Voorbeeld reflectie met het ABCD-reflectiemodel

Het ABCD-reflectiemodel wordt vooral door docentenopleidingen gebruikt om op situaties te reflecteren. De ABCD-methode staat voor:

  1.  Aanleiding: Wat is er gebeurd?
  2.  Belangrijk: Wat was belangrijk voor je?
  3.  Conclusie: Welke conclusie trok je over hoe te handelen?
  4.  Doen: Handelde je ook zo of deed je iets anders?
  5.  Effect: Wat was het effect van wat je deed?
  6.  F: Ben je tevreden over hoe je hebt gehandeld? Klopte je analyse? En wat had je anders kunnen doen?

Voorbeeld reflectie ABCD-methode

ABCD-reflectiemodel
Aanleiding: Wat is er gebeurd?Op 5 december 2017 heb ik twee keer een diagnostische toets afgenomen die ik zelf heb gemaakt met behulp van Socrative. Het idee was dat de leerlingen zelf, of samen met een medeleerling, de toets maakten. De vragen zouden we achteraf klassikaal bespreken, waarbij er tussendoor de gelegenheid was om mij vragen te stellen.

Tijdens de eerste les stelde een leerling mij een goede vraag waarop ik om de aandacht van de klas vroeg om deze bij de vraag te betrekken. Ik deelde de vraag met de leerlingen, omdat ik het een goede inzichtsvraag vond die hen uitlokte om kritisch na te denken. Ik benoemde dat het mogelijk was dat nog niet iedereen bezig was met het onderwerp waarover de vraag ging.

Op dat moment bedacht ik me dat dit tot verwarring zou kunnen leiden. Ik dacht: ‘Is het wel handig dat ik dit nu bespreek en had ik dit niet beter kunnen doen tijdens de klassikale bespreking?’

Belangrijk: Wat was daaraan belangrijk voor mij?Tijdens de actie vroeg ik me af ik of het wel handig was wat ik deed. Ik was er niet zeker van of dit het juiste moment was om de vraag in de groep te gooien, of dat het enkel tot verwarring zou leiden. Ik twijfelde aan mezelf. Dit onzekere gevoel kwam naar boven omdat ik bang was dat er onduidelijkheid ontstond in de klas.
Conclusie: Welke conclusie trok ik daaruit over hoe te handelen?Als ik met zekerheid handel, dan volgt de klas wat ik op dat moment beslis. De bespreking van de vraag was namelijk een geslaagde actie. Ondanks dat niet iedereen bij dezelfde vraag was, konden de leerlingen wel allemaal meedenken over het onderwerp en deden zij actief mee aan de beantwoording hiervan.
Doen: Deed ik dat ook daadwerkelijk of deed ik iets anders?Tijdens de les handelde ik niet met zekerheid en was het mogelijk merkbaar voor de leerlingen dat ik twijfelde of het juist was om de vraag op dat moment te behandelen.
Effect: Welk effect had datgene dat ik deed?Er ontstond geen chaos of onduidelijkheid. Of de leerlingen het als een geslaagde actie ervoeren, weet ik niet. Mijn gevoel zegt van wel, mede doordat de leerlingen actief meededen. Ook leken de leerlingen geprikkeld te zijn door de vraag. Ze luisterden actief naar me en iedereen dacht mee over de vraag. Een leerling liet zelfs na de les weten dat hij het een interessante vraag vond.
F: Ben ik tevreden over hoe ik heb gehandeld? Klopt mijn analyse? Wat had ik anders kunnen doen?Achteraf ben ik tevreden over hoe ik heb gehandeld omdat de leerlingen actief meedachten over de beantwoording van de vraag en er geen chaos of onduidelijkheid ontstond.

Of de leerlingen het de juiste timing vonden, kan ik echter niet met zekerheid zeggen. Misschien wilden zij liever individueel doorwerken en achteraf de vragen bespreken.

Een volgende keer zou ik ervoor kunnen kiezen om eerst de leerlingen te vragen of zij direct de vraag willen beantwoorden of liever tijdens de klassikale bespreking achteraf. Ik zou ook zelf ervoor kunnen kiezen om de vraag pas achteraf te behandelen. Daarbij is het belangrijk om de vraag te noteren, zodat ik niet vergeet hierop terug te komen.

ABCD-invulschema downloaden

Verwijzen naar het ABCD-reflectiemodel in je bronnenlijst

Je kunt deze bron gebruiken om aan te geven waar je informatie hebt gevonden over het ABCD-reflectiemodel:

  • Benders, L. (2019, 18 november). Voorbeeld reflectie met het ABCD-reflectiemodel. Geraadpleegd van https://www.scribbr.nl/stage/abcd-reflectiemodel/

Als je naar een andere bron wilt verwijzen, gebruik dan onze APA Generator om automatisch bronnen te genereren in de APA-stijl of de MLA Generator voor de MLA-stijl.

Wat vind jij van dit artikel?
Lou Benders

Lou was Scribbrs Product- en Kwaliteitsmanager tot ze naar Italië verhuisde voor de liefde en het lekkere weer. Nu werkt ze op afstand aan Scribbrs diensten en aan handige artikelen over academische teksten.

1 reactie

Lou Benders
Lou Benders (Scribbr-team)
18 november 2019 om 10:19

Ik hoop dat dit artikel je heeft geholpen. Heb je nog vragen? Ik doe mijn best om ze zo snel mogelijk te beantwoorden. :)

Stel een vraag of reageer.