Parafraseren, citeren en samenvatten in je scriptie

In je scriptie maak je veel gebruik van andermans ideeën en onderzoeken. Dit doe je omdat je scriptie verder ingaat op bestaand onderzoek.

Het gebruikmaken van onderzoek van anderen kan op twee manieren: citeren en parafraseren. Als je citeert neem je stukken letterlijk over en bij parafraseren geef je iets in je eigen woorden weer.

Tevens moet je bij ieder citaat of parafrase aangeven waar het vandaan komt (bronvermelding), anders pleeg je plagiaat.

Citeren

Citeren is het letterlijk overnemen van een stuk tekst. Citaten gebruik je zo min mogelijk in je scriptie omdat ze de leesbaarheid van je scriptie niet bevorderen.

Ook kom je lui over als je veel citaten gebruikt. Door een citaat te gebruiken wek je niet de indruk dat je de brontekst goed begrepen of helemaal gelezen hebt. Gebruik een citaat dus enkel als het echt nodig is.

Een citaat kan bijvoorbeeld gebruikt worden als je een definitie van een begrip in je scriptie op wilt nemen. Ook kun je overwegen een citaat te gebruiken als een auteur een gedachte zo mooi, bondig, krachtig etc. heeft beschreven, dat een parafrase tekort zou schieten.

Als je een citaat gebruikt is het verstandig het citaat goed in te leiden, zoals in onderstaand voorbeeld ook is gedaan.

Voorbeeld bron citeren

Volgens de Van Dale is citeren: “een passage uit andermans werk overnemen in een eigen werk, meestal met bronvermelding” (2010, p. 221).

Je geeft aan dat een passage een citaat is door de tekst tussen aanhalingstekens te zetten. Als het citaat langer is dan 40 woorden zet je het citaat in een apart blok dat je laat inspringen. Werk je met de APA-stijl voor het verwijzen naar bronnen? De APA-stijl heeft regels opgesteld voor de lay-out van het citaat.

Probeer een citaat zo kort mogelijk te houden. Het liefst niet meer dan enkele zinnen. Je kunt een citaat ook inkorten. Op de plek waar je het gedeelte hebt weggehaald zet je dan drie punten  (. . .). Als je een hele zin of meerdere zinnen hebt weggelaten gebruik je vier punten (. . . .).

Let er wel op dat je een citaat niet uit zijn verband rukt door bijvoorbeeld een klein gedeelte te citeren wat jouw onderzoek ondersteunt, terwijl de rest van de bron je onderzoek tegenspreekt.

Parafraseren

Door te parafraseren beschrijf je een (gedeelte van een) onderzoek in je eigen woorden. Doordat je het onderzoek in je eigen woorden beschrijft kun je het tekstueel mooi in je onderzoek verwerken.

Maar ook al zijn het je eigen woorden, het idee komt nog steeds van iemand anders. Je moet dus altijd een bronvermelding aan je parafrase toevoegen. Je dient de parafrase ook altijd in te leiden. Dit kun je bijvoorbeeld als volgt doen: “Janssen (2008) constateert in zijn onderzoek dat …”.

Voorbeeld parafraseren

Orgineel onderzoek

Op weg naar een instellingsbreed plagiaatbestrijdingsbeleid
Eindrapport DU-project plagiaatpreventie in de praktijk
Ook bewustwording van de problematiek bij docenten is van belang. Voor de student is het belangrijk dat het docententeam een zelfde boodschap op het gebied van plagiaat communiceert. Aandacht in discussies teams en voorlichting kan hier bij helpen.

Parafrase
Stichting OER (2006) concludeert in haar onderzoek dat bewustwording bij docenten, een homogene boodschap, voorlichting en discussieteams voor een instellingsbreed plagiaatbestrijdingsbeleid erg belangrijk zijn.
Wist je dat...

Je binnen 10 minuten kunt checken of je verslag of scriptie plagiaat bevat? Het is veilig en betrouwbaar!

Doe de check

Parafrase of samenvatting?

Over het algemeen gebruikt men voor het in het eigen woorden weergeven van een onderzoek altijd de term parafrase. Dit is niet helemaal correct. In een parafrase beschrijf je een citaat in je eigen woorden. Een parafrase is dan ook ongeveer even lang als de brontekst.

Als je de uitkomst van een heel onderzoek of een gedeelte van een onderzoek in eigen woorden weergeeft noemen we dat een samenvatting.

Er is dus een duidelijk verschil tussen parafraseren en samenvatten. Maar in de volksmond (en ook bij veel universiteiten) noemt men beide parafraseren.

Algemene tips

Bekijk de APA-regels

Wat vind jij van dit artikel?
Koen Driessen

Koen heeft zelf meerdere scripties geschreven en is in 2012 samen met Bas en Richard Scribbr gestart. Hier kun je je scriptie laten nakijken door professionele taalkundigen.

33 reacties

Wessel
10 april 2017 14:07

Beste,

Ik wil graag verwijzen naar een StatGuide van de statistische software Minitab 17. Deze StatGuide geeft uitleg bij het conclusie trekken bij statistische uitkomsten. Zijn deze hulppagina's een legitieme bron en hoe moet ik dit als bron aangeven?

Groeten, Wessel

Beantwoorden

Wouter Koekoek
Wouter Koekoek (Scribbr-team)
13 april 2017 19:28

Beste Wessel,
Het is voor mij moeilijk te beoordelen of dit een legitieme bron is. Ik weet immers niets van jouw onderzoeksgebied. Voor het verwijzen naar software of statistische databases kun je de pagina's met voorbeelden bekijken.
Succes!

Beantwoorden

Mitchel
28 maart 2017 13:36

Beste,

Als ik een engelse bron heb en ik vertaal een stuk tekst hieruit naar nederlands in gedeeltelijk eigen woorden, hoe zou ik dat moeten aangeven?

Beantwoorden

Anna Hoogterp
Anna Hoogterp (Scribbr-team)
28 maart 2017 16:42

Hallo Mitchel,

In de APA stijl geldt een vertaling als parafrase (zie ook dit artikel). Dit kun je dus aangeven zoals je ook andere teksten parafraseert.

Groetjes, Anna

Beantwoorden

danielle
17 juni 2016 12:52

Hoi Bas

Als ik als bronvermelding een boek van 300 pagina's heb en ik wil hier naar verwijzen i.p.v. dat ik dat als bijlage toevoeg. Hoe en waar kan ik dat dan het best zetten in mijn scriptie?

groet danielle

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
17 juni 2016 13:00

Hoi Daniëlle, als je gebruikmaakt van de APA-stijl kun je het voorbeeld van een boek bekijken.

Beantwoorden

danielle
17 juni 2016 13:27

en waar zou je dat dan inzetten,dat je in het algemeen verwijst naar het boek. In de inleiding?

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
17 juni 2016 17:50

Hoi Danielle, iedere keer dat je gebruikmaakt van een bron moet je hiernaar verwijzen. Lees daarover meer in het artikel over de plek van de bronvermelding.

Beantwoorden

Rob
17 juni 2016 13:41

Goedemorgen,

ik haak hier even op in, het gaat namelijk om mijn scriptie. Maar ik heb de scriptie klaar, echter de bijlages wil ik het liefst apart bijvoegen (i.v.m. de grootte van de bijlages) Verwijs ik hier dan naar in de inhoudsopgave van de scriptie? Daarnaast mag ik geen vermeldingen doen conform APA maar moet ik Juridische Leidraad gebruiken.

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
17 juni 2016 17:51

Hoi Rob, je kunt hier in je inhoudsopgave naar verwijzen. Dat zou je dan ook kunnen doen in de rest van je scriptie op het moment dat je naar de bijlagen verwijst.

Beantwoorden

Isabel
12 mei 2016 18:33

hoihoi,
Ik heb een vraag over citeren en de literatuurlijst. Welke gegevens moet ik in de bronvermelding bij het citaat zelf zetten (in het geval van een citaat van een artikel het internet) en moet ik daarnaast nog een nummering doen van alle citaten en in de literatuurlijst aan de hand van deze nummering opnieuw dezelfde bronvermelding doen als ik bij het citaat zelf moest doen?.

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
15 mei 2016 19:50

Hoi Isabel, dit hangt allemaal af van de referentiestijl die je gebruikt. In onze artikelen over de APA-stijl kun je hierover meer informatie vinden.

Beantwoorden

Lajos kiss
26 april 2016 22:03

Beste Bas, Koen,
Als ik de onderstaande zin (waarbij het citaat geen bron heeft) wil citeren hoe worden dan de aanhalingstekens toegepast?

’Het zou een gruwel zijn zonder kaarsen,' luidde een zin uit een zestiende-eeuwse meditatie. 

Met vriendelijke groet,
L. Kiss.

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
28 april 2016 15:13

Hoi Lajos, in het artikel over de leestekens na citaten kun je het antwoord vinden.

Beantwoorden

mark
19 april 2016 17:14

Ik heb de zinsopbouw iets veranderd. Eigenlijk heb ik bijna alle worden overgenomen van een bron maar toch twijfel ik of het een citaat is of bron hierbij het voorbeeld: 

In mijn scriptie zeg ik:
Met een persona beschrijven we volgens Martin & Hanington (2012) patronen van gebruikersgedrag in de vorm van een representatief profiel zodat de ontwerpfocus en testscenario’s menselijker worden gemaakt en kan ondersteunen bij de ontwerpcommunicatie. Op basis van interviews en de resultaten uit de enquête is de persona tot stand gekomen.

Uit de bron:
Persona’s consolideren archetypische beschrijvingen van patronen van gebruiksgedrag in representatieve profielen om de ontwerpfocus en testscenario’s menselijker te maken en de ontwerpcommunicatie te ondersteunen.

Wat kan ik het beste doen? Of is mijn zin al goed?

Alvast bedankt!!
Gr Mark

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
21 april 2016 13:44

Hoi Mark, dit is een parafrase. Het is geen citaat omdat je de tekst niet letterlijk hebt overgenomen. Nu is het nog zaak om een bronvermelding toe te voegen aan de hand van de referentiestijl die je hanteert.

Beantwoorden

Sherita
28 december 2015 14:21

Hoe moet je precies je bronvermelding bij een opsomming die je geparafraseerd hebt? Bijv. de volgende auteurs maken de volgende opsomming:

- blabkla
-blabka
- blabla
(moet hieronder dan de bronvermelding komen?)

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
28 december 2015 14:30

Hoi Sherita, je kunt het achter het laatste item zetten tussen haken. Succes!

Beantwoorden

Sherita
28 december 2015 17:14

Bedankt voor de snelle reactie! Ik neem aan dat de bronvermelding zoals gewoonlijk binnen de punt valt?

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
28 december 2015 18:20

Hoi Sherita, ja dat klopt. Dat is alleen soms niet het geval bij citaten.

Beantwoorden

Imke
30 september 2015 12:50

Als je bronnen gebruikt enkel als voorbeeld hoe je iets zou kunnen doen of weergeven en vervolgens aan de hand van die informatie een eigen idee schrijft wat verder niets met de bron te maken heeft... moet je dan in je tekst toch naar de bron verwijzen? Je gebruikt bijvoorbeeld enkel bronnen om te weten hoe je beleid dat je aan het schrijven bent vorm kunt geven.

Geldt dat ook als je input van anderen krijgt door middel van persoonlijk communicatie en je verwerkt de input in een eigen geschreven stuk? Bijvoorbeeld je schrijft een vrijwilligersbeleid voor je organisatie en collega's geven input of feedback over de inhoud en je schrijft vervolgens aan de hand daarvan een eigen stuk.

Beantwoorden

Koen Driessen
Koen Driessen (Scribbr-team)
30 september 2015 13:20

Hoi Imke,

Bronnen die je enkel gebruikt ter oriëntatie/inspiratie (bijvoorbeeld oude scripties) hoef je niet op te nemen in je bronnenlijst. Wel als je een idee hieruit overneemt.

Als je input hebt gekregen van collega's kun zou ik dit wel aangeven in je scriptie, dat maakt je plan namelijk sterker. Dit valt volgens de APA-stijl onder persoonlijke communicatie, zie: https://www.scribbr.nl/apa-stijl/apa-voorbeelden/persoonlijke-communicatie/

Succes!

Beantwoorden

Daan
16 augustus 2015 16:12

Beste Bas,

Heel erg bedankt voor je snelle reactie. Ik zie dat jij '' gebruikt, moet ik dat bij alle opmerkingen doen die de respondenten zeggen? En wanneer is het 'blabla' en wanneer is het ''blabla''

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
16 augustus 2015 16:19

Hoi Daan, je moet kiezen voor een van deze twee mogelijkheden. Daarna is het van belang dat je dit consequent overal doorvoert.

Beantwoorden

Daan
15 augustus 2015 22:49

Ik ben nu bezig met mijn scriptie en zit mijn citaten na te kijken. Echter gebruik ik opmerkingen vanuit mijn interviews, zodat ik duidelijk kan aangeven wat zij hebben gezegd. Ik heb dat op deze manier gedaan:

Anderzijds waren de antwoorden dat de trainingen wel verplicht moeten worden, omdat ze dan het idee hebben dat de drop-out minder hoog zal zijn. De belangrijkste antwoorden die hierbij naar voren kwamen waren:
- Respondent 8 geeft aan dat ´Sommige cliënten ervaren angst als zij aan iets nieuws moeten beginnen, dus wanneer een training verplicht wordt, zal deze groep cliënten toch aan deze uitdaging moeten beginnen, waardoor zij geen keuze hebben en toch naar de training zullen gaan´.

Mag dat?
Groeten, Daan

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
16 augustus 2015 14:14

Hoi Daan, ja dat ziet er goed uit. Je leidt de opsomming nu wel twee keer in. Je zou in plaats van:

– Respondent 8 geeft aan dat ´Sommige cliënten ervaren angst als zij aan iets nieuws moeten beginnen, dus wanneer een training verplicht wordt, zal deze groep cliënten toch aan deze uitdaging moeten beginnen, waardoor zij geen keuze hebben en toch naar de training zullen gaan´.

Dit kunnen doen:
´Sommige cliënten ervaren angst als zij aan iets nieuws moeten beginnen, dus wanneer een training verplicht wordt, zal deze groep cliënten toch aan deze uitdaging moeten beginnen, waardoor zij geen keuze hebben en toch naar de training zullen gaan´ (Respondent 8, zie bijlage XX).

Succes!

Beantwoorden

Eline
21 mei 2016 15:59

Ben je verplicht het interview bij te voegen? Ik gebruik ook citaten uit zelf afgenomen interviews maar was eigenlijk niet van plan deze bij te voegen in mijn scriptie. Alvast bedankt! Gr. Eline

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
23 mei 2016 13:01

Hoi Eline, nee hier ben je niet verplicht toe. Wel is het goed om dan te kijken naar hoe je de bronvermelding precies doet. Meer hierover kun je hier vinden.

Beantwoorden

Eline
25 mei 2016 16:58

Hartelijk dank!

Sandra
13 augustus 2015 15:15

Als ik wil verwijzen naar informatie die ik heb verkregen uit een informatieve film van een organisatie op internet, hoe doe ik dat dan?

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
16 augustus 2015 14:11

Hoi Sandra, maak je gebruik van de APA-stijl? Dan kies je voor internetbron in onze APA Generator en voor type bron video.

Beantwoorden

Ilse
27 juli 2015 21:33

Hallo,

Ik wil mijn inleiding beginnen met een citaat. Echter komt er 'u' voor in het citaat, en in de regels van mijn studie staat dat je in je scriptie geen je, u etc. mag gebruiken. Weten jullie hoe dat zit bij citaten? Ik mag het citaat natuurlijk ook niet zelf aanpassen.

Groet, Ilse

Beantwoorden

Bas Swaen
Bas Swaen (Scribbr-team)
28 juli 2015 11:04

Hoi Ilse, dat geldt dan niet voor citaten. Een citaat gebruik je om je stuk de verduidelijken en kracht bij te zetten. Als dan per toeval in het citaat 'u' staat dan is dat geen enkel probleem. Succes!

Beantwoorden

Stel een vraag of reageer.