Reflecteren met het model van Korthagen

Het model van Korthagen is een methode die je kunt gebruiken in je reflectieverslag om te reflecteren op je handelen. Het reflectiemodel van Korthagen bestaat uit 5 stappen:

  1. Je ervaart een betekenisvolle situatie.
  2. Je blikt hierop terug; de reflectie.
  3. Je begrijpt de meest belangrijke kenmerken van de ervaring.
  4. Je bedenkt wat anders zou kunnen in het vervolg; alternatieven.
  5. Je probeert deze alternatieven uit in de praktijk.

Vervolgens doe je een nieuwe ervaring op waarop je weer kunt reflecteren en begin je weer bij stap 1.

Cirkel van Korthagen

korthagen-model

Voorbeeld reflectie Korthagen

StapToelichting
1. Situatie ervarenOp 5 december 2018 heb ik twee keer een diagnostische toets afgenomen die ik zelf heb gemaakt met behulp van Socrative. Het idee was dat de leerlingen zelf, of samen met een medeleerling, de toets maakten. De vragen zouden we achteraf klassikaal bespreken, waarbij er tussendoor de gelegenheid was om mij vragen te stellen.
2. TerugblikkenTijdens de eerste les stelde een leerling mij een goede vraag waarop ik om de aandacht van de klas vroeg om deze bij de vraag te betrekken. Ik wilde de vraag delen met de leerlingen, omdat ik het een goede inzichtsvraag vond die hen uitlokte om kritisch na te denken. Ik benoemde dat het mogelijk was dat nog niet iedereen ver genoeg was in de opdracht om de vraag te begrijpen.

Op dat moment bedacht ik me dat dit misschien tot verwarring zou kunnen leiden. Ik dacht: ‘Is het wel handig dat ik dit nu bespreek en had ik dit niet beter kunnen doen tijdens de klassikale bespreking?’ Hierdoor voelde ik me onzeker, maar dit gevoel was onterecht. De bespreking van de vraag was namelijk een geslaagde actie. Ondanks dat niet iedereen bij dezelfde vraag was, konden de leerlingen wel allemaal meedenken over het onderwerp en deden zij actief mee aan de beantwoording hiervan. Om deze reden was ik tevreden over mijn actie.

Ook de leerlingen leken geprikkeld te zijn door de vraag. Ze luisterden actief naar me en iedereen dacht mee over de vraag. Een leerling liet zelfs na de les weten dat hij het een interessante vraag vond.

3. Belangrijke aspecten begrijpen (bewustwording)Tijdens de actie, dacht ik of het wel handig was wat ik deed. Ik was er niet zeker van of dit het juiste moment was om de vraag in de groep te gooien. Ik was bang dat dit enkel tot verwarring zou leiden en ik twijfelde aan mezelf. Dit onzekere gevoel kwam naar boven omdat ik bang was dat er onduidelijkheid ontstond in de klas. Achteraf heb ik het als een positieve actie ervaren. Dit kwam doordat er geen chaos of onduidelijkheid ontstond.

Of de leerlingen het als een geslaagde actie ervoeren, weet ik niet. Mijn gevoel zegt van wel, mede doordat de leerlingen actief meededen. Of de leerlingen het de juiste timing vonden, kan ik echter niet met zekerheid zeggen. Misschien wilden zij liever individueel doorwerken en achteraf de vragen bespreken.

4. Alternatief (gedrag) ontwikkelenIk was niet zeker of dit het geschikte moment was om de vraag te delen met de rest van de klas. Naar mijn idee was het een goed moment. Om daar zeker van te zijn, kan ik achteraf de leerlingen vragen wat ze ervan vonden. Dit is echter alleen ter reflectie om te bepalen of het een goed moment was of niet. Eventuele handelingsalternatieven zijn de volgende.

  1. Vragen aan de leerling: Ik kan de aandacht van de leerling trekken en vertellen dat er een goede vraag gesteld is. Vervolgens kan ik op dat moment aan de klas vragen of zij de vraag direct willen behandelen of achteraf pas.
    • Voordeel: Als je dit aan de leerlingen vraagt, voldoe je aan hun behoeftes.
    • Nadeel: Waarschijnlijk zullen alleen de leerlingen met de grootste mond antwoorden. Hierdoor voldoe je niet aan de behoeftes van alle leerlingen.
  2. Kiezen om de vraag achteraf te behandelen.
    • Voordeel: De keuze blijft bij jezelf en je hoeft niet te overleggen met de leerlingen. Hierdoor weet je zeker dat er geen chaos zal ontstaan.
    • Nadeel: Ik ben soms vergeetachtig, waardoor het kan gebeuren dat ik de vraag aan het einde van de les vergeet te behandelen, wat jammer zou zijn. Om te voorkomen dat ik de vraag vergeet, kan ik de leerling met de goede vraag vragen of hij/zij me eraan helpt herinneren tijdens de klassikale bespreking.
    • Nadeel: Het nadeel van het achteraf bespreken, is dat er bij de bespreking al veel vragen naar voren komen, waardoor de vraag mogelijk op de achtergrond raakt. Het leuke van hoe het nu was gelopen, was dat de beantwoording van de vraag een onderbreking van de les vormde (wat ook als nadeel gezien kan worden).
5. UitproberenTijdens de tweede les dat ik de diagnostische toets afnam, werd mij wederom een interessante vraag gesteld die ik eerder direct had willen behandelen. Dit heb ik niet gedaan. In tegenstelling tot de vorige les heb ik de leerlingen gevraagd of zij direct vraag X wilden behandelen, of dat zij liever doorwerkten en de vraag achteraf bespraken.
1. (Nieuwe) situatie ervarenToen ik de leerlingen vroeg of zij de vraag direct wilden behandelen, gaf het merendeel van de klas aan dat zij liever doorwerkten en om tijdens de klassikale bespreking op de vraag terug te komen.

Hoeveel fouten bevat jouw scriptie?

De taalexperts van Scribbr verbeteren gemiddeld 150 fouten per 1000 woorden. Benieuwd wat er precies wordt verbeterd? Verschuif de cursor van links naar rechts!

Scriptie nakijken op taal

Verwijzen naar het model van Korthagen in je bronnenlijst

Je kunt deze bron gebruiken om aan te geven waar je informatie hebt gevonden over het model van Korthagen:

  • Benders, L. (2019, 18 november). Reflecteren met het model van Korthagen. Geraadpleegd van https://www.scribbr.nl/stage/model-van-korthagen/

Als je naar een andere bron wilt verwijzen, gebruik dan onze APA Generator om automatisch bronnen te genereren in de APA-stijl of de MLA Generator voor de MLA-stijl.

Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze op afstand aan Scribbrs diensten en aan handige artikelen over academische teksten.

1 reactie

Lou Benders
Lou Benders (Scribbr-team)
18 november 2019 om 10:16

Ik hoop dat dit artikel je heeft geholpen. Heb je nog vragen? Ik doe mijn best om ze zo snel mogelijk te beantwoorden. :)

Stel een vraag of reageer.