Positie van informatie

Met iedere zin presenteer je je lezer een stukje informatie, deel je de lezer iets mee of deel je jouw kennis. De informatie die je deelt kan overkomen, goed overkomen en niet overkomen.

Het organiseren van een zin

Wanneer een schrijver wil dat zijn informatie goed overkomt, moet hij of zij een zin goed organiseren.

Om te laten zien hoe belangrijk het is om een zin goed te organiseren vind je hieronder een voorbeeld van een slecht georganiseerde zin.

Belang van positie van informatie in een zin
Osteoporose, verhoogde bot afbraak, treedt op in de menopauze bij vrouwen*

*Dit voorbeeld is afkomstig van: Onrust, M. G., Verhagen, A., & Doeve, R. (1993). Formuleren. Houten, Nederland: Bohn Stafleu.

In deze zin valt de schrijver met de deur in huis door de nieuwe informatie ‘de osteoporose’ vooraan de zin te plaatsen. Daarnaast lijkt het doordat ‘bij vrouwen’ op de laatste zinsplaats valt, alsof het mogelijk ook bij mannen zou kunnen gebeuren.

De start van een zin

Wanneer je een zin start dan is het belangrijk dat de zin op een logische manier begint. Wat is een logische manier van beginnen met een zin?

Ga ervan uit dat je lezer nieuwe informatie in een zin goed moet kunnen verwerken, deze informatie moet daarom ‘ingeleid’ worden.

Het inleiden van informatie doe je door de zin te beginnen met informatie waarvan je kunt veronderstellen dat het: algemeen bekend is, vertrouwd is, zojuist nog aan de orde is geweest, gemeenschappelijk bezit is, of algemeen inleefbaar is.

De nieuwe informatie kun je dan vastplakken aan een dergelijke start. Zo bestaat de zin uit: het startpunt en de rest van de (nieuwe) informatie.

In het voorbeeld hieronder wordt getoond hoe een startpunt uit van alles kan bestaan, van persoonlijk voornaamwoord en tijdbepaling tot bijvoeglijk voornaamwoord en zelfstandig naamwoord.

Goede start van de zin

Ik ga morgen skydiven.

Morgen zouden alle mensen een snor kunnen hebben.

Bordeauxrood leent zich goed voor nieuwe gordijnen voor mijn oom.

Mensen in Nederland hebben doorgaans niet meer dan twee auto’s.

De nieuwe informatie staat in voorbeeld 2 steeds aan het eind van de zin, en de zinnen worden begonnen met ‘iets’ dat de lezer al kent. Mocht je er nog over twijfelen of dit echt zo is, kijk dan naar het voorbeeld hieronder (deze zijn weliswaar grammaticaal niet foutief, maar stilistisch wel).

Nieuwe informatie als start van de zin

Skydiven ga ik morgen.

Een snor zouden alle mensen morgen kunnen hebben.

Voor de nieuwe gordijnen voor mijn oom leent bordeauxrood zich goed.

Niet meer dan twee auto’s hebben mensen in Nederland doorgaans.

Zelfs een heel zinsdeel kan functioneren als inleiding voor je nieuwe informatie.

Zinsdeel als inleiding voor nieuwe informatie
Wanneer de filosofie van Kant vergeleken wordt met die van Hegel, dan kun je veel overeenkomsten ontdekken.

Het gebruik van nieuwe informatie vooraan in een zin is niet foutief wanneer de nieuwe informatie net nog besproken is.

 Nieuwe informatie die net nog besproken is als start van de zin
Dit artikel gaat over de nieuwe gordijnen voor mijn oom. Voor deze nieuwe gordijnen leent bordeauxrood zich goed.

Veel studenten vergeten dat de informatie die zij aan het begin van hun plaatsen, nieuw is voor hun lezer. De informatie is immers al lang niet meer nieuw voor henzelf. Het is daarom van belang dat je je altijd in je lezer verplaatst, om zo erachter te komen of je misschien vreemde, of moeilijk leesbare zinnen hebt gemaakt.

Ontvang feedback op taal, structuur, lay-out en bronvermelding

Professionele Scribbr-editors kijken je scriptie na op:

  • Academisch taalgebruik
  • Onduidelijke zinnen
  • Grammaticale fouten
  • Interpunctie
  • Verboden woorden

Bekijk het voorbeeld

Het einde van een zin

Achteraan de zin (niet per se op de allerlaatste plek) is de plek waar de belangrijke, ofwel nieuwe informatie wordt gepresenteerd. Op deze plek in de zin ligt het accent.

Nieuwe informatie aan het einde van de zin

Frits beloofde zijn moeder voortaan beter zijn best te doen.

De deftige heer introduceerde zijn nieuwste aanwinst, een echte Van Gogh.

Zes jaar geleden was zij nog wereldkampioen, en nu eindigt zij als zestiende.

Zo doe je het dus niet.

Nieuwe informatie als start van de zin
Het fenomeen image schemata wordt in dit artikel besproken.

En zo doe je het wel.

Nieuwe informatie aan het einde van de zin
In dit artikel wordt het fenomeen image schemata besproken.

In het laatste voorbeeld begint de zin met ‘iets’ dat algemeen bekend is, namelijk dit artikel. Vervolgens wordt aan het einde van de zin de nieuwe informatie geïntroduceerd, namelijk wat besproken wordt: het fenomeen image schemata.

Hierbij staat de nieuwe informatie vanwege grammaticale redenen overigens niet helemaal aan het einde van de zin.

Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze op afstand aan Scribbrs diensten en aan handige artikelen over academische teksten.

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen »
Trustpilot score van 9.7

1 reactie

Lou Benders
Lou Benders (Scribbr-team)
20 maart 2014 18:09

Ik hoop dat dit artikel je heeft geholpen. Heb je nog vragen? Ik doe mijn best om ze zo snel mogelijk te beantwoorden. :)

Stel een vraag of reageer.