Hoe werkt een plagiaatcheck?

Een plagiaatcheck is een geavanceerd computerprogramma dat zoekt naar overeenkomsten tussen jouw tekst en bestaande teksten in een grote database. Deze overeenkomsten zijn mogelijk plagiaat.

Het resultaat van een plagiaatcheck toont het percentage van de woorden in jouw tekst die overeenkomen met bestaande tekst. De gevonden overeenkomsten worden gemarkeerd met een link naar de originele tekst.

voorbeeld plagiaatcheck

Bekijk interactief voorbeeldrapport

Hoe vindt een plagiaatcheck overeenkomsten?

Een plagiaatcheck gebruikt slimme software om jouw tekst zo goed mogelijk met een database van bestaande teksten te vergelijken. Een overeenkomst wordt gemarkeerd als er acht of meer woorden in een zin matchen. Hoe beter de software, hoe meer overeenkomsten herkend worden.

Het formaat van de database en de kwaliteit van de plagiaatsoftware hebben dus invloed op het resultaat.

Omvang database

Niet iedere plagiaatcheck heeft toegang tot dezelfde database, waardoor overeenkomsten soms niet herkend worden. Gratis plagiaatchecks hebben vaak alleen toegang tot online bronnen.

De Scribbr Plagiaat Checker gebruikt, net als veel onderwijsinstellingen, Turnitin (voorheen Ephorus) en heeft daardoor toegang tot ‘s werelds grootste plagiaatdatabase. De Turnitin database bevat ook wetenschappelijke publicaties en boeken.

Verschil met jouw onderwijsinstelling

Naast een samenwerking met een goede plagiaatcheck zoals Turnitin hebben de meeste onderwijsinstellingen ook een eigen database met werk van studenten. Deze database is niet toegankelijk voor andere partijen. Dit betekent dat plagiaat van studiegenoten waarschijnlijk alleen door jouw opleiding herkend zal worden.

Kwaliteit plagiaatsoftware

De plagiaatsoftware detecteert overeenkomsten. Gratis plagiaatchecks herkennen alleen exacte overeenkomsten. Goede plagiaatchecks herkennen ook geparafraseerde zinnen.

Voorbeeldtekst

Een overeenkomst wordt gemarkeerd als er acht of meer woorden in een zin matchen.

Gratis plagiaatcheck
  • Een overeenkomst wordt gemarkeerd als er acht of meer woorden in een zin matchen.
  • Een overeenkomst wordt herkend vanaf acht of meer matchende woorden in een zin
Goede plagiaatcheck
  • Een overeenkomst wordt gemarkeerd als er acht of meer woorden in een zin matchen.
  • Een overeenkomst wordt herkend vanaf acht of meer matchende woorden in een zin

Wat een plagiaatcheck niet kan herkennen

Hoewel plagiaatchecks erg slim zijn, herkennen ze (nog) niet alles. Vertalingen worden bijvoorbeeld niet herkend. Ook het in volledig eigen woorden opschrijven van andermans idee kan een plagiaatcheck niet herkennen. Er is immers geen directe overeenkomst.

Let op: Dit betekent niet dat het gebruiken van vertaalde tekst of andermans idee is toegestaan. Zonder correcte bronvermelding wordt dit gezien als plagiaat.

Plagiaatpercentage: hoe hoog mag het zijn?

Het percentage plagiaat dat jouw tekst mag bevatten is 0%. Plagiaat plegen is namelijk fraude en dus strafbaar.

Echter, omdat veel overeenkomsten geen plagiaat zijn, hoef je niet direct te schrikken van een score van bijvoorbeeld 18%. Je gaat elke overeenkomst bekijken en op basis daarvan beslissen wat je moet doen.

Voorbeelden: overeenkomst of plagiaat

Niet elke overeenkomst is plagiaat. Veel overeenkomsten zijn zelfs geen plagiaat. Dit betekent dus dat niet alle markeringen in jouw tekst een probleem zijn. Iedere overeenkomst moet je individueel beoordelen en indien nodig aanpassen. De onderstaande voorbeelden kunnen je hierbij helpen.

Overeenkomst

Zinnen of zinsdelen die in veel teksten voorkomen zijn nooit plagiaat. Met name academische teksten hebben veel richtlijnen voor taalgebruik. Hierdoor gebruiken veel schrijvers vergelijkbare zinnen.

veelgebruikte-zin-1
veelgebruikte-zin-2
veelgebruikte-zin-3

Veel plagiaatchecks herkennen bronnen in de literatuurlijst als overeenkomst, omdat deze ook in andere onderzoeken vermeld worden. Dit is uiteraard geen plagiaat.

bronvermeldingen-literatuurlijst

Mogelijk plagiaat

Als je een citaat gebruikt en daarbij netjes aanhalingstekens gebruikt en naar de bron verwijst is het geen plagiaat. Toch wordt deze tekst vaak als overeenkomst gemarkeerd.

  • Correct citaat
    De auteur beschrijft blockchain als “een poort naar de toekomst van onze samenleving en een significante verandering voor hoe wij momenteel naar processen kijken” (Pieters, 2019, p. 148).
  • Fout citaat
    Peter Pieters beschrijft blockchain als een poort naar de toekomst van onze samenleving en een significante verandering voor hoe wij momenteel naar processen kijken.

Plagiaat ontstaat vaak doordat je vergeet een bron te vermelden bij een parafrase, of omdat je niet goed geparafraseerd hebt en misschien beter had kunnen citeren.

Originele tekst
Met name academische teksten hebben veel richtlijnen voor taalgebruik. Hierdoor gebruiken veel schrijvers vergelijkbare zinnen.

  • Correcte parafrase
    Academische teksten hebben specifieke richtlijnen waardoor er veel vergelijkbare formuleringen gebruikt worden (Smits, 2019).
  • Foute parafrase
    Vooral academische teksten hebben veel regels voor taalgebruik. Hierdoor zullen veel schrijvers gebruikmaken van dezelfde zinnen (Smits, 2019).

 

Controleer je tekst op plagiaat

 

Veelgestelde vragen over plagiaatchecks

Is een gratis plagiaatcheck net zo goed als de plagiaatcheck van mijn opleiding?

Nee, gratis plagiaatchecks herkennen minder overeenkomsten dan de plagiaatcheck die opleidingen gebruiken. Dit komt omdat de software alleen exacte overeenkomsten herkent en de database kleiner is.

Bovendien loop je het risico dat je document verkocht wordt. Wij raden je daarom aan om een goede en veilige plagiaatcheck te kopen, bijvoorbeeld de plagiaatcheck van Scribbr.

Hoe laag moet het plagiaatpercentage zijn?

Je document mag helemaal geen plagiaat bevatten. Een score van 1% is dus eigenlijk al te hoog.

Alleen zijn in de praktijk niet alle gevonden overeenkomsten ook daadwerkelijk plagiaat. De Scribbr Plagiaat Checker markeert soms ook:

  • Geciteerde fragmenten
  • Referentielijsten
  • Standaardzinnen die vaak in scripties gebruikt worden

Daarnaast zijn ook overeenkomsten in bepaalde hoofdstukken in je scriptie minder belangrijk.

Je kunt daarom de volgende vuistregel aanhouden:

  1. Een score van meer dan 10% is niet goed. De kans is groot dat je plagiaat in je document hebt.
  2. Een score tussen 5% en 10% is een twijfelgeval.
  3. Een score van 5% of lager is goed.

Percentage-barometer

0%----------------5%---------------------10%----------------------------100%

Zelfs met een score van 1% moet je voor de zekerheid elke gevonden overeenkomst bekijken en verbeteren waar nodig.

Wat moet ik doen met een gevonden overeenkomst?

Wat betekent het plagiaatpercentage?

Het plagiaatpercentage geeft aan welk percentage van jouw document is gevonden in de plagiaatdatabase.

Een percentage van 15% betekent dat 15% van jouw document overeenkomt met de plagiaatdatabase. Dit betekent nog niet meteen dat je ook plagiaat hebt gepleegd.

Zo zijn in de praktijk niet alle gevonden overeenkomsten ook daadwerkelijk plagiaat. De Plagiaat Checker markeert soms ook:

  • Geciteerde fragmenten
  • Referentielijsten
  • Standaardzinnen die vaak in scripties gebruikt worden

Iedere overeenkomst die in jouw document wordt gevonden moet je daarom analyseren.

Wat is een goed percentage?  Hoe verbeter ik overeenkomsten?

Wat moet ik doen met een gevonden overeenkomst?

Bekijk elke gevonden overeenkomst in het rapport. Per overeenkomst moet je zelf bepalen of dit plagiaat is of niet.

Met andere woorden: heb je de gevonden overeenkomst inderdaad gekopieerd uit de gevonden bron? Dan is het plagiaat.

  1. Bekijk de gevonden overeenkomst. Heb je het fragment gekopieerd?
  2. Herschrijf de gevonden overeenkomst. Zorg dat je correct parafraseert (in eigen woorden opschrijven) of citeert. Vergeet niet om een bronvermelding toe te voegen.

Stappenplan om gevonden overeenkomsten te verbeteren

Wat vind jij van dit artikel?
Leon Smits

Leon heeft een bachelor en master afgerond aan de Universiteit van Amsterdam. Hij werkt al twee jaar bij Scribbr als Customer Support en gebruikt zijn kennis en ervaring om studenten vooruit te helpen bij het afronden van hun studie.

2 reacties

Claire Timmermans
3 oktober 2019 om 13:11

Hi! Ik ben nu bezig met m'n masterscriptie, en als die af is zal ik net als met m'n bachelorscriptie gebruikmaken van jullie service. Ik heb voor nu alvast een vraag. Ik gebruik nu stukken uit een boek uit 2019, dat niet online staat (De grenzen van het publieke debat). Klopt het dan dat de Ephorus scanner dit niet kan oppikken?

(Ik zal het boek sowieso in m'n voetnoten zetten hoor, maar als de scanner kan opmerken dat ik een stuk basically heb herschreven, staat dit natuurlijk wat minder).

Beantwoorden

Leon Smits
Leon Smits (Scribbr-team)
7 oktober 2019 om 12:02

Hoi Claire,

Bedankt voor je vraag! Helaas hebben we geen toegang tot de inhoud van de database, we kunnen dit dus niet met 100% zekerheid zeggen.
Echter, als het boek nergens online beschikbaar is, is de kans inderdaad groot dat dit niet herkend wordt.
Desalniettemin zou ik overwegen om het gedeelte van je tekst waarvan je denkt dat het niet helemaal netjes is nog wat meer te herschrijven.
En inderdaad sowieso de bron vermelden! :)

Succes!

Groetjes,
Leon

Beantwoorden

Stel een vraag of reageer.