Structuur van een academische tekst – duidelijk format

Niet iedere academische tekst heeft een voorgekauwd format dat je kunt gebruiken, zoals een scriptie, essay, proposal of Plan van Aanpak.

Er zijn allerlei redenen om een academische tekst te schrijven: in opdracht van je docent, als artikel voor een wetenschappelijk tijdschrift, om in je blog een stelling te weerleggen, om nieuwe informatie te presenteren, als motivatie voor een statement dat je gemaakt hebt, et cetera.

Een academische tekst bestaat uit een duidelijk begin, midden en eind.

Het begin van je tekst (20-30% van het aantal woorden) bestaat uit een introductie:

  1. Het doel van je tekst
  2. Introductie van je onderwerp
  3. Aankondiging van wat volgt

Het midden van je tekst (50-80% van het aantal woorden) bestaat uit de uitwerking:

  1. Presenteer je informatie zoals aangekondigd, in een logische volgorde.
  2. Op basis van deze informatie kun je eventueel subonderwerpen aansnijden.

Aan het eind van je tekst (5-20% van het aantal woorden) rond je je verhaal af:

  1. Je bereikt het doel dat je gesteld hebt
  2. Je voldoet aan de eisen voor een goed einde

Begin

Het begin van je tekst bestaat uit:

  1. Het doel van je tekst
  2. Introductie van je onderwerp
  3. Aankondiging van wat volgt

Het begin bestaat meestal uit ongeveer 20-30% van de woorden van je tekst.

Doel van je tekst & introductie onderwerp

Introduceer in een algemene academische tekst om te beginnen het doel dat je wilt bereiken met jouw tekst. Vaak worden teksten geschreven om de volgende redenen:

  • Om een bepaalde vraag te beantwoorden (bijvoorbeeld op basis van literatuuronderzoek)
  • Om een hypothese/statement/mening te onderbouwen of juist weerleggen
  • Om een voorspelling te doen over een bepaalde situatie
  • Om algemene informatie te geven over een ingewikkeld onderwerp om het beter uit te leggen
  • Om een nieuw idee/fenomeen te bespreken

Geef aan wat jouw doel is en introduceer tegelijkertijd je onderwerp, zodat je lezer direct weet wat hij of zij van jouw tekst kan verwachten.

Let op: Doe dit ook wanneer hoogstwaarschijnlijk alleen je docent jouw tekst leest. Zo is je tekst beter leesbaar en laat je zien dat je de vraag goed begrepen hebt.

Voorbeeld doel & onderwerp introduceren

Doel: een vraag beantwoorden (in opdracht van een docent)

Onderwerp: nieuwe regering in Italië en houding tegenover EU

Vraag van de docent: Denk je dat de Italiaanse regering een referendum zal organiseren om Europa te verlaten en op basis waarvan? Vergelijk de situatie van Italië met het Verenigd Koninkrijk en de Brexit.

Uitwerking

De nieuwe regering in Italië heeft een anti-Europese instelling en bestaat uit twee partijen, een extreem-rechtse partij en een middenpartij. Het is echter onduidelijk of deze regering in de aankomende twee jaar een referendum zal organiseren om de euro en de Europese Unie te verlaten. Op basis van hun huidige politieke agenda, het politieke klimaat in Italië en haar economische afhankelijkheid van Europa, worden de redenen beschreven voor Italië om een referendum te starten of juist niet, waarbij de situatie in Italië wordt vergeleken met de Brexit in het Verenigd Koninkrijk.

Opbouw aankondigen

Nadat je het doel van je tekst hebt besproken, geef je kort aan hoe je tekst is opgebouwd, waar je als eerst op ingaat en wat je daarna bespreekt. Zo weet je lezer waar hij of zij aan toe is en, bijvoorbeeld, waar de informatie staat die voor je lezer het belangrijkst is.

Check nadat je de tekst hebt geschreven altijd of je volgorde wel klopt met hoe je die aankondigt. Als dat niet zo is, kijk dan eerst of de volgorde die je hebt gebruikt wel logisch is. Zo ja, presenteer dan die volgorde. Zo niet, pas de tekst aan en controleer weer of je de opbouw juist hebt gepresenteerd in het begin van je tekst.

Voorbeeld introduceren opbouw

Ten eerste wordt de politieke agenda van de Italiaanse regering beschreven en vergeleken met de toenmalige agenda van de Britse regering. Vervolgens wordt het politieke klimaat aan de hand van krantenberichten en onderzoek van auteur X en Y besproken en wordt wederom gekeken in hoeverre dit klimaat overeenkomt met de situatie in het Verenigd Koninkrijk.

Hierna wordt de economische afhankelijkheid van Europa gemeten door naar Europese rapporten en analyses van auteur Z en A te kijken. Tot slot volgt een voorspelling met betrekking tot de kans op een referendum om de Europese Unie en de euro te verlaten.

Als je van tevoren een opbouw als hierboven opstelt, geeft dit je een goed framework om niet je doel uit het oog te verliezen en om op gestructureerde wijze je informatie te presenteren. Op deze manier vermijd je ook van de hak op de tak te springen.

Midden

Het midden van je tekst bestaat uit de uitwerking:

  1. Presenteer je informatie zoals aangekondigd, in een logische volgorde.
  2. Op basis van deze informatie kun je eventueel subonderwerpen aansnijden.

Het midden bestaat meestal uit ongeveer 50-80% van de woorden van je tekst.

Informatie in een logische volgorde

In het midden van de tekst ga je jouw onderwerp uitdiepen. Je kunt deze informatie in een academische tekst op verschillende manieren in een logische volgorde (zoals aangekondigd in het begin van je tekst) presenteren, bijvoorbeeld:

  • Chronologisch
  • Op basis van belangrijkheid
  • Op basis van grootte
  • Op basis van thema (zoals in het voorbeeld)
  • Op basis van locatie
  • Per vraag (als je docent meerdere vragen heeft gesteld)
Voorbeeld logische volgorde op basis van thema

1. Vergelijking van de politieke agenda van de Italiaanse regering in 2018 en de Britse regering in 2016

… (invulling paragraaf)

2. Vergelijking politieke klimaat in Italië in 2018 en Verenigd Koninkrijk in 2016

… (invulling paragraaf)

3. Analyse economische afhankelijkheid van Italië van financiële hulp van de EU

… (invulling paragraaf)

Met name in het midden is het belangrijk dat je een goede paragraaf- en alinea-indeling hanteert.

Subonderwerpen aansnijden

Terwijl je de informatie uitwerkt die je hebt aangekondigd in het begin van je tekst, kom je automatisch terecht bij verschillende subonderwerpen.

Wanneer wel?

Je kunt ervoor kiezen om hierop in te gaan als deze subonderwerpen relevant blijken voor het doel van je tekst en terugkomen in het eind van je tekst, zoals in je conclusie, voorspelling, vraag, mening of discussie.

Voorbeeld wanneer wel subonderwerp aansnijden

Doel: een vraag beantwoorden (in opdracht van een docent)

Onderwerp: nieuwe regering in Italië en houding tegenover EU

Vraag van de docent: Denk je dat de Italiaanse regering een referendum zal organiseren om Europa te verlaten en op basis waarvan? Vergelijk de situatie van Italië met het Verenigd Koninkrijk en de Brexit.

Uitwerking

Uit de X-rapporten van 2017 bleek dat X% van de bevolking in Campania, Puglia en Calabrië van mening was dat de euro een negatieve invloed heeft gehad op de Zuid-Italiaanse economie. Aangezien veel regeringsleden uit deze regio afkomstig zijn, heeft dit mogelijk een grote invloed op de kans op een referendum. Daarom wordt in de volgende paragraaf ingegaan op de specifieke economische situatie van deze drie provincies.

Wanneer niet?

Als een subonderwerp niet relevant is voor het doel van je tekst en je hierop niet terugkomt aan het eind van je tekst, moet je jezelf afvragen of je het subonderwerp wel moet behandelen. Mogelijk leidt je subonderwerp in dat geval alleen maar af van wat je eigenlijk met je tekst wilt bereiken.

Voorbeeld wanneer niet subonderwerp aansnijden

Doel: een vraag beantwoorden (in opdracht van een docent)

Onderwerp: nieuwe regering in Italië en houding tegenover EU

Vraag van de docent: Denk je dat de Italiaanse regering een referendum zal organiseren om Europa te verlaten en op basis waarvan? Vergelijk de situatie van Italië met het Verenigd Koninkrijk en de Brexit.

Uitwerking

Uit de X-rapporten van 2017 bleek dat veertig vrouwen niet hadden gestemd op X-partij omdat zij het niet eens waren met de samenstelling van de partij die overwegend uit mannen bestond. Het is mogelijk dat meerdere vrouwen niet hebben gestemd op deze partij om dezelfde redenen.

Ontvang feedback op taal, structuur, lay-out en bronvermelding

Professionele Scribbr-editors kijken je scriptie na op:

  • Academisch taalgebruik
  • Onduidelijke zinnen
  • Grammaticale fouten
  • Interpunctie
  • Verboden woorden

Bekijk het voorbeeld

Eind

Aan het eind van je tekst rond je je verhaal af:

  1. Je bereikt het doel dat je gesteld hebt
  2. Je voldoet aan de eisen voor een goed einde

Het einde bestaat meestal uit ongeveer 5-20% van de woorden van je tekst.

Doel bereiken

Aan het eind van je academische tekst bereik je het doel dat je jezelf gesteld hebt. Dit hoeft niet altijd te bestaan uit een conclusie. Voorbeelden van eindes van een academische tekst:

  • Je geeft antwoord op de vraag
  • Je bevestigt of ontkracht een hypothese/statement
  • Je onderbouwt je mening krachtig op basis van de informatie die je in het midden hebt besproken
  • Je weerlegt iemands mening op basis van de informatie die je in het midden hebt aangehaald.
  • Je doet een voorspelling over een bepaalde situatie
  • Je rondt de tekst af waarin je algemene informatie hebt gegeven over een ingewikkeld onderwerp met een paar zinnen waarin je kort zegt waar het op staat.
  • Je trekt een conclusie over een nieuw idee/fenomeen

Eisen voor een goed einde

Aan het einde is het belangrijk dat je:

  • Je doel bereikt dat je in het begin hebt beschreven of aangeeft waarom dat niet gelukt is
  • Je tekst goed en duidelijk afrondt gebaseerd op de informatie die je in het midden hebt gepresenteerd
  • Geen nieuwe informatie presenteert
  • Je blijft baseren op feiten (inclusief referenties) of duidelijk aangeeft dat je een speculatie doet of iets interpreteert
  • Je een krachtige laatste zin gebruikt
Voorbeeld goed einde (doel bereikt)

Doel: een vraag beantwoorden (in opdracht van een docent)Onderwerp: nieuwe regering in Italië en houding tegenover EU

Vraag van de docent: Denk je dat de Italiaanse regering een referendum zal organiseren om Europa te verlaten en op basis waarvan? Vergelijk de situatie van Italië met het Verenigd Koninkrijk en de Brexit.

Uitwerking

Op basis van de vergelijkingen met het Verenigd Koninkrijk met betrekking tot de politieke agenda en het politieke klimaat in Italië kan verwacht worden dat Italië geen referendum zal organiseren. In de politieke agenda van Italië is G uitgedrukt en niet zoals door de Britse regering destijds F.

Bovendien is in Italië slechts Z, Y en B aan de hand volgens auteur V, terwijl in het Verenigd Koninkrijk X en X speelde. De regeringsleden uit het Zuiden hebben daarnaast onvoldoende invloed om een referendum door te zetten, zoals gebleken uit een analyse van auteurs C, K en V. Ook is Italië voor X% van het bruto-inkomen afhankelijk van de euro en de Europese Unie, waardoor het onwaarschijnlijk is dat de regering het lot van Italië in de handen van de Italiaanse bevolking legt.

Onder de Italiaanse bevolking is tot slot onvoldoende draagvlak om de EU te verlaten. De bevolking zal daarom niet voor een referendum pleiten. Een Italexit ligt dus niet in het verschiet.

Schrijf op een wetenschappelijke wijze

Houd je terwijl je schrijft altijd aan deze richtlijnen om op een wetenschappelijke wijze te schrijven:

  1. Gebruik wetenschappelijk taalgebruik en vermijd verboden woorden,
  2. Maak gebruik van goede transities door verbindingswoorden correct te gebruiken.
  3. Onderbouw statements met valide literatuuronderzoek en presenteer je referenties.
  4. Geef het duidelijk aan wanneer je een interpretatie doet.
  5. Wees altijd duidelijk en zorg ervoor dat je lezer de verbanden in je tekst snapt.
  6. Gebruik paragrafen en alinea’s op de juiste manier.
Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze op afstand aan Scribbrs diensten en aan handige artikelen over academische teksten.

1 reactie

Lou Benders
Lou Benders (Scribbr-team)
2 juli 2018 om 16:26

Bedankt voor het lezen! Ik hoop dat je er iets aan hebt gehad. Zit je nog met een vraag? Laat een reactie achter en ik kom zo snel mogelijk bij je terug.

Stel een vraag of reageer.