternaam van 2 auteurs in dezelfde publicatie hetzelfde is. Moet ik dan ook de voorletter van beide auteurs in de tekst vernoemen?

Groet,

eva

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
25 november 2020 om 10:31

Hoi Eva,

Nee, als de auteurs aan dezelfde publicatie hebben gewerkt is het geen probleem. Je kunt dan gewoon 2x dezelfde achternaam opschrijven.

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Anke
17 juni 2020 om 17:18

Hallo

Voor mijn eindwerk haal ik redelijk veel info uit dezelfde internetbron in verschilende allinea's. De website blijft wel hetzelfde (met dezelfde auteur en datum), maar door telkens op een andere link te klikken veranderd de URL (bv. http://www.bvda.com/nl/latente-vingerafdrukken en http://www.bvda.com/nl/opnemen-van-vingersporen).

Moet ik als bronvermdeling dan telkens verder gaan zoals hieronder is weergegeven? Of maak ik een algemene bron van de hoofdwebsite?

BVDA (n.d.-a). Bluestar Forensic. Geraadpleegd op 12 juni 2020 via http://www.bvda.com/nl/bluestar-forensic
BVDA (n.d.-b). Hemastix. Geraadpleegd op 12 juni 2020 via http://www.bvda.com/nl/hemastix
BVDA (n.d.-c). Luminol. Geraadpleegd op 11 juni 2020 via http://www.bvda.com/nl/luminol
BVDA (n.d.-d). Peroxtesmo. Geraadpleegd op 12 juni 2020 via http://www.bvda.com/nl/peroxtesmo

Ik dacht zelf om zp verder te gaan met nummeren omdat ik niet weet of dit moet bij het testen op plagiaat, maar als de 'hoofd url' voldoende is, lijkt dit mij wel makkelijker.

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
18 juni 2020 om 15:02

Hoi Anke,

Goede vraag. Dit is inderdaad een lastige situatie. Omdat je (neem ik aan) voor bepaalde stukken tekst heel specifiek die verschillende pagina's op de website gebruikt raad ik je aan om op deze manier door te gaan.
Het is wat omslachtig en oogt rommelig, maar het is wel de meest correcte vorm!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Alexis
11 mei 2020 om 18:05

Beste Scribbr,

Voor mijn thesis maak ik gebruik van verschillende bronnen, waarbij veel auteurs dezelfde naam hebben. Dat is helemaal geen probleem in de literatuurlijst, maar voor de verwijzingen in de tekst zit ik even vast.

Ik weet dat je bij meerdere auteurs met dezelfde naam de initialen van de voornaam moet vermelden, maar ik zag nergens een voorbeeld waarbij in één vermelding 3 auteurs dezelfde naam hebben...

Concreet heb ik volgende 2 bronnen (ik laat de titels even weg voor duidelijkheid):

- Zhang, H., Zhang, J., Lu, S., Cheng, S., & Zhang, J. (2011).
- Zhang, Z., Ye, Q., & Law, R. (2011).

Momenteel verwijs ik er op de volgende manier naar:

- H. Zhang, Zhang, Lu, Cheng, & Zhang (2011)
- Z. Zhang, Ye, & Law (2011)

Mijn vraag is nu of ik voor de andere auteurs "Zhang" ook initialen moet toevoegen? Of juist helemaal geen initialen, of...

Vriendelijke groet,
Alexis

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
19 mei 2020 om 19:16

Hoi Alexis,

Dit zijn inderdaad wel erg veel Zhangs!
Je hebt het in je voorbeeld op de juiste manier gedaan. Als je nog een tweede (of meer) keer naar de bron verwijst wordt het H. Zhang, et al. (2011) en Z. Zhang, et al. (2011).
Omdat in je literatuurlijst in eerste instantie naar de eerste auteur wordt gekeken zijn ze met de voorletter te onderscheiden.

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Emma
17 april 2020 om 16:09

Beste Scribbr,

In mijn scriptie wil ik gebruik maken van artikelen die veel dezelfde auteurs bevatten namelijk:

- Andriessen, I. (2017). Discriminatie herkennen, benoemen en melden.

- Andriessen, I., & Nievers, E. J. (Eds.). (2012). Op achterstand: discriminatie van niet-westerse migranten op de arbeidsmarkt. Sociaal en Cultureel Planbureau.

- Andriessen, I., Fernee, H., & Wittebrood, K. (2014). Ervaren discriminatie in Nederland. Sociaal en Cultureel Planbureau.

- Andriessen, I., Nievers, E., Faulk, L., & Dagevos, J. (2010). Liever Mark dan Mohammed?. Sociaal en Cultureel Planbureau.

- Andriessen, I., Van der Ent, B., Van der Linden, M., & Dekker, G. (2020). Ervaren discriminatie in Nederland II. Sociaal en Cultureel Planbureau.

- Andriessen, I., Van der Ent, B., Van der Linden, M., & Dekker, G. (2015). Op afkomst afgewezen.

Nou heb ik gelezen dat je de bron zo ver moet uitschrijven tot het verschil duidelijk is, geldt deze regel ook wanneer de bronnen verschillende publicatiedata hebben?
Het staat namelijk niet zo mooi in de tekst als ik alles zo ver moet uitschrijven!

Vriendelijke groet,

Emma

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr Team)
17 april 2020 om 16:21

Hoi Emma,

Goede vraag!
Dat hoeft niet. Het jaartal staat altijd bij je verwijzing in de tekst, dus op die manier kan de lezer achterhalen bij welke bronvermelding in je literatuurlijst 'ie hoort.

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Is er iets nog niet helemaal duidelijk of ontbreekt er wat? Laat een opmerking achter.

Please click the checkbox on the left to verify that you are a not a bot.