Tips voor het schrijven van de leeswijzer van je scriptie

De leeswijzer helpt om de structuur van je scriptie te begrijpen. Zo beschrijf je welke informatie ieder hoofdstuk bevat, zodat de lezer eenvoudig kan vinden wat hij of zij zoekt. De leeswijzer is vaak onderdeel van de inleiding van je scriptie.

Om te voorkomen dat je veel informatie op dezelfde manier presenteert, kun je gebruikmaken van handige zinnen, werkwoorden en synoniemen. Zo kun je variëren tussen “in hoofdstuk 1 wordt ingegaan op…” en “in hoofdstuk 2 ligt de focus op…”.

Zinnen

Voorbeeld 1: De ik-vorm

In hoofdstuk 1 ga ik in op de aanleiding van het probleem. In hoofdstuk 2 ga ik in op het literatuuronderzoek en in hoofdstuk 3 bespreek ik de methode.

Meer informatie over het gebruik van persoonlijke voornaamwoorden in je scriptie is hier te vinden.

De meeste schrijvers gebruiken vaak dezelfde woorden om de inhoud van hun onderzoek of de structuur van hun scriptie te presenteren. Met name wanneer je een leeswijzer of opbouw schrijft voor je onderzoek kan de tekst hierdoor erg eentonig worden, want op hoeveel manieren kun je nou omschrijven hoe je scriptie is opgebouwd?

Je kunt hiervoor, zoals hierboven in voorbeeld 1 ook is gedaan, de ik-vorm gebruiken, maar deze ik-vorm is niet altijd gewenst. Daarnaast kun je ook de passieve vorm gebruiken:

Voorbeeld 2: De passieve vorm

In hoofdstuk 1 wordt de aanleiding van het probleem gepresenteerd en in hoofdstuk 2 wordt de relevante literatuur besproken.

De passieve vorm wordt in leeswijzers het meest gebruikt en is ook algemeen geaccepteerd in academische teksten. Maar wanneer je alleen de passieve vorm gebruikt, bestaat de kans dat je tekst een beetje wollig wordt. Er bestaat daarom nog een andere manier om dezelfde informatie weer te geven, namelijk door een zogenaamde IS-AV constructie te gebruiken (onbezield onderwerp met een actief werkwoord). Deze ziet er zo uit:

Voorbeeld 3: IS-AV constructie als afwisseling

Hoofdstuk 1 presenteert de aanleiding van het probleem en hoofdstuk 2 bediscussieert de relevante literatuur.

Hoewel een hoofdstuk feitelijk niet iets kan presenteren of kan bediscussiëren, kun je deze constructie wel goed gebruiken voor wat afwisseling in je tekst. Je kunt de IS-AV constructie gebruiken om de inhoud van je tekst weer te geven, doelstellingen te bespreken en conclusies weer te geven.

Voorbeeld 4

Hoofdstuk 1 beoogt antwoord te geven op deelvraag 1. (Doelstelling)

Voorbeeld 5

Het hoofdstuk Resultaten toont aan dat… (conclusie)

Handige werkwoorden

Je kunt ergens op ingaan, iets bespreken, iets presenteren, aantonen, laten zien, maar wat nog meer?

Presenteer de inhoud van je tekst met behulp van deze werkwoorden

AangevenNadruk leggen op
AantonenOmschrijven
Antwoord geven opOnderbouwen
BehandelenPijlen richten op
BeschrijvenPresenteren
BesprekenRichten op
BiedenSamenvatten
DefiniërenSchetsen
Focus leggen opToelichten
FormulerenUiteenzetten
GebruikmakenUitleggen
GevenUitvoeren
Ingaan opUitwerken
IntroducerenVerbinden
Inzicht bieden inVergelijken
Inzicht geven inWeergeven
Kijken naarWijden aan
Koppelen aan

Ontvang feedback op taal, structuur, lay-out en bronvermelding

Professionele Scribbr-editors kijken je scriptie na op:

  • Academisch taalgebruik
  • Onduidelijke zinnen
  • Grammaticale fouten
  • Interpunctie
  • Verboden woorden

Bekijk het voorbeeld

Extra voorbeelden van werkwoorden

Voorbeeld 6

In hoofdstuk 2 komen de knelpunten naar voren en in hoofdstuk 3 staat de oplossing centraal. En hoofdstuk 4 eindigt met de resultaten.

Andere werkwoorden die je kunt gebruiken

Aan bod komenIn het teken staan van
Aan de orde komenLeiden tot
BeginnenNaar voren komen
BestaanNadruk liggen op
BetreffenPlaatsvinden
BevattenResulteren
BlijkenStarten
Centraal staanVolgen
EindigenVoorvloeien
Hebben

 

Let op: Check wel altijd goed de betekenis van de werkwoorden en maak vervolgens pas de keuze voor een bepaald werkwoord en een bepaalde werkwoordconstructie! De werkwoorden die onder voorbeeld 6 staan, kunnen niet gebruikt worden in een passieve constructie of met de ik-vorm.

Meer standaardzinnen voor in de leeswijzer »

Verwijs je naar hoofdstuk een, twee en drie of 1, 2 en 3?

Als je naar hoofdstukken verwijst in je tekst dan kun je het best cijfers gebruiken. Het allerbelangrijkste is dat je consistent bent in je keuze. Gebruik of cijfers of schrijf de getallen uit.  Meer weten over getallen in je scriptie?

Nog meer tips?

Lees dan ook hoe je jouw samenvatting kunt inkorten!

Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze op afstand aan Scribbrs diensten en aan handige artikelen over academische teksten.

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen »
Trustpilot score van 9.7

12 reacties

Robin
15 juli 2016 16:32

Behandel je ook de bijlage in de leeswijzer?

Beantwoorden

Lou Benders
Lou Benders (Scribbr-team)
18 juli 2016 14:51

Hoi Robin,

Eigenlijk niet. Je kunt er wel naar verwijzen, maar meestal gebeurt dit niet. In de tekst zelf geef je wel aan wanneer naar bijlagen gekeken kan worden voor extra informatie.

Groetjes,

Lou

Beantwoorden

Tessa
6 juni 2016 14:14

Ik heb een rare vraag.  In mijn opleiding is het namelijk gebruikelijk te werken met het ADORE-model. Dus je hebt een analysefase, ontwerpfase, realisatefase en evaluatiefase. Alleen was ik binnen de afstudeerperiode al eerder klaar met alle fases en besloot ik (in overleg met mijn stagebedrijf) nogmaals de ontwerpfase te doen om extra dingen te maken. In die tweede ontwerpfase heb ik de input uit de evaluatie fase meegenomen tijdens het ontwerpen. Dus: het is handiger voor een lezer om eerst deel 1 van de ontwerpfase te lezen, dan de realisatie en evaluatiefase en dan pas terug te komen om deel 2 van de ontwerpfase te lezen. Is het dan gebruikelijk om de wenselijke leesvolgorde in de leeswijzer te vermelden? Of moet ik gewoon de structuur van mijn scriptie aanhouden? 
Ik hoop dat mijn vraag duidelijk is! Alvast bedankt!

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
7 juni 2016 14:21

Hoi Tessa, de lezer gaat je scriptie van begin tot eind lezen. Je zal dus daarop de leeswijzer ook moeten afstemmen. Ik denk dat het misschien beter is om met je begeleider te overleggen of je de structuur mag aanpassen. Als je daar geen tijd meer voor hebt zou ik de 'normale' structuur aanhouden.

Beantwoorden

Mattheo
27 mei 2016 14:13

Kun je ook meerdere vormen gebruiken bij het schrijven van je inleiding? Bijvoorbeeld de ik-vorm en de IS-AV constructie?

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
31 mei 2016 11:49

Hoi Mattheo, je kunt meerdere vormen gebruiken. Het gebruik van de ik-vorm is wel niet altijd juist. Lees dit artikel over de ik-vorm nog eens door.

Beantwoorden

ruth
14 juli 2015 08:17

ik ben je heel veel dank verschuldigd. ik ben bijkans 2 weken bezig met het schrijven van het beginstuk van mijn scriptie. enkele dagen terug heb ik scribbr.nl ontdekt en ja hoor, het vlotte gelijk met mijn scriptie. many thanks

Beantwoorden

Michelle Mertens
Michelle Mertens (Scribbr-team)
14 juli 2015 11:14

Hoi Ruth,

Mooi om te horen. Als je vragen hebt horen we het graag!

Beantwoorden

Michael
19 juni 2015 00:11

Super bedankt! dit ontbrak nog in mijn scriptie (ofja geen aandacht aan besteed) echt een super fijne site met fijne bruikbare informatie!

Beantwoorden

wessel
11 maart 2015 15:25

Top, danzkij dit artikel binnen 20 minuten een strakke leeswijzer neergezet

Beantwoorden

Koen Driessen
Koen Driessen (Scribbr-team)
11 maart 2015 15:36

Leuk om te horen! Ik geef het door aan Lou :-)

Beantwoorden

Anu
19 januari 2015 03:50

Bedankt, ik heb hier echt veel aan gehad :)

Beantwoorden

Stel een vraag of reageer.