Hoe werkt een plagiaatcheck nu écht? | Kijkje achter de schermen

Een plagiaatcheck maakt gebruik van geavanceerde software die op zoek gaat naar volledige en gedeeltelijke overeenkomsten tussen jouw tekst en bestaande teksten in een grote database. Deze overeenkomsten zijn:

  • Geen plagiaat als je een correcte bronvermelding hebt toegevoegd en op de juiste manier hebt geciteerd of geparafraseerd.
  • Wel plagiaat als je geen correcte (of een onvolledige) bronvermelding hebt toegevoegd, of als je niet op de juiste manier hebt geciteerd of geparafraseerd.

Het resultaat van een plagiaatcheck is vaak een rapport met een plagiaatpercentage dat laat zien welk percentage van jouw tekst overeenkomt met bestaande tekst. De gevonden overeenkomsten worden gemarkeerd met een link naar de originele tekst.

voorbeeld plagiaatcheck

Bekijk interactief voorbeeldrapport

Hoe vindt een plagiaatcheck overeenkomsten?

Een plagiaatcheck gebruikt slimme software om jouw tekst zo goed mogelijk met een database van bestaande teksten te vergelijken. Ook vergelijken plagiaatscanners je tekst met internetbronnen.

Een overeenkomst wordt gemarkeerd als acht of meer woorden in een zin overeenkomen met een bron. Des te beter de software, des te meer overeenkomsten herkend worden.

Het formaat van de database en de kwaliteit van de plagiaatsoftware hebben dus invloed op het resultaat.

Omvang database

Niet iedere plagiaatcheck heeft toegang tot dezelfde database, waardoor er grote kwaliteitsverschillen kunnen ontstaan. Gratis plagiaatscanners hebben vaak alleen toegang tot online bronnen, waardoor overeenkomsten met wetenschappelijke publicaties meestal niet worden gevonden.

Scribbrs gratis Plagiaat Checker gebruikt dezelfde software als veel onderwijsinstellingen en heeft daardoor toegang tot ‘s werelds grootste plagiaatdatabase. Deze database bevat ook wetenschappelijke publicaties en boeken.

Verschil met jouw onderwijsinstelling

Naast de algemene database hebben de meeste onderwijsinstellingen ook een eigen database met werk van (oud-)studenten. Deze database is niet toegankelijk voor andere partijen. Dit betekent dat plagiaat van studiegenoten waarschijnlijk alleen door jouw onderwijsinstelling herkend zal worden.

Toch gebeurt het tegenwoordig steeds vaker dat onderwijsinstellingen andere hogescholen en universiteiten toegang geven tot de interne database, om zo beter te kunnen controleren op plagiaat.

Kwaliteit plagiaatsoftware

De plagiaatsoftware detecteert overeenkomsten. Gratis plagiaatchecks, maar ook sommige betaalde checks, herkennen alleen exacte overeenkomsten. Plagiaatchecks van goede kwaliteit herkennen ook geparafraseerde zinnen, waarbij de tekst gedeeltelijk herschreven is.

Voorbeeldtekst

Een overeenkomst wordt gemarkeerd als acht of meer woorden in een zin matchen.

Gratis plagiaatcheck
  • Een overeenkomst wordt gemarkeerd als acht of meer woorden in een zin matchen.
  • Een overeenkomst wordt herkend vanaf acht of meer overeenkomende woorden in een zin
Goede plagiaatcheck
  • Een overeenkomst wordt gemarkeerd als acht of meer woorden in een zin matchen.
  • Een overeenkomst wordt herkend vanaf acht of meer matchende woorden in een zin

Lees ons vergelijkende onderzoek van verschillende plagiaatcheckers om te zien waarom Scribbrs Plagiaat Checker als beste plagiaatchecker uit de test is gekomen.

Plagiaatpercentage: hoe hoog mag het zijn?

Het percentage plagiaat dat jouw tekst mag bevatten is 0%. Plagiaat plegen is namelijk fraude en in sommige gevallen strafbaar. Hierdoor kan plagiaat ernstige gevolgen hebben, zoals een onvoldoende voor je scriptie of een permanente schorsing van je onderwijsinstelling.

Echter, veel overeenkomsten zijn geen plagiaat, dus je hoeft niet direct te schrikken van een score van bijvoorbeeld 18%. Op basis van je plagiaatrapport bekijk je iedere overeenkomst en bepaal je of er sprake is van plagiaat.

Als je een correcte bronvermelding hebt toegevoegd en op de juiste wijze hebt geciteerd of geparafraseerd, kun je de overeenkomst negeren. Als je ziet dat een volledige, correcte bronvermelding ontbreekt of als je niet op de juiste manier hebt aangegeven dat het om een citaat gaat, moet je aanpassingen doorvoeren om het plagiaatprobleem op te lossen.

Sommige plagiaatscanners bieden extra hulp, zoals een bronvermeldingsassistent (citation assistant) die je helpt om de juiste bronvermeldingen te genereren. Zo biedt Scribbr een gratis Bronnengenerator voor het genereren van bronvermeldingen.Zeker weten dat je bronvermeldingen kloppen? Maak dan gebruik van onze Bronvermeldingservice en laat een expert je onderzoek controleren!

Voorbeelden: overeenkomst of plagiaat

Niet elke overeenkomst is plagiaat. Dit betekent dus dat niet alle markeringen in jouw tekst een probleem vormen. Iedere overeenkomst moet je individueel beoordelen en indien nodig aanpassen. De onderstaande voorbeelden kunnen je hierbij helpen.

Overeenkomst

Zinnen of zinsdelen die in veel teksten voorkomen, vallen nooit onder plagiaat. Er zijn veel richtlijnen voor taalgebruik als je een academische tekst schrijft. Daardoor gebruiken veel schrijvers vergelijkbare zinnen.

veelgebruikte-zin-1
veelgebruikte-zin-2
veelgebruikte-zin-3

Veel plagiaatchecks markeren bronvermeldingen in de literatuurlijst als overeenkomst, omdat deze ook in andere onderzoeken vermeld worden. Deze overeenkomsten vormen uiteraard geen plagiaat.

bronvermeldingen-literatuurlijst

Mogelijk plagiaat

Als je een citaat gebruikt en daarbij aanhalingstekens gebruikt en op de juiste manier naar de bron verwijst, is er geen sprake van plagiaat. Toch wordt deze tekst vaak als overeenkomst gemarkeerd.

  • Correct citaat
    De auteur beschrijft blockchain als “een poort naar de toekomst van onze samenleving en een significante verandering voor hoe wij momenteel naar processen kijken” (Pieters, 2019, p. 148).
  • Fout citaat
    Peter Pieters beschrijft blockchain als een poort naar de toekomst van onze samenleving en een significante verandering voor hoe wij momenteel naar processen kijken.

Plagiaat ontstaat vaak doordat je vergeet een bron te vermelden bij een parafrase of doordat je niet goed geparafraseerd hebt en misschien beter had kunnen citeren.

Originele tekst
Met name academische teksten hebben veel richtlijnen voor taalgebruik. Hierdoor gebruiken veel schrijvers vergelijkbare zinnen.

  • Correcte parafrase
    Academische teksten hebben specifieke richtlijnen waardoor er veel vergelijkbare formuleringen gebruikt worden (Smits, 2019).
  • Foute parafrase
    Vooral academische teksten hebben veel regels voor taalgebruik. Hierdoor zullen veel schrijvers gebruikmaken van vergelijkbare zinnen (Smits, 2019).

 

Controleer je tekst op plagiaat

 

Veelgestelde vragen over plagiaatchecks

Is een gratis plagiaatcheck net zo goed als de plagiaatcheck van mijn opleiding?

Nee, gratis plagiaatchecks herkennen minder overeenkomsten dan de plagiaatcheck die opleidingen gebruiken. Dit komt omdat de software alleen exacte overeenkomsten herkent en de database kleiner is.

Bovendien loop je het risico dat je document verkocht wordt. Wij raden je daarom aan om een goede en veilige plagiaatcheck te kopen, bijvoorbeeld Scribbr’s Plagiaat Checker.

Hoe laag moet het plagiaatpercentage zijn?

Je document mag helemaal geen plagiaat bevatten. Een score van 1% is dus eigenlijk al te hoog.

Alleen zijn in de praktijk niet alle gevonden overeenkomsten ook daadwerkelijk plagiaat. De Scribbr Plagiaat Checker markeert soms ook:

  • Geciteerde fragmenten
  • Referentielijsten
  • Standaardzinnen die vaak in scripties gebruikt worden

Daarnaast zijn ook overeenkomsten in bepaalde hoofdstukken in je scriptie minder belangrijk.

Zelfs met een score van 1% moet je voor de zekerheid elke gevonden overeenkomst bekijken en verbeteren waar nodig.

Wat moet ik doen met een gevonden overeenkomst?

Wat betekent het plagiaatpercentage?

Het plagiaatpercentage geeft aan welk percentage van jouw document is gevonden in de plagiaatdatabase.

Een percentage van 15% betekent dat 15% van jouw document overeenkomt met de plagiaatdatabase. Dit betekent nog niet meteen dat je ook plagiaat hebt gepleegd.

Zo zijn in de praktijk niet alle gevonden overeenkomsten ook daadwerkelijk plagiaat. De Plagiaat Checker markeert soms ook:

  • Geciteerde fragmenten
  • Referentielijsten
  • Standaardzinnen die vaak in scripties gebruikt worden

Iedere overeenkomst die in jouw document wordt gevonden moet je daarom analyseren.

Wat is een goed percentage?  Hoe verbeter ik overeenkomsten?

Wat moet ik doen met een gevonden overeenkomst?

Bekijk elke gevonden overeenkomst in het rapport. Per overeenkomst moet je zelf bepalen of dit plagiaat is of niet.

Met andere woorden: heb je de gevonden overeenkomst inderdaad gekopieerd uit de gevonden bron? Dan is het plagiaat.

  1. Bekijk de gevonden overeenkomst. Heb je het fragment gekopieerd?
  2. Herschrijf de gevonden overeenkomst. Zorg dat je correct parafraseert (in eigen woorden opschrijven) of citeert. Vergeet niet om een bronvermelding toe te voegen.

Stappenplan om gevonden overeenkomsten te verbeteren

Is plagiaat plegen strafbaar?

Plagiaat plegen gaat gepaard met serieuze gevolgen en kan illegaal zijn in sommige gevallen.

Plagiaat wordt bijzonder serieus genomen in een professionele academische setting. Zowel plagiaat als zelfplagiaat kunnen leiden tot juridische stappen, omdat vaak sprake is van een schending van auteursrecht of fraude. De meeste wetenschappelijke tijdschriften staan onderzoekers niet toe om hun werk in meerdere tijdschriften of boeken te publiceren.

De gevolgen van plagiaat verschillen per setting en per onderwijsinstelling, maar ze kunnen variëren van een onvoldoende voor een opdracht of vak tot een permanente uitschrijving.

Kun je per ongeluk plagiaat plegen?

Onbedoeld plagiaat is een van de meest voorkomende soorten plagiaat. Vaak wordt een bronvermelding vergeten of lijkt een parafrase te sterk op het origineel.

Ook als plagiaat per ongeluk gaat, kunnen de gevolgen ernstig zijn. Zorg ervoor dat je nauwkeurig omgaat met bronvermeldingen en gebruik eventueel een plagiaat checker voordat je je werk inlevert.

Citeer dit Scribbr-artikel

Als je naar deze bron wilt verwijzen, kun je de bronvermelding kopiëren of op “Citeer dit Scribbr-artikel” klikken om de bronvermelding automatisch toe te voegen aan onze gratis Bronnengenerator.

Smits, L. (2022, 04 november). Hoe werkt een plagiaatcheck nu écht? | Kijkje achter de schermen. Scribbr. Geraadpleegd op 23 november 2022, van https://www.scribbr.nl/plagiaat/hoe-werkt-een-plagiaatcheck/

Wat vind jij van dit artikel?
Leon Smits

Leon heeft een bachelor en master afgerond aan de Universiteit van Amsterdam. Hij gebruikt zijn kennis en ervaring nu om studenten vooruit te helpen bij het afronden van hun studie.