Wanneer schrijf je woorden met een hoofdletter?

Hoofdletters gebruik je altijd aan het begin van een zin –zoals ook in deze zin – tenzij de zin begint met apostrof –s. Dan krijgt de tweede letter de hoofdletter.

Voorbeeld: Hoofdletter met een apostrof aan het begin van de zin

’s Morgens gaan we altijd naar school.

Deze regel spreekt redelijk voor zich, maar wanneer gebruik je verder hoofdletters?

Hieronder volgt een overzicht van wanneer je hoofdletters gebruikt en wanneer kleine letters, gebaseerd op de regels uit Het Groene Boekje.

Wanneer wel of geen hoofdletter?

Hoofdletter – Bij een eigennaam

Voorbeelden
  • Wim Schmidt
  • Snoopy
  • Amsterdam
  • Het Rode Kruis
  • Café Linke Loetje

Kleine letter – Bij een soortnaam

Voorbeelden
  • Een veertiger
  • Een secretaresse
  • Een labrador
  • Een plein
  • Een provincie
  • Een postkantoor
  • Een arrondissementsrechtbank

Kleine letter – Een afleiding van een persoonsnaam

Voorbeelden
  • freudiaans
  • kafkaësk
  • marxistisch
  • victoriaans
  • maoïst

Hoofdletter – Als het voorwerp het product is van de arbeid van de genoemde persoon

Voorbeelden
  • Een Mondriaan
  • Een Armani
  • Een Ford

Hoofdletter – Een samenstelling met een persoonsnaam (ook als iets vernoemd wordt naar een persoon)

Voorbeelden
  • Een Shakespearedrama
  • Een Dylanplaat
  • Een Picassofan
  • De Erasmushogeschool
  • Een Philipslamp
  • Een Beatlesplaat

Hoofdletter – Een samenstelling met de naam van een uitvinder of ontdekker

Voorbeelden
  • De ziekte van Alzheimer
  • Het syndroom van Down

Hoofdletter – Bij aardrijkskundige namen

Voorbeelden
  •  Amsterdam
  • Antartica
  • De Verenigde Staten
  • De Rijn
  • De Poolster

Hoofdletter – Samenstellingen en afleidingen op basis van aardrijkskundige namen

Voorbeelden
  • Nederlandkunde
  • Nederlands
  • Duits
  • Een Antwerpse
  • Een Zuid-Afrikaan

Kleine letter – Bij namen van windstreken

Voorbeelden
  • Het noorden
  • Het zuiden van Frankrijk

Hoofdletter – Bij de naam van een gebied

Voorbeeld
  • Het Zuiden vraagt om…

Kleine letter – Bij de afleiding van de naam van een gebied

Voorbeeld
  • De oosterse filosofie
  • De westerse economie

Hoofdletter – Windstreek in een aardrijkskundige naam

Voorbeelden
  • Zuidwest-Vlaanderen
  • Noordoost-Nederland
  • Zuid-Limburg

Kleine letter – Wanneer je bij de soortnaam van een zaak niet meer aan de plaats van herkomst denkt

Voorbeelden
  • parmaham
  • marsmannetje
  • moezelwijn
  • nijlkrokodil
  • bourgondisch leven

Hoofdletter – Bij namen van talen of dialecten (ook in combinatie met Standaard-, Middel-, Oud-, Nieuw-, Hoog-, en Plat-

Voorbeelden
  • Het Nederlands
  • Het Fries
  • Het Utrechts
  • Het Standaardnederlands

Hoofdletter – Verbogen vormen, samenstellingen en afleidingen met namen van talen en culturen

Voorbeelden
  • Duitse romans
  • On-Nederlands
  • Franstalige radio

Hoofdletter – Afleidingen van een aardrijkskundige naam of specifiek volk

Voorbeelden
  • De West-Vlamingen
  • Een Fries
  • Een Palestijn
  • Een Hun

Kleine letter – Bij overkoepelende termen voor etnische groepen

Voorbeelden
  • Een indiaanse
  • Een zigeuner
  • Een mulattin

Kleine letter – Bij namen gebaseerd op een overtuiging

Voorbeelden
  • Een protestant
  • Een marxist
  • Een islamiet
  • Een christen

Kleine letter – Spotnamen voor leden van bevolkingsgroepen hebben geen hoofdletter

Voorbeelden
  • Een spanjool
  • Een mof
  • Een spaghettivreter

Kleine letter – Bij namen voor historische periodes en tijden

Voorbeelden
  • De middeleeuwen
  • Het pleistoceen
  • De maandag
  • januari
  • lente
  • de advent
  • de ramadan

Hoofdletter – Bij namen voor feestdagen of historische gebeurtenissen

Voorbeelden
  •  Pasen
  • Kerstmis
  • Moederdag
  • Chanoeka
  • De Tweede Wereldoorlog
  • De Endlösung De Golfoorlog

Kleine letter – Bij samenstellingen met namen van feestdagen

Voorbeelden
  •  paasei
  • kerstboom
  • kerstwensen
  • nieuwjaarsdag

Kleine letter -Bij namen van stromingen en afleidingen en samenstellingen hiervan

Voorbeelden
  •  Het protestantisme
  • De islam
  • Het christendom
  • De renaissance
  • Het dadaïsme
  • Een protestant
  • socialistisch
  • dadaïstisch

Hoofdletter – Bij namen van beoefenaars van godsdiensten of van godsdienstige praktijken

Voorbeelden
  • De paus
  • De imam
  • Een rabbijn
  • Een jezuïet
  • Het vrijdaggebed
  • De biecht

Hoofdletter – Bij namen van instellingen en afleidingen en samenstellingen hiervan

Voorbeelden
  • Het Hof van Cassatie
  • De Hoge Raad
  • Het Duits Parlement
  • Een Europees Parlementslid
  • Een Tweede Kamerfractie

Kleine letter – Bij soortnamen (waarmee we verschillende instellingen kunnen aanduiden)

Voorbeelden
  • Een politiebureau
  • Het stadhuis
  • Het gerechtshof

Bij merknamen (ook in samenstellingen)

Voorbeelden
  • Coca-Cola
  • Esso
  • Mars
  • Philipslamp
  • Een Boeing 737
  • Een Essotankstation

Tenzij de merknaam een soortnaam is geworden:

Voorbeelden
  • Een colaatje
  • Een airbus

Hoofdletters – Bij titels van boeken, films, theaterproducties, artistieke onderscheidingen, of evenementen

Voorbeelden
  •  De Ilias
  • Het verdriet van België
  • De schaduw van de wind
  • De Nobelprijs

Bij namen van kranten, tijdschriften, handelszaken of een organisatie

Gebruikde schrijfwijze die de auteur of oprichter heeft gekozen

Voorbeelden
  • De Standaard
  • iPhone
  • Onze Taal
  • de Volkskrant
  • Scribbr

Hoofdletter – Bij samenstellingen met een titel behoud je de hoofdletter

Voorbeelden
  • Een Iliasbewerking
  • Een Nobelprijswinnaar

Hoofdletter – Bij namen van heilige boeken als we de tekst bedoelen

Voorbeelden
  • De Bijbel
  • De Koran
  • Een Bijbellezing

Kleine letter – Bij namen van heilige boeken als we een exemplaar van het boek bedoelen

Voorbeelden
  • Een mooie bijbel
  • Een versierde koran

Hoofdletter – Bij namen voor heilige personen of begrippen

Voorbeelden
  •  Jahweh
  • God
  • Allah
  • De Heilige Maagd
  • Uw Koninkrijk

Bij samenstellingen met namen van heilige personen of begrippen

Voorbeeld
  • Een Venusbeeld

Kleine letter – Bij afleidingen van namen van heilige personen of begrippen

Voorbeelden
  • goddelijk
  • messiaans

Kleine letter – Wanneer een samenstelling met een naam van een heilig persoon of begrip niet meer naar de persoon of het begrip verwijst

Voorbeelden
  • Een christusdoorn
  • Een sint-bernardshond

Kleine letter – Bij zelfstandige naamwoorden die aan het Duits zijn ontleend

Voorbeelden
  • übermensch
  • schnaps
  • umlaut
  • edelweiss

Tenzij de zelfstandige naamwoorden eigennamen zijn.

Voorbeelden
  • Sturm und Drang
  • Wehrmacht

Meer over hoofdlettergebruik

Als je nog steeds twijfelt wanneer je hoofdletters moet gebruiken, dan kun je ook de website Beter Spellen bezoeken. Hier wordt nogmaals toegelicht wanneer je hoofdletters dient te gebruiken en wanneer niet.

De inhoud van dit artikel is gebaseerd op Het Groene Boekje. Bron: Nederlandse Taalunie. (2013). Het Groene Boekje (8ste). Den Haag, Nederland: Sdu Uitgevers.

Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was eerder Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze in de zon aan Scribbr's diensten en nuttige artikelen om jou te helpen met academische teksten.

Geen taalfouten en pijnlijke missers in je scriptie?

Schakel snel een professionele editor van Scribbr in.
Meer info & prijzen »
Trustpilot score van 9.8

1 reactie

Lou Benders
Lou Benders (Scribbr-team)
21 maart 2014 14:58

Ik hoop dat dit artikel je heeft geholpen. Heb je nog vragen? Ik doe mijn best om ze zo snel mogelijk te beantwoorden. :)

Stel een vraag of reageer.