Een introductie tot getrapte steekproeven (multistage sampling)

Bij getrapte steekproeven (ook wel multistage sampling of een meertrapssteekproef genoemd) trek je een steekproef uit een populatie, waarna je nog één of meerdere steekproeven trekt (met steeds kleinere eenheden in iedere fase).

Voorbeeld: Getrapte steekproef
Je doet onderzoek naar de tevredenheid over gemeentebeleid. Je kunt niet alle inwoners van alle gemeenten een enquête aanbieden. Daarom trek je eerst een aselecte steekproef om enkele provincies te kiezen. Vervolgens trek je nog een steekproef om gemeenten te selecteren. Ten slotte trek je nog een laatste aselecte steekproef om 200 huishoudens uit die gemeenten te selecteren voor de enquête.

Verder lezen: Een introductie tot getrapte steekproeven (multistage sampling)

Wat is externe validiteit en hoe waarborg je deze in je scriptie?

Externe validiteit is de mate waarin je de resultaten van je onderzoek kunt generaliseren naar andere omstandigheden en groepen. In andere woorden: zijn je resultaten te generaliseren naar een bredere context?

Het doel van wetenschappelijk onderzoek is om generaliseerbare kennis over de echte wereld te verzamelen. In kwalitatieve onderzoeken wordt externe validiteit “overdraagbaarheid” genoemd.

Verder lezen: Wat is externe validiteit en hoe waarborg je deze in je scriptie?

Wat zijn externe variabelen in je onderzoek?

Bij een experimenteel of correlationeel onderzoek krijg je vaak te maken met externe variabelen (extraneous variables). Dit zijn variabelen die je niet specifiek onderzoekt (waarin je niet geïnteresseerd bent), maar die wel de resultaten van je onderzoek kunnen beïnvloeden.

Als je niet controleert voor externe variabelen, kunnen deze variabelen alternatieve verklaringen vormen voor je resultaten, waardoor je niet in staat bent om met zekerheid conclusies te trekken over de relaties tussen de variabelen waarin je wél geïnteresseerd bent.

Onderzoeksvraag Externe variabelen
Is er een verband tussen geheugencapaciteit en leesvaardigheid?
  • Tijdstip waarop de test wordt afgenomen
  • Mate van faalangst
  • Stressniveau
Heeft slaapgebrek invloed op de rijvaardigheid?
  • Kwaliteit van de weg
  • Aantal jaren rijervaring
  • Omgevingsgeluid
Draagt blootstelling aan licht bij aan de verbetering van het leervermogen van muizen?
  • Soort muis
  • Leeromgeving
  • Ervaring met de taak

Verder lezen: Wat zijn externe variabelen in je onderzoek?

Populatie versus steekproef: Het verschil

populatie vs steekproef

Een populatie is de gehele groep waarover je uitspraken wilt doen, bijvoorbeeld “verpleegkundigen tussen de 25 en 34 jaar oud”.

Een steekproef is de specifieke subgroep die je daadwerkelijk onderzoekt en waarvoor je data verzamelt. De steekproef is altijd kleiner dan de populatie zelf, omdat je maar een deel van de populatie onderzoekt.

Bij wetenschappelijk onderzoek bestaat een populatie niet altijd uit mensen. Een populatie kan namelijk ook bestaan uit objecten, gebeurtenissen, organisaties, landen, diersoorten, organismen, et cetera.

Populatie vs steekproef
Populatie Steekproef
Vacatures voor banen in de IT in Nederland Top 50 zoekresultaten voor vacatures voor IT-banen in Nederlands op 1 mei 2021
Liedjes van het Eurovisie Songfestival Winnende, Engelstalige liedjes van het Eurovisie Songfestival
Bachelorstudenten psychologie in Nederland 300 bachelorstudenten Psychologie van drie Nederlandse universiteiten
Alle landen ter wereld Landen die data hebben gepubliceerd over hun geboortecijfers en sterftecijfers sinds 2000

Verder lezen: Populatie versus steekproef: Het verschil

Een introductie tot controlevariabelen

Controlevariabelen zijn alle variabelen die constant worden gehouden in een onderzoek. Het zijn variabelen waarin je niet geïnteresseerd bent, maar waarvoor wordt gecontroleerd omdat ze de uitkomsten kunnen beïnvloeden.

Variabelen kunnen direct worden gecontroleerd door ze constant te houden tijdens een onderzoek (bijvoorbeeld door de kamertemperatuur in een experiment te reguleren). Ze kunnen ook indirect worden gecontroleerd door randomisatie of door statistisch te controleren (bijvoorbeeld door rekening te houden met participanteigenschappen, zoals de leeftijd, bij statistische toetsen).

Voorbeelden van controlevariabelen
Onderzoeksvraag Controlevariabelen
Heeft de kwaliteit van de potgrond invloed op de plantgroei?
  • Temperatuur
  • Hoeveelheid licht
  • Hoeveelheid water
Kan cafeïne het geheugen verbeteren?
  • Leeftijd van de participant
  • Omgevingsgeluid
  • Soort geheugentest
Nemen mensen met een angst voor spinnen afbeeldingen van spinnen eerder waar dan mensen zonder spinnenangst?
  • Schermhelderheid
  • Verlichting in de ruimte
  • Grootte van de visuele stimuli

Verder lezen: Een introductie tot controlevariabelen

Randomisatie (random assignment) in wetenschappelijke experimenten

Bij experimenteel onderzoek wordt vaak randomisatie (random assignment) gebruikt om participanten in je steekproef willekeurig over verschillende experimentele groepen en controlegroepen te verdelen.

Als je deze methode gebruikt, heeft ieder lid van de steekproef een even grote kans om in een controlegroep of experimentele groep te worden geplaatst. In dat geval is er sprake van een volledig gerandomiseerd design (completely randomized design).

Willekeurige toewijzing van participanten is een belangrijk aspect van een experimenteel design. Door participanten op die manier te verdelen, zorg je ervoor dat alle groepen aan het begin van het onderzoek vergelijkbaar zijn en dat alle verschillen tussen groepen het gevolg zijn van willekeurige factoren.

Verder lezen: Randomisatie (random assignment) in wetenschappelijke experimenten

Hoe verzamel en analyseer je intervaldata?

Intervaldata wordt gemeten op een numerieke schaal met gelijke afstanden tussen de aangrenzende waarden. Deze afstanden worden “intervallen” genoemd. Doordat de afstanden tussen de verschillende datapunten gelijk zijn, kun je bepaalde berekeningen uitvoeren.

Het verschil tussen interval- en ratiodata is dat een intervalschaal geen natuurlijk nulpunt kent. Bij een schaal op intervalniveau is het nulpunt willekeurig gekozen, en betekent het niet dat de variabele compleet afwezig is.

Zo is temperatuur (in graden Celsius) een intervalvariabele. Het nulpunt is willekeurig gekozen en 0 graden betekent het niet dat er helemaal geen temperatuur aanwezig is (of dat dit de koudst mogelijke temperatuur is). Tijd is daarentegen een ratiovariabele, omdat 0 minuten daadwerkelijk een betekenisvol nulpunt is (en het laagst mogelijke aantal).

Verder lezen: Hoe verzamel en analyseer je intervaldata?

Likertschalen ontwerpen en analyseren voor je scriptie

Een Likertschaal wordt ook wel een waarderingsschaal of gedwongen-keuzeschaal genoemd (zeker als er geen neutrale antwoordoptie is). Likertschalen worden gebruikt om meningen, houdingen of gedrag te onderzoeken. Ze worden meestal ingezet bij enquêteonderzoek, omdat dit type schaal het mogelijk maakt om persoonlijkheidskenmerken of waarnemingen eenvoudig te operationaliseren.

Om data te kunnen verzamelen, geef je de participanten bijvoorbeeld een enquête met Likert-vragen of -stellingen en meestal een 5- of 7-puntsschaal met antwoordopties. Iedere antwoordmogelijkheid krijgt een nummer toegekend, zodat je de data daarna kwantitatief kunt analyseren.

Hoe vaak koop je energiebesparende producten?
Nooit Zelden Soms Vaak Altijd
Mijn manager draagt actief bij aan mijn professionele ontwikkeling.
Helemaal mee oneens Sterk mee oneens Oneens Neutraal Eens Sterk mee eens Helemaal mee eens
Hoe tevreden ben je met de retourvoorwaarden van het technologiebedrijf IOXtech?
Zeer ontevreden Ontevreden Niet ontevreden en niet tevreden Tevreden Zeer tevreden

Verder lezen: Likertschalen ontwerpen en analyseren voor je scriptie

Een stappenplan voor dataverzameling

In het dataverzamelingsproces verzamel je op basis van je onderzoeksopzet data voor je scriptie of onderzoek om zo je onderzoeksvraag te beantwoorden. Het is van belang dat je de data op een gestructureerde, valide en betrouwbare manier verzamelt.

De methoden en doelen kunnen per onderzoeksgebied verschillen, maar het stappenplan voor de dataverzameling is meestal hetzelfde. Voordat je aan de dataverzameling begint, moet je nadenken over:

  • Het doel van je onderzoek;
  • Het type data;
  • De methoden en procedures die je gebruikt om de data te verzamelen, op te slaan en te verwerken.

Je kunt de volgende vier stappen gebruiken om data van hoge kwaliteit te verzamelen.

Verder lezen: Een stappenplan voor dataverzameling